Leeuwarden in oude ansichten deel 2

Leeuwarden in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.W. Keikes
Gemeente
:   Leeuwarden
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0342-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Leeuwarden in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Het was, is en blijft Leeuwarden!

Dankbaarheid jegens de fotografen en uitgevers van de prentbriefkaarten, die ons een blik gunnen op Leeuwarden in de jaren 1880-1930 en dankbaarheid jegens de verzenders en vooral de ontvangers van deze kaarten past ons bij deze uitgave van "Leeuwarden in oude ansichten". Toen de uitgever mij vroeg een tweede deel samen te stellen als vervolg op de voortreffelijke, door de heer W. Dolk goeddeels uit het stadsarchief geputte keuze, leek mij een vergelijkbare "wandeling", zij het met een paar uitstapjes buiten de gracht, het beste. Immers, deze honderd zesenvijftig ansichten en foto's, die ik uit eigen collectie koos, laten weer andere dingen zien en lenen zich voor onderlinge vergelijking. Dan blijkt de nimmer eindigende verandering, waaraan een levende stad onderhevig is. Gevels krijgen een ander aanzien, bomen worden geplant of gerooid, gaslantaarns ruimen het veld voor elektrische verlichting, grachten worden versmald of gedempt, tussen karren en wagens verschijnen fietsen en zelfs auto's. Soms is de toestand van nu nauwelijks terug te vinden op de foto van toen. Maar het was, het is en het blijft Leeuwarden en het karakter en de sfeer blijken gelukkig overdraagbaar te zijn!

, I'

,

Waag .

Uittal'O Dijk.tra'. boekba.ndeJ, Leeuwarden.

? üeuwarden.

k~ ;t/a_~_. _...e,.._~., __ 4

1. Het was in oud-Leeuwarden een goede traditie om af te spreken "bij het klokje", een vierkant bouwseltje met klok op het Waagplein bij het drukste kruispunt van Leeuwarden. Indachtig die traditie starten we een tweede wandeling door Leeuwarden op deze plaats. Aan de andere kant van het rechthoekige laat-zestiende-eeuwse gebouw vereeuwigt een fotograaf enkele tientallen Leeuwarders. Ze hebben zich niet voor niets geduldig laten portretteren, want ze voegen zich hierdoor bij ons gezelschap en in gedachten nemen we hen mee. Misschien hebben zij onderweg wel interessante informatie voor ons. Het wordt een hele tippel, maar af en toe begeven we ons even buiten de stadsgracht en strijken neer bij een uitspanning om even op verhaal te komen.

Markt - Leeuwarden.

2. De Waag, die in de jaren 1596-1598 als boterwaag werd gebouwd, heeft heel wat bestemmingen gehad. De Burgerwacht zetelde er, het diende de brandweer als wachtlokaal, er is geloot voor de militie, het Stedelijk Muziekkorps heeft er gerepeteerd, het Natuurhistorisch Museum zat er een aantal jaren en er was een kerk in gevestigd. Nu herbergt de benedenverdieping een bank en boven is er een herberg. De markt is - op de kermisvrijdag na - van de Nieuwestad verdwenen, maar toen de kramen nog aan de voet van de Waag stonden was het druk, druk in dit letterlijke hart van Leeuwarden. De Waag werd als centrum van de stad beschouwd (van dit punt uit nummeren de straten) en door de uitleg van de stad in alle richtingen blééf het gebouw dat ook.

cJeef sfedefj;ke rJY!uzzekcorps.

I'eeuio arden,

3. Voor we echt de stap erin zetten luisteren we nog even naar de "schutterijmuziek", die in 1865 werd omgedoopt in Stedelijk Muziekkorps. Het korps werd in 1915 symphonieorkest, Het ging in 1928 Friesche Orkestvereniging heten en is eigenlijk de voorloper van het Frysk Orkest. Zoals de kaart toont trokken de concerten op de Lange Pijp, ten westen van de Waag, drommen publiek. Ze werden op zaterdagavond gegeven. De dirigeerstaf werd van 1883 tot 1911 gehanteerd door kapelmeester Herman de Jong, die ook bekendheid genoot als muziek- en dansmeester.

4. De "trechter van Leeuwarden" werd de smal1c Peperstraat vroeger wel genoemd. De straat, die men met fietsen, karren en wagens alleen in de richting van de Waag mocht berijden, was even smal als de Oesterstraten, maar als verbinding tussen Nieuwestad en Voorstreek veel drukker. In 1930 besloot de raad tot verbreding door de hele zuidwand af te breken en een fiks aantal meters zuidelijker weer als winkelwand op te bouwen. Met deze verkeerstechnische ingreep verdwenen ook verscheidene kroegjes uit dit gezellige straatje. Bovendien verdween boekhandel "De Keizerskroon" van stadsarchivaris Wopke Eekhoff, op de hoek van de Wirdumerdijk.

5. We hebben nu als postduiven een poosje boven het Waagplein gecirkeld om onze koers te bepalen: we laten de Nieuwestad achter ons, duiken niet de smalle Peperstraat in, maar richten onze blik op de Nieuwe Toren, die zijn kroon net boven de huizen van de Sint Jacobsstraat uitsteekt. Op de voorgrond zien we het in 1871 afgebroken Waagsbruggetje, dat de verbinding onderhield tussen het Waagplein en het Heerenwaltje. In het hoge huis links woonde de familie Tönje en de Tontjespijp bij de Sint Jacobsstraat zou vroeger Tónjepijp hebben geheten. Dat kan natuurlijk best, maar er waren zo dicht bij de boterwaag ook heel wat tonnetjes ... Het hoekpand met de zonneschermen herbergde de wonderbaarlijke winkel van de wonderbaarlijke Jelle Huisinga, die van alles te koop had, maar niet altijd tot verkopen bereid was.

Leeuwarden

st. Jacobstraat

6. Het lijkt een goede keus nu de Sint Jacobsstraat in te gaan. Tussen de winkel met glas, aardewerk en porselein en nog duizend andere dingen van Huisinga en de fijne comestibleszaak van Nicolaas Dijkstra ligt de 6.80 meter brede en 147 meter lange Sint Jacobsstraat, die bij het maken van deze foto een gezellige drukte te zien gaf. Er poseerde zelfs een koe voor de fotograaf! Er waren 'nog geen doorlopende trottoirs en elke winkelier had een eigen stoep, die hij voor uitstalling van zijn waren benutte. Aan de linkerzijde van de straat bevindt zich een groot aantal panden met een rijke architectuur. Het pand nummer 13 is eigendom van de Vereniging Hendrik de Keyzer.

.[ eewaràen

St . .Jacobsfrcaf

7. De Sint Jacobsstraat gezien in de richting van de Nieuwestad. Rechts vooraan zien we nog een stukje van het helaas verdwenen hoekpand van het Auckamastraatje, waarin koperslager Doodkorte zijn winkel en werkplaats had. Er kwam een nieuw pand voor in de plaats. Het tweede huis-met-de-boog zullen vele Leeuwarders kennen als de zaak van Van Keulen. H. van Keulen had hier een halve eeuw lang, van 1918 tot 1968, een zaak in naaimachines van het bekende merk met een S, zoals op zijn uithangbord is te zien.

8. Op de andere hoek van het Auckarnastraatje hangt de paraplu uit. Hier woonden Italiaanse schoorsteenvegers en paraplumakers. stucadoors en verkopers van brillen. De Italianen die naar Nederland kwamen in de achttiende en negentiende eeuwen zich ook in Leeuwarden vestigden, brachten een groot veelzijdig vakmanschap mee. Zij wisten doorgaans veel van optische instrumenten, thermometers en barometers, zij maakten en repareerden muziekinstrumenten en ze bevalen zich beleefd aan voor antiek-snijden en lijstenmaken. Nog steeds zijn er verscheidene Leeuwarder families met Italiaanse namen, afstammelingen van deze duivelskunstenaars. In het tweede huis woonde de befaamde politiecommissaris Wesser.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek