Monster in oude ansichten deel 2

Monster in oude ansichten deel 2

Auteur
:   P.J.F. ter Laak
Gemeente
:   Monster
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3913-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Monster in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Hoe de plaats Monster er tegenwoordig uitziet zullen de meeste lezers van dit boekje ongetwijfeld uit eigen ervaring weten. Minder bekend is het wellicht hoe het dorp er ongeveer honderd tachtig jaren geleden uitzag. Daarvoor moe ten we te rade gaan bij L. van Ollefen, die in 1793 het boek de "Nederlandsche Stads- en Dorpsbeschrijver" deed verschijnen. Daarin lezen we onder het hoofdstuk "De hooge Heerelijkheid Monster, Poeldijk, Terheiden, enz." het volgende:

.Jlet dorp Monster bestaat voornamelijk in eene welbebouwde straat, die omtrent noord- en zuidwaarts heenloopt, behalven nag eenige bijstraaten en achterwegen, welke allen redelijk wei bebouwd ziin, over het geheel met goede huizen, die meest allen tuinen hebben; het dorp is doorgaands net en wei bestraat, en wordt in zijn geheel zeer goed onderhouden; hetzelfde kan ook van het geheele Ambacht gezegd worden - het dorp wordt des winters avonds door verscheidene lantaarns verlicht".

Over de bezigheden van de inwoners gaat de schrijver aldus verder:

.Bestaan er voornaamlijk in den landbouw, en graanenteelt, welke beide takken van bestaan, aldaar veel voordeels aanbrengen; ook geeven de fruithandel

en tuinderij eene menigte handen aanhoudende bezigheid; voords oefent men 'er aile de handwerken tot de zamenleeving onontbeerelijk; ook zijn 'er allerleie winkels van benoodigdheden: te Monster zijn twee Chirurgijns, welk Dorp en Ambacht ook boven de anderen in bloei van bezigheden uitmunt".

De "Reisgelegenheden" worden ook aangegeven en wel:

"Maandag en Vrijdag vaart een schuit op 's Graavenhaage, Donderdag twee, en Saturdag een op Delft". Dat er op donderdagen twee schuiten op Delft voeren, houdt ongetwijfeld verband met de Delftse markt op die dag. Want nog ve1e jaren later gingen elke donderdag vele Westlandse boeren en tuinders naar deze veemarkt.

Erg aardig weet Van Ollefen ook over Ter Heijde te vertellen, waarvan hij zegt:

.Bezigheden zijn hier de zeevaart en visscherij; vaarende van dit dorp tegenwoordig meer dan twintig pinken of visschuiten op de versche vischvangst, welken dagelijks het grootste gedeelte hunner vangst, aan die van Schevelingen, Catwijk, en Noordwiik verkoopen. De verdere bezigheden ziin zo als gewoon op de dorpen, doch van dit alles moeten wii zeggen, dat Terheide het gemeenste der dorpen van Delfland is ".

Natuurlijk moe ten wij het woord "gemeenste" in dit verband verstaan als het: gewoonste of eenvoudigste. Zo was nu eenmaal de spreektaal in die dagen. Opvallend is wat de schrijver vermeldt over het aantal herbergen in Monster en Ter Heijde, Onder Monster vermeldt hij er namelijk slechts een: "De Vergulde Valk". Bij Ter Heijde echter zegt hij:

"Men vindt te Terheiden nog al eenige huizen, alwaar men aan het een en ander kan geholpen worden; het voornaamste daarvan is "De Moriaan".

Dat Ter Heijde meer drankgelegenheden bezat zal ongetwijfeld verband houden met de zeevaart en de visserij van de bewoners.

De collectie foto's en ansichten die we in dit derde boekje over Monster en zijn inwoners de revue laten passeren, is duidelijk uit een andere tijd dan de hierboven aangehaalde geschiedschrijving. De afbeeldingen zijn ongeveer honderd tot honderd vijftig jaren later tot stand gekomen. Hoewel er zeker zaken waren veranderd, zullen dat er in die eerste honderd jaren nog niet veel zijn geweest. Veranderingen waren er in het transport, waarbij de trekschuit was vervangen door de stoomtram. De zonen en kleinzonen van de landbouwers uit 1793 zijn in de eeuw daarna massaal op de tuinbouw overgeschakeld. Maar grotere

en meer wijzigingen in de dorpen zijn pas gekomen in de eerste helft van de huidige eeuw. Het is vooral die periode die in dit boekje in beeld wordt gebracht en dan met name het tijdvak van 1895 tot 1940.

We wensen aile gelnteresseerden bij voorbaat veel lees- en kijkplezier, Ongetwijfeld zullen niet alleen veel oude plekies van Monster en Ter Heijde worden herkend, maar oak vele inwoners van vroeger dagen zal men in dit boekje kunnen terugvinden. Verontschuldiging vragen we alvast vo or het feit dat een aantal personen niet kon worden herkend. Ondanks navragen en zoeken blijven altijd vrij veel vraagtekens over, die later door de lezers meestal in snel tempo worden beantwoord.

Wij willen speciaal dank zeggen aan al diegenen die ons hebben geholpen bij het herkennen van personen of die ons fotomateriaal voor dit boekje ter beschikking hebben gesteld. Voor het beschikbaar stellen van erg veel materiaal zijn we mevrouw Van Antwerpenvan Antwerpen te 's-Gravenzande, mevrouw W. Mekkink-van den Brink te Oosterbeek en mejuffrouw C. van Leeuwen te Monster bijzonder erkentelijk,

1. Het interieur van de hervormde kerk van vaar de brand van 13 juli 1901 is op verschillende punten duidelijk anders dan het huidige. Dit is begrijpelijk, omdat de gehele kerk destijds een prooi van de vlammen werd, waarbij aileen de muren zijn gespaard gebleven. Oude inwoners van Monster hebben het oude interieur herkend onder meer aan de preekstoel en aan het orgel (dat in het latere interieur veel groter was), maar ook aan de kIok die we voor in de kerk kunnen zien, onder het orgel. We hebben de indruk dat deze foto vrij zeldzaam is, omdat er voor de brand erg weinig toto's van het inwendige van deze kerk zijn gemaakt.

2. Rust in de Monsterse haven, die ongetwijfeld te maken heeft met de zondagsviering. De schippers hebben een dag rust in de lange werkweken van die jaren! Aan kerk en toren zijn nog de zware verminkingen te zien van de felle brand van 13 juli 1901. Volgens onze informaties zou de foto dateren van enkele maanden na die bewuste brand. De haven werd druk gebruikt in het begin van deze eeuw. De aanvoer van organische meststoffen en andere tuinbouwmaterialen vond hoofdzakelijk over het water plaats. Onder de beroepsbevolking telde men in die jaren dan ook vele schippers. Met het varen van zand, van koeiemest - met de schone naam "Schiedammer" - en van bietenpulp verdienden zij een karig loon. Ze genoten tijdelijk wat rust als een f1inke wind hun zeilen bolde. Bij windstil weer moesten ze zelf als trekkracht fungeren, want motorschuiten kende men toen nog niet.

3. De jonge tuinbouwveiling te Monster, die in 1889 was opgericht als afdeling van de "Vereeniging Westland" op initiatief van H. Zuiderwijk, P. van der Ende en lac. van der Haak, begon haar eerste verkopen in de gelagkamer van hotel-cafe "Overheide" van de familie Goemans. Al gauw echter bleek de aanvoer een dergelijke omvang aan te nemen dat de gelagkamer te klein werd. De kastelein, die de klandizie dreigde te verliezen, bouwde daarom een loods in de tuin van het hotel en verhuurde deze aan de jonge veiling. Hier zien we dat eerste veilinggebouw met, van links naar rechts: een onbekend meisje, Klaas de Brabander en Abram de Smit. Pas in 1912 vertrok de veiling uit dit gebouw en zij stiehtte toen haar eigen gebouwen aan de Vaart, waarin nu het tuinbouwtoeleveringsbedrijf van Van den Beukel is gevestigd. Deze eigen nieuwbouw bracht to en overigens wel een scheuring in de vereniging teweeg: tuinders van de Zwartendijk scheidden zich af en stichtten hun eigen veilingvereniging,

M 0 N STE R Po.t- en ielegt'aafkantoot'

4. Naast het postkantoor in de Heerenstraat bevond zich het "Haagsch Koffiehuis" van Klaas Koppert. Hij had het geluk dat de W.S.M. daar ter plaatse een halte van de stoomtram had gepland. Dat zal hem in zijn klandizie ongetwijfeld een siok op een borrel hebben gescheeld! Overigens waren in die goede, oude tijd de borreiglaasjes klein. Men denkt nu nog weI eens met weemoed terug aan de lage prijzen van de borreltjes van toen, maar als we een borrelglaasje uit de W.S.M.-wachtkamers van die jaren bekijken, dan lijkt het toch zeker de helft kleiner dan de tegenwoordige glazen.

Vit&'. G. J. $ch01:lten, Fot , H. Yln . tocrt,

Uilg. G. J. chouten.

5. Voor de huidige generatie inwoners van Monster is het vrijwel onbegrijpelijk dat de Heerenstraat kort na de eeuwwisseling er zo gwen uitzag. Grote bornen sierden deze straat en gaven haar een veel liefelijker aanzicht. Wanneer we ons dan nog voorstellen dat de stoorntrarn kornt aangetuft en grate stoornwolken tussen het bladerdak stoot, dan herleeft de goede, oude tijd ...

T'itg. G. J. chouten.

6. Het Kerkplein, gefotografeerd in de eerste jaren van deze eeuw, Dit is een prentje dat op een voorbeeldige wijze de rust uit vervlogen jaren weergeeft. Een statige gemeentepomp geeft extra fleur aan het geheel. Deze pomp heeft hier, voor het oude gemeentehuis dat zich rechts bevindt maar dat niet op deze foto is te zien, eeuwenlang haar plaats gehad. Men kwam er of wel om water te halen of om een praatje te maken. Om verkeerstechnische redenen is de pomp later naar het plantsoen in de Zeestraat verhuisd. Nog later is zij voorgoed verdwenen. Een verlies voor de gemeente, maar zo ging dat enkele tientallen jaren geleden nog.

~IO~STER.

De Vaart,

Uitg. G. J. Schouten.

, .

7. Nog een karakteristiek plaatje van de Monsterse haven, vroeger meestal Vaart genoemd. Deze foto is omstreeks 1904 vanaf de zijde van de grote kerk gemaakt. Aan het andere einde ziet men de kwakel voor het huis van dokter I.A. van den Brink. Links voor zien we een tas stenen opgestapeld. Of is het wellicht turf die per schuit is aangevoerd en die door de koper nog moet worden afgehaald? Reents zien we een aantal manden of "kinnetjes" dat diende om daarin de geoogste aardappelen te verzenden. Het grate gebouw links is het bekende meisjespensionaat van de zusters.

Monster, c7Ceerenstraat.

Uitgave H. F. mits.

Zn~

Photo L. Coltof <I: Co., }iaasslu;s.

8. Ret oude raadhuis aan het begin van de Heerenstraat is later vervangen door het huidige gemeentehuis. Bij de oude waterpomp die ervoor stond was het trefpunt om een praatje te maken of om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Op aile foto's die van dit punt zijn gemaakt, zien we een groepje mensen bij de pomp. De foto moet ongeveer zeventig jaar oud zijn.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek