Markelo in oude ansichten deel 1

Markelo in oude ansichten deel 1

Auteur
:   H.G. Abbink
Gemeente
:   Markelo
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2486-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Markelo in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Markelo is een Twentse gemeente, gelegen op de grens met Salland en de Gelderse Achterhoek. Hoe de naam Markelo is ontstaan is niet precies bekend. Op oude kaarten komt de naam voor als Marclo. Nu is 100 een open plek in het bos, zodat hierover geen verschil van mening kan bestaan. Naar verondersteld wordt heeft op de berg "De Hulpe", een Mariabeeld gestaan en er schijnen mirakelen te zijn gebeurd, waardoor Markelo in vroeger tijd een bedevaartplaats was. Of de naam dus is afgeleid van mirakel is nog een open vraag.

Vanaf de vroegste geschiedenis tot heden zijn landbouw en veeteelt de voornaamste bronnen van bestaan, hoewei de recreatie een steeds ruimere plaats voor zich opeist. Dat Markelo om zijn rijke natuurschoon reeds lang een gezocht oord is, blijkt wel uit de oude gastenboeken van het sedert enige jaren verdwenen familiepension LichtendahL

De gemeente is zeer uitgestrekt. Uit opmetingen die in de jaren 1825, 1826 en 1827 plaats vonden bleek haar oppervlakte te bedragen 8919 ha, 59 a en 62 ca. Onder deze gronden behoorden eveneens de marke- of woeste

gronden. Gezien zijn Jigging, hoog en omgeven door moerassen, is Markelo een der oudst bewoonde gebieden van het vroeger als Pagus Thuenti bekende Twente. Niet zelden worden er vondsten gedaan die wijzen op deze vroege bewoning, zoals vuurstenen pijlpunten en andere gebruiksvoorwerpen. Ook bevinden zich in de buurtschappen Elsen en Stokkum nog urnenvelden van de oudste bewoners. Deze zijn thans op de monumentenlijst geplaatst om ze voor verdere vernieling te behoeden.

In de vijfde eeuw verdeelden de Saksers het Twentse landschap in bepaalde kringen of marken, waarbij aan iedere vrije Sakser een hoeve en een stuk bouwland als privaat bezit werd toegewezen, terwijl de overige gronden, de uitgestrekte bossen, de eenzame heiden en venen gemeenschappelijk eigendom werden van de markegenoten. Indertijd bestond Markelo uit vier marken, te weten: Markelo, Elsen, Herike en Stokkum. Het toezicht over de markegronden was opgedragen aan de markevergadering, de zgn. Holting, die werd voorgezeten door de markerichter, een niet zelden erfelijk voor-

komende waardigheid. Zelfs tijdens de Franse overheersing wisten de Twentse boeren hun markezaken te regelen, daarbij geen inmenging duldend van het Franse bestuur. Eerst in de negentiende eeuw ging men ertoe over de markegronden te verdelen. Zo werd in 1832 door de toenmalige erfmarkerichter J. ten Zijthof te Goor zijn recht aan de genoten van de marke Markelo afgestaan voor de som van vijfhonderd gulden.

Trots voert Markelo in zijn wapen nog de bisschopsmijter als herinnering aan de dagen van weleer, toen de bisschop van Utrecht op de Markeloseberg werd ingehuldigd als heer van het Oversticht, zoals Overijssel toen bekend stond. Oudere Markeloers zullen zich herinneren dat aan de oostzijde van de Markeloseberg een onooglijk zandweggetje wordt aangeduid als Bisschopsweg.

Ook uit handelsoogpunt was Markelo belangrijk. Verschillende "Hessenwegen" kruisten hier elkaar en voerlieden en kooplieden maakten gaarne gebruik van een oponthoud in de oude herberg "De Pot".

De lange winteravonden in het zgn. .Josse hoes", waarin mens en vee tezamen woonden, werden doorgebracht met het zelf vervaardigen van gebruiksvoorwerpen als

tuugkisten, vaak fraai besneden en van jaartal en initialen voorzien; gaostokken (wandelstokken) met een fraai bewerkt handvat van ganzepennen en paardehaar, in vierkantjes gevlochten, en het maken van manden, terwijl de vrouwen zich bezig hieJden met spinnen en weven. Onderwijl werden de oude verhalen verteld, waarin de "witte wieven", die ook in deze streken voorkwamen, een rol speelden; van de van haar kasteel Heeckeren verdreven jonkvrouwe Machteld, die in een lemen hut woonde op de Friezenberg en de dankbaarheid van het landvolk wist te verwerven door het verstrekken van geneeskrachtige kruiden en van de heksen, die ook hier hun duistere praktijken uitoefenden. Ziedaar een kleine greep uit Markelo's boeiend verleden. Moge dit boeksken ertoe bijdragen, dat velen zich nog eens in het veri eden storten en mochten zij nog eens oude foto's vinden of ansichtkaarten, in het gemeentearchief vinden zij een goede plaats om deze voor het nageslacht te bewaren.

Tenslotte nag een woord van dank aan allen die mij terzijde hebben gestaan met het verstrekken van adviezen of het afstaan van foro's en kaarten.

1. Het centrum van Markelo omstreeks 1890. Op de achtergrond zien we het in 1872 gebouwde gemeentehuis, links het pakhuis en rechts de winkel van Stokkentreef. Op de plaats van het pakhuis werd later de cooperatieve zuivelfabriek gebouwd. Achter de boerderij "Erve Eungs" stand toen een hooiberg. Overigens lette men op het nu weer in zwang komende raamhor.

2. Ret Markelose muziekkorps anna 1880, reeds gestoken in uniform, terwijI de dirigent een militair aandoend uniform aan heeft. Deze foto werd genomen aan de westzijde van de hervormde kerk.

3. Het tolhuis aan de Rijksweg van Deventer naar de Hannoverse grenzen, zoals deze weg werd aangeduid op de oude kadastrale kaarten (thans de E 8). Op de voorgrond zien we de Elkinksteeg, thans genaamd Tolweg. Na de tiendaagse veldtocht vestigde de stamvader van de uitgebreide familie Dollekamp zich in het tolhuis als tolgaarder.

4. De bekende, intertijd enige ambtenaar ter secretarie, Bouwhuis. Over hem zijn nog talloze verhalen in omloop. Zo mocht hij bijv, kanarievogels houden in de raadzaal.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek