Laren in oude ansichten

Laren in oude ansichten

Auteur
:   G. Koekkoek
Gemeente
:   Laren
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3843-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Laren in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Wie zal Laren niet kennen, het dorp dat grote bekendheid verwierf om het natuurschoon en de gezelligheid die er steeds heerste? Het oudste dorp in het Gooi, waaruit Hilversum en Blaricum zijn ontstaan? De naam is ontstaan uit het woord "Laer", wat open plek betekent. In 1305 verkreeg Laren "die scepenbank" voor zich en de toen onderhorige plaatsen Hilversum en Blaricum. De schout en schepenen spraken recht over genoemde dorpen en de pastoor benoemde zijn coIlega te Hilversum.

Veel schoonheid is verloren gegaan, maar de sfeer, het eigene van Laren is gebleven. Dat ondervinden niet aIleen de Laarders, maar ook degenen die van buiten komen (zij worden "Larinesen" genoernd) om zich hier te vestigen.

Bij het samensteIlen van dit fotoboek gingen als vanzelfsprekend mijn gedachten terug naar onze jeugdjaren, als vader ons 's zondagsmiddags meenam op zijn wandeling waarbij we dan het dorp doorkruisten. Soms vonden we het vervelend, wanneer bekenden vader aanspraken en het praatje, vooral omdat we het dialect - dat toen nog werd gesproken - maar half verstonden, ons te lang duurde. Vroeg je hem waarom ze dat deden, dan kreeg je te horen: "Dialecten worden gesproken omdat zij leven, gewoon leven." Uitgepraat was je dan.

Volop genoten wij van de grote wandeltochten. We

bezochten het Gemeentebos, waarvan de grond begroeid met mos en gevallen dennenaalden als een tapijt aandeed. We holden over de Witte Bergen en we zongen het hoogste lied in de plechtige bossen van de Lage Vuursche en het Bos van Bredius. We daaiden af in de diepe Leemkuilen en beklommen de Tafelberg. We dwaalden door Blaricum en de Eemnesser polders. Teveel om op te noemen. En als wij na zo'n middag voldaan, maar wel hongerig, huiswaarts keerden, werd er aan de tafel veel nagepraat. Zo geviel het op een keer dat vader opmerkte: "Als je alles nog eens goed nagaat, is ons dorp bar mooi gelegen, want het is het middelpunt van het hele Gooi, Het beste kun je het Gooi vergelijken met een oester waarin een kostbare parel verborgen ligt. En die parel is Laren en wees daar zuinig op." Deze woorden zijn wij nooit vergeten. Hij kon het zo mooi zeggen I

Vele jaren zijn vervlogen in de oneindigheid der tijden. Daarom is het een goede gedachte geweest om dit boek met de vele beelden uit Larens verleden te laten verschijnen. Laat ik eindigen met het refrein van een lied dat ik jaren geleden schreef en dat veel werd gezongen:

Zo is ons Laren, zo is ons Laren.

De parel van alle dorpen in het rond.

Al zoekt men jaren, niets haalt bij Laren. Er is voor ons maar een zo'n plekje grond.

20 (Clng bet (Clnoeli;k s cb o o n oen 1'lCltClvier bebClClgt,

En bi; nClClr golven?t grClCln, nClClr groene vefe e n VrClClgt 20 IClng bi; YLClClr oe stem VCln NeerlCln?ts bei! ZClI booren 20 (Clng zd l-AA'P-EN o ok ?ten 1'lCltClvier b e ko or e n.

1. De Brink in het begin van deze eeuw. Onder het loverdak van de hoge iepebomen verpoosde men, zoals ook nog heden ten dage, graag en hier werden de evenementen gehouden. Daar draaide met de kermisdagen de draaimolen voor een cent per persoon en probeerden de jongkerels hun krachten op de kop van Jut en bij het koekslaan. Jaap Koster stond er met zijn speelgoedkraampje en dikke Mie verkocht haar oliebollen, tien stuks voor een dubbeltje. Ook de volksfeesten, waaraan in Laren nooit gebrek is geweest, werden aldaar gehouden, dikwijls besloten met een daverend vuurwerk. En verge ten we vooral niet de vele muziek- en zanguitvoeringen. Jammerlijk vielen de monumenta1e iepen ten prooi aan de beruchte iepziekte en aan de bijl. In 1928 werd de kaal geworden Brink herbep1ant en hij kreeg daardoor het oude aanzien gedeeltelijk terug, Maar rondom de vijver blijft men graag vertoeven, want daar klopt het hart van Laren.

2. Beelden uit onze kinderjaren. Wat genoten wij als Lammert met de schapen op de Brink verscheen en wij de wollige dieren mochten strelen! Behalve dat hij moest zorgen voor zijn eigen kudde, haalde hij ook bij vele dorpelingen deze dieren op om daarmee het dorp af te grazen. Daarvoor kreeg hij de wekelijkse vergoeding van vijf cent per gehaald en thuisgebracht schaap. Maar het hoogtepunt bleef voor ons het moment waarop in de vijver, de Coeswaarde, de mekkerende dieren werden gewassen en daarna - maar dan moesten ze goed droog zijn - werden geschoren. Ontgoocheld constateerden wij dan, dat zo'n van zijn yacht ontdaan dier toch eigenlijk een mager scharminkel was.

3. Wanneer op de akkers het koren was gerijpt, werden de schoven naar de boerderij vervoerd om te worden gedorst. Daar wachtte de dorsmachine. Hier ziet u zo'n aardig tafereeltje. De dorsmachine werd in werking gezet door een met vierenzestig treden bezette tredmo1en, die door een paard werd voortgedreven. A1s de viervoeter zijn plaats had ingenornen en begon te lopen, kwam de machine in beweging en dan kon met het dorsen worden begonnen. Opdat het paard op kracht zou blijven voor zijn uren1ange loop, was voor zijn hoofd een bak gevuld met haver geplaatst, waaraan het zijn honger kon stil1en. Vanze1fsprekend trok zo'n gebeuren altijd vee1 belangstelling, niet alleen van de jeugd maar ook van vakantiegangers. Deze opname is gemaakt in 1904 op de hoek Naarderstraat-Brink.

4. Een foto van de Brink in 1900, met op de achtergrond hotel Hamdorff. Deze opname werd "De vooruitgang van het verkeer" genoemd. In het midden herkennen we Henkie Pandelaar, die met het mandewagentje het door zijn vader gebakken brood bij de mensen aan huis bracht. Rechts het elegante gespan, gemend door kunstschilder Theijssen. Links staat de Gooise Stoomtram, de "Gooise Moordenaar" genoemd. Deze tram had in die jaren een halte op de Rijt, Verbazend is het dat op de Brink, terwijl de trambaan toch open en bloot lag, nimmer een ongeluk is gebeurd. Veor de locomotief poseert stationschef Siedenburg, een destijds bekend figuur, die de bijnaam "Broekie" verwierf.

Gro I urt Laren (Gooi)

5. De Brink in 1898 met het huis van burgemeester Velthuysen en op de achtergrond cafe Pande1aar. De straat werd de "Kunstweg" genoemd, want het was de enige beklinkerde weg in het dorp, namelijk de rijksweg Amsterdam-Amersfoort. Steeds weer valt de rust te constateren die er heerste en de ve1e bomen waarmee ons dorp was bep1ant. Toen burgemeester Velthuysen in 1909 was overleden, is zijn woning afgebroken. Van de vrijgekomen gronden werd gebruik gemaakt voor de aan1eg van de Nieuweweg en het bouwen van een tweetal woningen, bestemd voor dokter Willenborg en de familie Arnold. Laatstgenoemde begon daar een manufacturenwinke1, "De Zon" genaamd.

6. Een gezicht op de Brink in 1916, op iets grot ere afstand genomen dan de vorige foto. Hoewel er toen al veel was veranderd, is dit beeld intussen ook weer oud, Vanaf links zien wij het woonhuis van smid Klaas van de Bergh (nu bevindt zich hier het winkelcentrum "De Smederij"), daarnaast villa "De Beuken" van lakenfabrikant Miinninghoff, die p1aats maakte voor de winkelpanden van de firma Gielen en Maison Modelaine, vervolgens de woning van dr. Willenborg (nu de firma Jamin) en de manufacturenwinkel "De Zon" (nu drogisterij De Vries). Op de achtergrond cafe "De Gouden Leeuw" van Pandelaar, dat zich steeds heeft gehandhaafd. Vooraan zien we het stenen obstakel, waarop de letters R.G. stonden, hetgeen "Rijksgrond" betekende.

7. De Brink aan het eind van de achttiende eeuw. Links staat logement "De Hessenkar". Deze herberg van Klaas Versteeg werd door de grootvader van Jan Hamdorff overgenomen. Toen later hotel Hamdorff verrees, begon Dirk v.d. Puijl in dit pand een lapjeswinkel. Deze woning werd op zekere dag door brand verwoest en op de open gekomen plek bouwde Hamdorff een dependance, "Garni" genaamd. Dit hotelis verbouwd tot een winkelpand, waarin heden juwelier De Valk en de firma Van Hensbergen zijn gevestigd. Op de achtergrond de school en de hervormde kerk. Op de voorgrond de aanlegpaal en de voerbak voor de paarden. Ben benzinepomp was nog niet nodig!

8. Ret oude hotel Hamdorff droeg de naam "De Vergulde Postwagen". Deze naam duidde aan dat hier een pleisterplaats was van de allang opgeheven postkoetslijn AmsterdamAmersfoort. Links hotel "Garni" waarin des zomers de gas ten logeerden en reehts de nog open plaats waarop later het nieuwe hotel zou verrijzen, Links vooraan, afgebakend door een hekwerk, het zomerterras (nu de parkeerplaats) waarop de aldaar geplaatste stoelen en tafels druk werden bezet. Maar buiten het seizoen was er, zoals in heel Laren, weinig te beleven. (Zie de foto.) Wie kon dat in 1904 anders verwaehten!

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek