Nieuwleusen in oude ansichten deel 1

Nieuwleusen in oude ansichten deel 1

Auteur
:   E.H. Mulder
Gemeente
:   Nieuwleusen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4423-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Nieuwleusen in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De gemeente N ieuwleusen maakt de laatste jaren een sterke ontwikkeling door.

Zij krijgt daardoor een ander gezicht, terwijl de leef- en werkomstandigheden van de bevolking snel veranderen.

Daarom leek het ons goed in dit boekje met oude ansichten en toto's, voorzien van een korte begeleidende beschrijving, te trachten het Nieuwleusen en Den Hulst, zoals ze vroeger waren nog eens op te halen en te verlevendigen bij hen die het van vroeger kennen. Bovendien om aan de latere inwoners te laten zien hoe hun huidige woonplaats er voorheen uitzag.

Met name als gevolg van de ruilverkaveling Nieuwleu sen II in de periode van 1950-1957 (met als gevolg de aanleg van nieuwe wegen, waterleidingen en een geheel andere kavelindeling van het land) en de aanleg van nieuwe bouwkernen (nu het dubbeldorp Nieuwleu sen geheten) daarna, heeft de gemeente een zodanige gedaantewisseling ondergaan, dat zij die onze gemeente slechts van de laatste jaren kennen, zich

nauwelijks kunnen voorstellen hoe het er vroeger heeft uitgezien.

Tot dan was Nieuwleusen een geheel op zichzelf aangewezen, overwegend agrarische gemeente. Het had een sober levende bevolking met een eigen volkskarakter.

Het was een kerkelijk zeer meelevende gemeenschap, waarin vooral de oude hervormde kerk in de loop der jaren een belangrijke plaats vervulde. Zij is nauw met de geschiedenis van het ontstaan van deze gemeente verbonden. In 1630 werd nl. door inwoners van het zuidelijk gelegen Oudleusen een zogenaamde compagnie opgericht, de "Participanten", die de vervening van de in deze omgeving liggende veengronden en de ontginning der moerassen ter hand nam. Hierdoor ontstonden bouw- en weilanden en een nieuwe nederzetting, waarvan de naam voor de hand lag: Nieuwleu sen. De bevolking nam gestadig toe en in 1662 verrees de eerste kerk in het gebied dat Oosterveen werd genoemd. In 1670 ontvangt zij daarvoor een

torenklok, waarvan het randschrift in Romeinse letters luidt: "Machteld Bueker Gent: Roelinck gaff dit de kerck op 't Oosterveen. Anno 1670." Onder hetjaartal is het wapen Roelinck x Bueker aangegeven. Machteld Bueker was gehuwd met Derk Roelinck, griffier der Staten van Overijssel. De naam Oosterveen gold voor het gebied dat nu Kerkenhoek heet. Zij is afkomstig van de vroeger bestaan hebbende havezathe Oosterveen, waar niets meer van te vinden is, doch waarop toen de familie Ripperda woonde.

Zo leefde men in de op zichzelf aangewezen gemeenschap door tot het begin van de negentiende eeuw. In 1810 geeft baron van Dedem, toenmalig bewoner van Huize Rollecate te Vollenhove, de stoot tot het graven van een kanaal vanaf Hasselt naar Balkbrug en verder oostwaarts, de Dedemsvaart genoemd. Dit bracht een kentering mee: langs het kanaal ontstaat vanuit Sluis III aan de noordzijde een nieuwe nederzetting: Den Hulst. Eerst slechts enkele boerderijen en winkels tellende, heeft het zich in de loop der jaren

ontwikkeld tot een welvarend streekdorp.

Het is ook aan dit kanaal geweest, dat de familie Van den Berg in 1910 de nu alom bekende UNION rijwielfabriek stichtte en een handel in bouwmaterialen begon te drijven (daarvoor was het kanaal een belangrijke en onmisbare transportweg).

In "Nieuwleusen in oude ansichten" is deze geschiedenis van het ontstaan van Nieuwleusen zoveel mogelijk op de voet gevolgd.

Vanuit de Kerkenhoek te Nieuwleusen wordt via de Ommerdijk (nu Burgemeester Backxlaan) getrokken naar Den Hulst (nu Nieuwleusen-Noord).

Het zal de bezitter van dit boekje daarbij wellicht opvallen, dat in de loop der jaren zeer veel dorps- en landschapsschoon is verdwenen dat nimmer zal terugkeren. Daarom zal hij vooral bij het doorbladeren van dit boekje en het ophalen van vroegere herinneringen, die hij ongetwijfeld zal hebben, nog dikwijls een moment vreugde kunnen beleven aan het "Nieuwleusen van toen".

1. De Kerkenhoek was vroeger, en is nog, een centraal punt in de gemeente Nieuwleusen. Een der eerste en oudste gebouwen van Nieuwleusen is wel de hier staande hervormde kerk. Zij dateert uit het jaar 1829 en is dus gebouwd in een, architectonisch gezien, arme tijd. In 1950 heeft een grondige restauratie van deze kerk plaats gehad. Enkele jaren later is ook het torentje door een ander model vervangen. Het bruggetje over de Buitendijksloot heette in de volksmond "de kerkbrugge"; het was verboden op de leuningen ervan te zitten!

2. Twee gebouwen die vroeger iedere Nieuwleusenaar kende: het Palthehuis, waar juffrouw (Gulia) Palthe woonde, en het verlof van Harm Bakker, eveneens toebehorende aan juffrouw Palthe. De familie Palthe bezat vee! onroerend goed, dat later aan verschillende personen is vermaakt. Nu het Palthehuis is afgebroken, leeft haar naam nog voort in het Palthebos, gelegen achter de hervormde kerk. De schuur naast het verlof deed vroeger dienst als stalling voor de paarden van hen die met de tentwagen ter kerke gingen. In het verlof namen de draagsters plaats, die op de doopzondag de kinderen de kerk binnen moesten brengen.

IEUW·LEUSEN. (3emeenter.uis

3. Het eerste gemeentehuis met ambtswoning, gebouwd in 1878, in de volksmond vroeger bekend als .Jiet oide gemeentehuus". Rechts van de woning was de secretarie: weinig ruimte, waarin ook nog "getrouwd" moest worden. Na de bouw van een nieuw gerneentehuis heeft de Dude secretarie jarenlang dienst gedaan als brandweergarage.

:IEUWLEUSEN

4. Het hulppostkantoor Nieuwleusen, gevestigd in het pand waar nu de heer D. J. Massier woont. Op de ansicht komt de prachtige bomenrij, die vroeger het Westeinde in de Kerkenhoek omzoomde, nog eens tot haar recht.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek