Koog aan de Zaan toen en nu

Koog aan de Zaan toen en nu

Auteur
:   J. Hottentot
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1693-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Koog aan de Zaan toen en nu'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De voormalige gemeente Koog aan de Zaan, nu een deel van Zaanstad, zou een fraai openluchtmuseum zijn, ingeval de wegsloot niet was gedempt en vele bouwkundige ingrepen niet zouden zijn geschied. Dat geldt ook voor het buurdorp Zaandijk.

Koog (we zullen ons nu maar tot die algemeen gebruikelijke naam beperken) zou onbegaanbaar zijn geworden voor het grote verkeer, ingeval lang geleden niet was besloten dat water naast de dorpsstraat te verjagen. Zolang de mens zich beperkte tot het lopen, later tot het fietsen en het gaan met handkarren en door paarden getrokken wagens, ging het best in Koog en elders, doch toen de invloed van het verkeer op vier en meer banden groter werd, was het nodig dat er plaats voor werd gemaakt. En daarom zijn Koog, Zaandijk, Wormer en Assendelft (voor een groot deel, een stuk wegsloot is er gelukkig nog) geworden tot wat zij nu zijn. Zij tonen een beeld dat, in vergelijking met vroeger, landschappelijk en architectonisch armer is geworden. Kijk er de toto's maar op na. Ja zeker (de realisten komen ook aan hun trekken), er is op het gebied van de woningbouw wel zeer veel verbeterd. Veel oud, zo op het oog erg mooi hout heeft plaats gemaakt voor gedegen steen. De hygienische toestanden, die vroeger, ook in de riantere panden, niet tot het toppunt van gemak waren opgevoerd, zijn tot ons aller vreugde min of meer tot dat toppunt gekomen. Ik weet ervan dat het huisje aan de sloot (waarvan Carry van Bruggen heeft verhaald) met bepaald de meest ideale plek was voor noodzakelijke retraites. Met mijn ouders heb ik een aantal jaren in een houten huis, met een hokje op de sloot, gewoond, vandaar ...

Desondanks ontkom ik er niet aan te zeggen dat de zo nodige ingrepen van toen iets zeer moois hebben doen verdwijnen. Die wegsloot, ja ... die zorgde toch wel voor een uniek beeld:

de srnalle bruggen, de rust, die aan beide kanten van die sloot moet hebben bestaan. Jawel (nu is de realist weer aan de beurt), de armoede was vaak wel degelijk aanwezig, de voorzieningen op financieel gebied, die ten nutte van zeer vele Nederlanders en zeer vele buitenlanders gemeengoed zijn geworden, stonden niet direct op een hoog plan. Ook daar weet ik van, uit eigen ervaren. Desondanks ... daar kom ik weer ... als ik de mensen die Koog zeals het was hebben gekend (en Wormer en Assendelft en ga nog maar even door) beluister, dan is er een tend ens naar nostalgie, naar een lich telijk verlangen naar toen. A1 zal, zo neem ik aan, niemand wensen te moeten leven in sociale en financiele omstandigheden die toen tot het dorps- en stadsleven behoorden.

Toen ik enige tijd geleden het verzoek van de uitgeverij kreeg te beginnen met het boekje dat u nu in handen hebt, had ik het geluk te mogen samenwerken met een man die ik allang ken en die mij voor andere boekjes royaal van foto's heeft voorzien. Zijn naam is Rein van Houten. Hij is Koger, hij heeft de situatie van toen gekend; zonder hem had ik niet kunnen beginnen, want hij heeft niet alleen vele duizenden foto's van de Zaanstreek van eertijds, hij is ook een man die aile facetten van de fotografie beheerst. Ik bedoel: hij kiekt, hij ontwikkelt, hij drukt af. Beschouw dit boekje dan maar als het werk van Rein. Ik heb met hem de foto's uitgezocht, we hebben samen soms in levensgevaar verkeerd als we midden op straat de toto's van nu moesten maken, doch de tekst noteerde ik uit zijn mond. Ik noteerde alleen maar en tikte alles uit op de machine. Zo, da's dat.

Rein en ik hopen dat u met enig plezier de foto's van toen beziet en dat u met ons ontdekt dat dit eertijds mooie openluchtmuseum, om begaanbaar te worden en te blijven, grondig moest worden opgeruirnd.

1. Breder brug over de Mallegatsloot, de grens tussen Zaandam en Koog, was indertijd niet nodig. Dat werd later anders. Links het huis van Jan Dekker, veehouder en slager. Dan de woning van H.B. Klinkenberg, vervolgens het Breedweer en daarna de smederij van Klinkenberg. Op het smalle wegdek staat bode Van de Stadt, met paard en wagentje, Rechts, over de brug, het zogenaamde Lagerhuis, een cafe, eerst van Grundel, later van Piet Gorter. Hoe het werd, toont u de foto die in 1981 is gemaakt.

2. iller is het Breedweer, met een (nieuwe) woning van eerder genoemde Klinkenberg, wiens bedrijf reehts is te zien. Naast dit gebouw stond de bakkerij van Piet Mooij. Dan kwamen kruidenier Van Vlierden en manufaeturenhandelaar Engel, later Mars. Aehter de woning van Klinkenberg woonde indertijd Vonk. Niet te zien zijn de slagerij van Brand en de groentewinkel van Rob. Aan het einde van het Breedweer was een overpad, dat naar enige molens voerde.

Zlli(lIĀ·jndrĀ·

KOOG AAS DE ZA .-LX

3. Zo mooi was Koog aan de Zaan. Dit was het Zuideinde bij de brug die naar 't Breedweer voerde. Er staan vier mannen op de foto, vier broers. Op de brug met fiets Henk Mars, naast hem Jan. Op de wal met melkjuk Piet en in de jol Klaas. Het Zaanse huis, dat op de nieuwe foto rechts staat, is op de oude foto vaag achter de bomen te ontdekken. Ret was de schoenwinkel van Klaas van de Stadt. Later heeft Jan Koene er een handel in uiteenlopende artikelen in gehad.

Bran n Iootje ,(' Kn(l<' :l ,I 7.: ..

4. Dit was de Varkenspadsloot, met het pad er reehts naast. Dit pad gaf toegang tot oliemolen "Het Varken". Links het huis "De Locomotief" op de hoek van 't Smaal. Ernaast de stal van Jan Kraaij. De sloot verdween voor het wegdek van de Eendraehtstraat. Het huis "De Loeomotief", waarin Flip Homburg woonde, timmerman bij Kakes, verdween eveneens. Zoals zoveel.

5. Nogmaa1s Ge kunt het meer dan eens zeggen): z6 mooi was Koog aan de Zaan. Dit was het Zuideinde. De brug gaf toegang tot het Varkenspad. Ret huis links is gerenoveerd; ik heb het in 1980 voor f 1500,- per maand kunnen huren ... Ik heb er vanaf gezien. Rechts, naast de 1age, houten waning van Groot, stond (en staat) nog het kantoor van vatenhande1 Evenblij.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek