Oldebroek in oude ansichten

Oldebroek in oude ansichten

Auteur
:   H.C. Herkert
Gemeente
:   Oldebroek
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3957-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oldebroek in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Er gaat een geheimzinnige kracht door onze wereld: het sentiment van het verleden. Het verschijnsel is internationaal en vooral de jongeren geven er gretig aan toe. Wat zou het heden missen als deze kracht zich steeds weer zo duidelijk laat voelen, en wat is de oorzaak van dit nauwelijks te herkennen protest tegen onze huidige vorm van samenleven? Iedereen zal daarop een ander antwoord geven: dat hangt van zijn leeftijd af, van de omgeving waarin hij is grootgebracht, van de dingen die indruk hebben gemaakt. Ongetwijfeld is er echter het vage onbehagen met de wereld van nu, een wereld waarin onze welvaart de vlinders en de kikkers verdrijft, waarin de maan bereikbaar is maar het centrum van een stad nauwelijks, waarin kleurentelevisie is gekomen en het ganzenbord is gegaan, waarin de huizen te hoog zijn om als kind op straat te spelen.

Natuurlijk maken we fouten bij onze hang naar het verleden. We zetten de trieste werkelijkheid uit vroeger dagen opzij: de vaak grauwe armoede, de beperkte vrijheid van denken en doen, het uitzichtloze stempelen door de werklozen van de jaren dertig, de smalle straatjes of weggetjes en de huisjes, waarin het wonen nu ook niet bepaald een lolletje was. Maar het is ongeveer als in de bijbelse spreuk: "Onderzoek alle dingen en behoud het goede".

Daarom floreren in heel Gelderland en daarbuiten de rommelmarktjes, daarom is er een hausse in de vraag naar au de ansichten en daarom deed "Bartje" het zo goed op de televisie. In de mode en amusementswereld zien we soortgelijke tendensen.

Met dit boekje, voorzien van oude prentbriefkaarten en foro's met een korte, misschien niet geheel volledige, begeleidende tekst, hebben wij getracht het Oldebroek zoals het vroeger was weer tot leven te brengen bij hen die het kenden en wij hebben tevens gepoagd aan hen die hier kwamen wanen, te laten zien hoe hun huidige woanplaats er vroeger uitzag. Want in de karte tijd van een halve eeuw heeft de gemeente Oldebroek een gedaanteverwisseling ondergaan, ZQ groot, dat degenen die haar slechts korte tijd kennen, zich niet meer kunnen vaarstellen hoe het hier vroeger was.

De drukte, de bedrijvigheid, het verkeer, het vertier en de werkgelegenheid van nu waren hier vraeger niet aanwezig, wat op deze plaatjes duidelijk merkbaar is. De Oldebroekse mensen leefden toen een geheel ander leven, vol rust, eenvoud, sfeer, tradities, ondertinge belangstelling en kennis, roddelpraatjes en me deleven. Iedereen kende iedereen en wist veelal nog meer van hem dan de persoon in kwestie van zichzelf. Er was geen waterleiding, gas, riolering of elektrici-

teit, men had bijna geen verharde wegen - dus modderpoelen in voor- en najaar - en men kende geen snelverkeer. Er heerste een soort volmaakte rust, hetgeen duidelijk van de kaarten afstraalt. De halfuurs busverbinding, de ruilverkaveling en de opkomst van de automobiel hebben alles echter ingrijpend veranderd. En bij al deze veranderingen valt vooral op het sterke terugdringen van de klederdracht.

Voor "Oldebroek in oude ansichten" is als volgorde voor een tocht door het dorp de Zuiderzeestraatweg genomen van Wezep in de richting Elburg. Waar nodig verlaten wij deze weg naar links om nog wat verder rond te kijken. Zoveel rnogelijk is ernaar gestreefd om u in dit beknopt overzicht een zo volle dig mogelijke kijk op het dorp te geven, zoals het tussen 1880 en 1940 hier lag te "rusten".

01debroek had, zoals zovele plaatsen, zijn karakteristieke plekjes, zijn gemoedelijke sfeer en zijn zeer oude tradities bij geboorte, huwelijk, dood en andere gelegenheden. Natuurlijk kende het ook zijn eigen dorpstypen. Pas met de tweede wereldoorlog werd deze rust, die door de enorme wijzigingen niet meer kon terugkeren, voorgoed verstoord.

Ret fotomateriaal dat voor deze uitgave werd gebruikt, kwam bijna geheel uit eigen verzameling. De foto's werden van oorsprong verkregen uit schenking

en ruiling op beurzen. Ret was niet eenvoudig een keuze te maken uit het beschikbare materiaal. De mogelijkheid bestaat dat er een tweede deel zal verschijnen na deze uitgave. Daarom wordt iedereen verzocht foto's en ansichten niet weg te gooien, maar beschikbaar te stellen aan de auteur. Bovendien houdt de auteur zich aanbevolen voor op- en aanmerkingen betreffende gegevens in dit boekje.

Hoewel het een onmogelijke zaak zou zijn alle namen te vermelden van hen die hebben meegewerkt aan "Oldebroek in oude ansichten", moeten hier tach drie namen worden genoemd, namelijk B. Akster, G. v.d. Beek en A. van Rijssen. Deze drie heren zijn zeer behulpzaam geweest bij het verstrekken van gegevens. Wij hop en dat de bezitter van dit boekje veel plezier zal beleven aan deze verzameling en dat hij bij het doorbladeren hiervan nog dikwijls de vreugde van het "Oldebroek van toen" zal beleven.

Wij eindigen met wat eens een Oldebroeker zei:

"Schaars zijn de plaatsen in Nederland waar de natuur zo gevarieerd is als hier". Een aanmoediging om de eigen woonplaats zeer te waarderen.

To K",.k,

r. A>n6t:$h.~/"".

s. }('e,./d ?. o!

~ . .B/er6r(1(/'IN'"i!rfi r; Sc/,ool

6. Poscori e

1. Plattegrond van het dorp Oldebroek, an no 1827. Bij het bekijken hiervan ziet u, dat er veel is veranderd. Alleen de kerk (nu met zijbeuken) en de pastorie herinneren ons aan die tijd van weleer. Thans dient deze pastorie als woning voor mr. H.J. Doorn.

1<uize ,,6Idhorsl" by 61debroek

2. Huize "Oldhorst", een landgoed ten zuiden van de Zuiderzeestraatweg en even ten westen van de Kamperstraatweg. Huize "Oldhorst" werd in 1751 gebouwd en in 1810 vergroot. Het huis werd vroeger bewoond door jonkheer F.F.Z. van Asch van Wijck, burgemeester van Oldebroek. Later woonde de familie Van Bijlandt erin en sinds 1954 is het eigendom van M.E. baronesse Van Tuyl van Serooskerken-gravin Van Limburg Stirum. Het pand staat te midden van prachtige tuinen en bossen met hele mooie waterpartijen.

3. Foto boven: de cooperatieve stoornzuivelfabriek "Karnperveen" in haar eerste opzet in 1913. Naast de boterfabriek "Van Heel" in de Schutten en "Altena" bij Elburg, beide speculatieve fabrieken, werd deze fabriek door de boeren uit de wijde orngeving cooperatief opgezet. Onder voorzitterschap van Jurrien Plender te Kamperveen en de deskundige leiding van J.G. Veening, kwam de boterfabriek "Kamperveen" tot grote bloei.

Foto beneden: melkrijder H. v.d. Streek met rnelkwagen bij de boterfabriek "Kamperveen". Het "melkgeldzakje" werd door de zuivelfabriek onder andere van de navolgende tekst voorzien:

"Het gebruiken van margarine door den boer is hetzelfde als het zaaien van onkruid in eigen akker

Steunt Uw eigen fabriek en niet den Margarine Natuurboter is niet te vervangen

BOTER bij de visch, in Uw groenten, bij het vleesch, op de boterham."

4. Hier zien we de christelijke nationale school aan de Bovcnheigraaf (in de buurtschap 't Loa). Op 17 april 1907 werd van A. v.d. Maten Wzn., voor een prijs van f 700,-, een stuk grond gekocht voor een te bouwen tweeklassige school met woning. De bouw werd aanbesteed en aannemer H. Jonker mocht de school bouwen voor f 5519,-. Architect was D. Kok uit Harderwijk. De opening van de school vond plaats op 30 december 1907, onder andere met medewerking van de muziekvereniging "Concordia". De vesperklok op het dak werd ter gelegenheid van deze opening geschonken door het kerkbestuur van de Nederlands Hervorrnde Kerk te Oldebroek. Het eerste schoolhoofd was P.c. den Burger uit Apeldoorn, met als onderwijzer van bijstand Joh. Grooters. Het tegenwoordige schoolhoofd is J.A.G. van Heerde. Het bijzondere van deze foto is, dat alle kinderen in klederdracht zijn. Deze foto werd enkele jaren na de opening van de school genomen.

5. Cafe "De Nieuwe Eikelboorn", een pleisterplaats aan de Zuiderzeestraatweg tussen OIdebroek en Wezep. Deze foto is omstreeks 1905 gemaakt. Links staat herbergier M. Holtland, in het midden zijn vrouw en reehts zijn doehter Mina. J. ten Cate koeht "De Nieuwe Eikelboom" in 1947 en heeft het in 1954 laten vervangen door nieuwbouw. Sinds kart is in het cafe een kleutersehool gehuisvest,

6. Hier ziet u buitenplaats-boerderij "Vierhuizen" van de familie G.A. Hoefhamer, notaris en schout te Flburg. "Vierhuizen" werd in 1900 gesloopt. Een nieuwe boerderij kwam ervoor in de plaats. Niet zo kart bij de weg, maar verder het land in. De huidige bewoner van deze boerderij is G. Spronk, Vierhuizenweg 9. Namen als Vierhuizenweg en Hoefhamersbos herinneren ons nu nog aan deze buitenplaats en haar bewoners. Op de voorgrond staat Francis Roos Hoefhamer, die is getrouwd met Rutger Adolf Benthem Sypkens,

7. Huize "Heureka", dat "Ik heb het gevonden" betekent, werd in 1906 gebouwd door J.D. van Hasselt, steenfabrikant te Kampen en dijkgraaf van de polder Oldebroek. Later is het bewoond geweest door H.C. Baas, gemeentesecretaris te Oldebroek. Na een ingrijpende verbouwing in ] 974 kwam H. Vissers erin.

MOLEN DE HOOP. OLDEBROEK

8. De windkorenmolen "De Hoop" van G. Blaauw in de buurtschap Schutten. De rnolen werd in 1853 gebouwd en de eerste eigenaar was, tot 1881, C. Blaauw. Daarna ging de molen tot 1921 over in de handen van C. v.d. Pol en van 1921 tot 1936 was E. v.d. Pol eigenaar. De huidige eigenaar is G. Blaauw. Naast korenmolen heeft deze molen ook als oliemolen dienst gedaan. Het te malen graan werd bij de boeren met paard en kar, de zogenaamde "molenkar", opgehaald en het werd als meel teruggebracht, evenals het benodigde krachtvoer voor het vee.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek