Koog-Zaandijk in oude ansichten

Koog-Zaandijk in oude ansichten

Auteur
:   C. van den Kommer
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1585-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Koog-Zaandijk in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  >  |  >>

INLEIDING

Deze uitgave gaat over Koog-Zaandijk. Ja, ik weet het weI, Koog-Zaandijk heeft officieel nooit bestaan. Koog, de plaats van "De Grote Koogse", was er weI, evenals Zaandijk "dat altij d Zaandijk zou blijven". Kogers en Zaandijkers spraken jaren op bestuurlijk niveau over het samenvoegen van de gemeenten, maar het kwam er nooit van. De ene keer wilde Koog weI maar Zaandijk niet. Een andere keer was de stemming net andersom, maar er was altijd weI wat.

Toch werd de naam Koog-Zaandijk vaak gebruikt. De naam kwam - en komt nog - voor op het station en het postkantoor. In het telefoonboek is trouwens geen sprake van Koog of Zaandijk, maar van KoogZaandijk, En, al mocht het bestuurlijk gezien dan nooit tot een gemeente komen, de inwoners van beide plaatsen "deelden" wel de bibliotheek, het zwembad, de vuilnisbelt en later ook het politiebureau. Kogers en Zaandijkers werden - en worden nog - begraven op de begraafplaats "over het spoor". Verschillende verenigingen presenteren zich trouwens nadrukkelijk

met de toevoeging Koog-Zaandijk en zelfs zuiver plaatseliike verenigingen hebben welleden uit de aangrenzende gemeente.

De wijkraad, waarvoor op 19 november 1975 verkiezingen werden gehouden, bracht Koog en Zaandijk, met enkele buurten van Zaandam, uiteindelijk ook bestuurlijk wat bijeen, ook al was dat dan onder de hoede van Zaanstad, tegen de vorming waarvan zowel in Koog als in Zaandijk verzet is gepleegd. Al met al redenen genoeg om eens te kijken in het oude Koog-Zaandijk.

In deze uitgave zijn foto's afgedrukt van onder meer het "oude" postkantoor, het station Koog-Zaandijk (twee stations tegelijk zelfs), het zwembad met Pet en Spreeuw en het gebouw waarin thans de "Stichting Ons Huis Koog-Zaandijk " is gevestigd. Er zijn ook schoolfoto's, waaruit blijkt dat op alle scholen leerlingen zowel uit Koog als uit Zaandijk kwamen. We maken voorts het zowel bij Kogers als bij Zaandijkers bekende "spoorrondje".

Als herinneringen aan vroeger zijn er ook de zeswielers en andere vormen van "modern" verkeer, de wegsloot en bekende molens. We nemen voorts een kijkje op enkele paden met een typisch eigen sfeer. Er zijn niet alleen foto's van Koog-Zaandijkse verenigingen maar ook van enkele plaatselijke verenigingen waarin we dan weer Kogers of Zaandijkers ontmoe ten. Er is zelfs een foto afgedrukt (met de aanduiding "typisch Koog-Zaandijks") van Dil, de vishandelaar die op grote schaal kikkerbilletjes exporteerde. De foto is uit de tijd dat de kwakende springertjes met manden tegelijk werden gevangen in de sloten van het Westzijderveld, daar waar nu "nieuw" Koog en Guisveld worden gebouwd. "Koog-Zaandijk in oude ansichten" bevat zesenzeventig foto's. Het past bij de eerder door J.W. van Sante geschreven boekjes "Zaandijk in oude ansichten" en "Koog aan de Zaan in oude ansichten", maar het is door het "eigen Koog-Zaandijkse gezicht" een zelfstandig geheel.

Voor de ruim vijfentwintig groepfoto's die zijn opgenomen, zijn tientallen mensen in actie geweest, onder meer om de namen van de genoemden zo goed mogelijk weer te geven. Wie toch nog met enige gramschap mocht ontdekken dat zijn of haar naam niet geheel juist is geschreven, moet maar bedenken dat sommige foto's "slechts" veertig jaar oud zijn, andere echter bijna honderd jaar. De vrijwillige medewerkers(sters) deden in ieder geval hun best.

Het verzamelde materiaal is een vrij willekeurige greep uit het Koog-Zaandijkse. Er was zo vee I, ook op zuiver plaatselijk gebied, dat lang niet alles kon worden opgenomen. Wie weet komt er nog een gelegenheid wat meer van Koog-Zaandijk te laten zien. Rest mij alle Koog-Zaandijkers te bedanken die, in de vorm van foto's, verhalen of met namen, spontaan medewerking hebben verleend. Bedankt voor de hulp. En, allen veel kijk- en leesplezier met dit "Koog-Zaandijk in oude ansichten".

1. Waar kunnen wij ons kijkje in Koog en Zaandijk beter beginnen dan bij het station Koog-Zaandijk? Tenslotte is het station besternd voor de inwoners van beide plaatsen, Reehts op de foto zien we het oude station, dat dieht bij de gemeentegrcns stond. Het werd gebouwd in opdracht van de Hollandsehe IJzeren Spoorwegmaatschappij. Toen, omstreeks 1930, plannen voor de elektrificatic van het baanvak werden opgesteld, besloot men een nieuw station te laten bouwen. Tegelijkertijd werd op de plaats van de smalle Spoorstraat de Provincialeweg aangeIegd. Verschillende woningen rnoestcn voor de weg verdwijnen. Het nieuwe station kwam in 1931 gereed, Anno 1975 werd opnieuw begonnen aan de bouw van een station, nu op het perron. Er is hier wel wat verandcrd ...

2. Bijna aile foto's in dit boekje zijn genomen tussen de Mallegatsloot in Koog en de Zaandijkerweg, bij Zaandijkers beter bekend als ,,'t daikie". Hier zien we een beeld uit Zaandijk. Links is de houten brug die toegang gaf tot het Herderskindpad. Rechts zien we pakhuis "De Vereeniging", In de bovenachtkant van oliemolen "De Koperslager" is het jaartall859 zichtbaar als teken dat toen nieuw riet werd aangebracht. De molen stierf in 1964 de vuurdood. Op de achtergrond staat watermolen "Het Leven", die werd gesloopt toen in 1904 de as was gebroken. Op deze plaats kwam een watergemaal. Volgens een oud verhaal kwamen de kinderen uit de waterioop van "Het Leven". Er stonden dan oak altijd wel kinderen te kijken als de molenaar stekels schepte ...

Koog aan de Zaan, MaJlegatsluis

3. Hier zien we het begin van Koog met de smalle draaibrug over de Mallegatsloot. De sloot vormde de scheiding tussen Koog en Zaandam. De draaibrug werd bediend door onder anderen Pie t Mars. Links staat een woning met een getrapte "weeg" (wand), bewoond door veehouder, melkboer en slager Dekker. Het pand bij de sluis stond bekend als het Lagerhuis. Piet Gorter had er een zaak waarin hij maatjes drank verkocht. Later had Bol er een winkel. Het woongedeelte van het Lagerhuis werd bewoond door onder anderen de farnilie Koene. Wanneer je een mededeting voor dokter Vrendenberg had, liep je de steeg in waar de invalide Koosje Beukman woonde. De huisarts kwam er regelmatig en liet er ook wei pillen en poeders voor zijn patienten achter.

4. Terug naar de Stationsstraat, eerder Spoorstraat genaamd, 0111 daar te beginnen aan ons "spoorrondje". Wanneer je van station Koog-Zaandijk de straat in liep, zag je rechts de Zaanlandse StOOI11drukkerij en vervolgens links, over de brug, de christelijke lagere school. Het gebouw werd op 16 december 1914 geopend op de plaats waar eerder de molen "De Bonsem" stond. Waag het niet midden op de straat stil te blijven staan, want daar komt agent Van Doeland aan. Hij maakt ruim baan voor een van de deelnernende korpsen aan de marswedstrijd van "Zaanlands Kapcl" in 1928. En waar is zo'n wedstrijd beter te houden dan op de "deftige" en brede Stationsstraat. In het tweede huis rechts woonde Bauling, die via zijn plaatselijke radio-omroep ongetwijfeld verslag zal hebben gedaan van het feestelijk gebeuren.

5. Hier de al genoemde christelijke lagere school, gezien vanaf het sehoolplein. De leden van de muziekvereniging "Soli Deo Gloria Koog-Zaandijk" lie ten zieh bij het gebouw waar ze repeteerdcn fotograferen met het oog op het vijfjarig bestaan in 1925. Op de bovenste rij, van links naar rechts: K. Beudeker, KI. van der Blom, IJs van der Blom, G. Beudeker, A. van Betlehcrn, J. Voogd, J. Kuiper, H. van der Blom, J. Schenk, H. Wijnands en G. van der Blom. Op de middelste rij: Jan Hollebeek (met hct vaandel), D. Bcudeker, J. Huisman, Volger (? ), Zwart, twee onbekenden, C. Wijnands, J. de Vries, D. Groot en F. Dekker. Op de voorste rij: G. Dekker, W. May, G. Kleyer, de bekende dirigent Toon de Vries, Ab Stuurman, K. Valk en Menno Bos.

6. Hier zien we de jeugdige Kogertjes en Zaandijkertjes die in 1906 de christelijke lagere school bezochten. Deze kinderen gingen toen nog naar de school aan de Jan de Wittestraat. Op de voorste rij, van links naar rechts: Cor Starn, Ab Stuurrnan, Jaap Bets, Hendricus en Arie van der Brink en Arie Bets. Op de tweede rij: Cees Bets, Gerrit Dekker, Trien Koster, Leon Starn, Piet Betlem en Bertus Kuyper. Op de derde rij: Annie Kuyper, Neeltje Dekker, Cor Bets, Marie Volger, Bertha Llff, Mina Plekker, Annie Oostveen en Jo Betlem. Op de vierde rij: rneester Meijer, Mien Kuyper, Jans Dekker, Marie Dekker, 10 van der Brink, Annie Jongbloed en Jannie van der Brink. Op de bovenste rij: Cor van Oostveen, Willern Koster, Jan Stuurrnan, Cor Plate, Arie Starn en Dirk Witbaard,

7. We waxen met ons "spoorrondje" gebleven bij de school. AIs je de Stationsstraat uit liep kwam je "vanzelf" bij het postkantoor. Het grote stenen gebouw had een torentje met een klok die de "gewone" en de Greenwichtijd aangaf. Nederland had namelijk tot 1940 de zogenoemde "plaatse1ijke tijd van Amsterdam", die twintig minuten later was dan de tijd in sommige andere Europese landen. De dienstregeling van de spoorwegmaatschappij was afgestemd op de Greenwichtijd. Achter de postkarren staan Jan Ero, Barend Heilo, W. Kruiver en beambte Basjes. In de deuropening van het post- en telegraafkantoor is de heer T. Woerdeman zichtbaar. Naast het postkantoor was een winkel, waar als laatste groentehandelaar Blokland woonde.

8. Deze foto geeft een beeld van de grens tussen Koog en Zaandijk in de jaren voor de eeuwwisseling. De wegsloot liep toen nog van de Stationsstraat naar het Guispad. Bij het pand rechts stond een blauwe grenssteen ter afscheiding van beide gemeenten. In het huis op deze afbeelding woonde apotheker Harmsen ter Beek. Hij werd opgevolgd door Groesbeek, die er vele jaren een drogisterij had. Links staat een pand waarin onder anderen Kruishoofd en De Bruin woonden. In het derde huisje, met schoorsteen, en in het aangrenzende lage pandje was de harenmakerij gevestigd. In de wegsloot ligt een glazen jachtje. In de jaren zeventig werd op deze plaats onder meer een ongeveer dertig meter hoge silo voor cacaofabriek "De Zaan" gebouwd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek