Maastricht in oude ansichten deel 2

Maastricht in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J.G.J. Koreman
Gemeente
:   Maastricht
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3896-3
Pagina's
:   120
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Maastricht in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Dit vervolg van "Maastricht in oude ansichten" is enigszins anders opgezet dan het eerste deeltje. Het gaat hier niet om een wande1ing door oud-Maastricht, maar meer om een gang door de tijd.

De eerste foto dateert van de jaren zeventig van de vorige eeuw en de 1aatste is genomen op die vroege meimorgen in 1940, toen ons leven plotseling op de tocht kwam te staan, a1 was bijna niemand zich daarvan bewust.

"Dne pensee de Maestricht", even denken aan Maastricht. Daarmee opent het boekje. Het is denken aan een stad die in feite niet zo gek vee1 verschilt van andere steden. Aileen: zij is intiemer, wat knusser zo men wil en wat languisanter, niet zo sne1 besluitend en wat meer relativerend, maar laat men in's heme1s naam ophouden om steeds maar Maastricht een Bourgondische stad te noemen, want dat is het gewoon niet. Maastricht is Maastricht en zo moet het blijven.

Een recent carnavalsliedje sloeg de spijker op de kop. Ook is dit boekje niet samengeste1d vanuit een zeker chauvinisme of vanwege het nostalgische gedoe, dat nu zo modern is; in de periode waarover het hier gaat, heeft Maastricht knoerten van kansen 1aten liggen, zoals de aantrekking van het hoofdkantoor van de Staatsmijnen, de oprichting van een vroedvrouwenschool, een middelbaar technische school oude stijl en van een universiteit, waarvan in de vorige eeuw al degelijk sprake was.

Maastricht was een stad die zich ontworstelde aan het pauperisme van de eerste helft van de negentiende eeuw. Het was een enge provinciestad, die sterk besloten leefde en waarin men het hoofd omdraaide wanneer er op straat Hollands vie I te beluisteren. Het was ook een stad waarin het socialisme diep wortel schoot, daarbij een wig drijvend in de bestaande verhoudingen. Een stad tegelijk die zich sterk afzette

tegen wat haar vreemd was en die zich niet gernakkelijk tot experimenten liet verleiden. Maastricht, opklimmend door zijn industrie, was daardoor ook bijzonder kwetsbaar. Iedere economische teruggang gaf een schokeffect en resulteerde in arbeidsonrust, een onrust die weer voortgolfde tot in de huiskamers van de bevolking, die haar zestigduizendste pas begin 1931 zag geboren worden.

Toen in 1868 en de daaropvolgende jaren de wallen werden afgebroken en de poorten werden neergehaald, ging dat in naam van de vooruitgang. Niemand kon voorzien hoe diep men dit een eeuw later zou betreuren. Gezien vanuit het heden heeft Maastricht toen een historische en daarmee toeristische bezienswaardigheid van de eerste orde vergooid. Parellel aan de geslechte ommuring werden voor die tijd wijdse singels aangelegd, zoals de Staten-, de Hertog- en de Prinsbisschopsingel. Veel straten in de binnenstad

werden verbreed, Wyck werd uitgebouwd en het villapark voor de gegoede bourgeoisie werd geboren. Maastricht lonkte toen naar Parijs en nog zijn er, die het oude Trajectum tegen deze metropool willen aanschuiven.

De titel van dit boekje , evenals die van het eerste deeltje, is erg weids. Zelfs heden ten dage is het onmogelijk om een stad en vooral het leven in zo'n stad fotografisch exact vast te leggen. Hoe zou men dit dan enkele tientallen jaren geleden weI hebben moe ten kunnen registreren? Wij hebben dan ook maar een greep gedaan in de tijd die achter ons ligt. Meer dan momentopnamen zijn het uiteraard niet geworden, maar misschien wordt een vervlogen herinnering teruggeroepen of komt een vervaagd beeld weer tot leven. Het is dan toch even kijken naar een tijd, waarin wijze1f of onze ouders zijn opgegroeid. Misschien heeft het voordelen ...

1. Ben der oudste opnamen van de Grote Staat dateert van de jaren zeventig van de vorige eeuw. De Staat vertoonde toen nog het karakter van een woonstraat, waar de gegoede burgerij haar nering dreef. Hier en daar lagen nog stoepen voor de huizen en tegen de gevels waren olielantaarns aangebracht, die later op gas overgingen. Geheel links een gedeelte van de gevel van de vermaarde herberg "De Wintmolen", op de plaats van het huidige modemagazijn Schnabel.

2. In 1868 werd een begin gemaakt met de rigoureuze afbraak van de vestingwerken. De stadspoorten moesten het helaas het eerst ontgelden. Hier de Tongerse poort, gezien vanaf de veldzijde en gelegen ter hoogte van de huidige Polvertorenstraat. Voor de eigenlijke poortdoorgang lag nog eens een tweetal ophaalbruggen.

3. De Onze-Lieve-Vrouwepoort ontkwam evenmin aan de afbraakwoede. Van deze poort en de ervoor liggende ophaa1bruggen is alleen nog de linker tamboer behouden geb1even. Hierin staan thans de hoogten van het Maaspeil ten tijde van vroegere overstromingen gekrast. De stompe Barbaratoren van de kerk waarin eeuwen1ang de stedelijke archieven werden bewaard, werd tijdens de grondige restauratie van de kerk in de jaren 1887-1917 weer van een spits voorzien.

4. Ook de Boschpoort, in 1748 en 1794 door de Franse legers stormrijp gebeukt, ontkwam niet aan de slopershamer in 1868. Op de achtergrond de eerste fabriekscomplexen van Regout, waarin de arb eiders toen nog een verre van rooskleurig bestaan sleten. Op de voorgrond de ophaalbrug over de stadsgracht ter plaatse. In deze jaren functionneerde de brug echter allang niet meer.

5. Een bijzonder pittoreske hoek van cud-Maastricht was de St.-Pieterspoort, waar paard en koets geduldig stonden te wachten om de reiziger naar zijn bestemming in de stad te brengen. Rechts de zuidelijke arm van de Jeker, die daar ter plaatse nog altijd de stad in stroomt. Over de poortgebouwen en de wallen kon men vroeger hele wandelingen maken en het is eigenlijk onvergeeflijk dat grate gedeelten hiervan onder de slopershamer zijn verdwenen.

6. De Hoogbrugpoort of Duitse poort aan het oosteinde van de Hoogbrugstraat in Wyck was een van de drukste toegangen tot de stad. De sloop van deze poort werd in een donkere januarinacht van 1869 door een aantal in de omgeving wonende burgers ter hand genomen. De stedelijke overheid liet dit min of meer toe. Nogmaals, de afbraak van de Maastrichtse stadspoorten blijft een kwalijke zaak in de geschiedenis. De hedendaagse toerist zou zich eraan vergapen.

I f I ' t

7. De Kesselskade, die in 1875 zo werd genoemd naar de Maastrichtse bee1dhouwer van die naam, is een overblijfse1 van de voormalige Bokstraat, waarvan de oostelijke huizenrij werd afgebroken bij de aan1eg van het kanaa1 Luik-Maastricht, Deze fraaie opname uit circa 1880 toont de kade nog a1s een stuk stedelijke bedrijvigheid , waarbij ook het vee nog niet uit de stad was weg te denken.

8. De Helpoort, gezien vanuit de St.-Bernardusstraat, v66r de restauratie in 1881. De muur rechts, waar thans het gebouw van de telefooncentrale oprijst, vormde de begrenzing van het kazemeterrein aan de St.-Pietersstraat, daar waar nu het Rijksarchief in Limburg is gevestigd,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek