Onderzeeboten in beeld

Onderzeeboten in beeld

Auteur
:   M.H.J.Th. van der Veer
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4736-1
Pagina's
:   144
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Onderzeeboten in beeld'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

.Luctor et Emergo"

Onderzeeboten in beeld. Waarom al die "oude" onderzeeboten weer boven water gehaald? Simpel vanwege het feit dat onderzeeers vanaf het prille begin tot aan de dag van vandaag een belangrijke rol hebben gespeeld, zowel in vredestijd als bij conflicten; en in de toekomst zal daar niet veel verandering in komen.

Eerst de taken in vredestijd. Er is geen vaartuig meer geschikt dan juist de onderzeeboot en wat daar aan andere vaartuigen van is afgeleid om de "grote plas water" aan het oppervlak van deze planeet te onderzoeken. Vier-vijfde deel van dit oppervlak bestaat uit water en het grootste deel daarvan is niet of nauwelijks onderzocht. Er gaat dan ook bijna geen jaar voorbij of er worden onder water ontdekkingen gedaan. Zelfs voor de toekomstige vraag naar voedsel, fossiele brandstoffen en schaarser wordende mineralen lijken de antwoorden voor een belangrijk deel op de bodem van de zee te liggen. De winning hiervan zal ongetwij-

feld grate technische problemen met zich meebrengen. Problemen die we kunnen oplossen door onder andere gebruik te maken van de kennis en ervaring die we hebben opgedaan met de nu bijna honderd jaar "oude" onderzeeboottechnologie.

Diezelfde kennis en ervaring zullen ons ook een beter inzicht geven in die vaak nog mysterieuze wereld van de zee en haar bewoners. We zullen dan opnieuw bevestigd zien dat we ook het milieu onder water niet straffeloos kunnen blijven verontreinigen zonder dat dit, vroeg of laat, ernstige consequenties met zich zal meebrengen.

Dat de onderzeeboot in de vaak wereldwijd uitgevochten conflicten een geducht en gevreesd wapen is gebleken, zal niemand kunnen ontkennen. De geavanceerde, conventionele en nudeaire onderzeeboten van deze tijd zijn daar bovendien het directe gevolg van. In handen van een goed geoefende commandant en bemanning blijft het een indrukwekkend wapen, terwijl ook de mogelijkheden van deze boten

sterk zijn toegenomen. Verder blijven onderzeeboten, ondanks het gebruik van sateIIieten en andere verfijnde technieken, moeilijk op te sporen en wat ook niet onderschat mag worden is de rol die de onderzeeboot speelt door slechts aanwezig te zijn in een bepaald "spanningsgebied". Van die aanwezigheid gaat niet aIleen een zekere dreiging uit, maar ook een preventieve werking die verdere escalatie kan voorkomen. Men hoort wei zeggen dat we die dreiging en preventieve werking niet meer nodig hebben en zij die dit beweren voelen zich gesterkt door Gorbatsjov en zaken aIs "glasnost" en "perestrojka".

Toch hebben onder andere de recente gebeurtenissen in de Golf laten zien dat er zich overal ter wereld situaties kunnen voordoen, waarbij de aanwezigheid van marineschepen, dus ook van onderzeeboten, is vereist. In de Golf werden schepen begeleid en mijnen geruimd, waardoor mensenlevens konden worden gespaard. De vrijheid van zee is bovendien een te groot goed om te verspelen en zolang onverantwoorde ele-

menten in de maatschappij proberen die keer op keer in gevaar te brengen, past ons aIleen de grootste waakzaamheid.

Voor dit boek werd jarenlang belangrijk en interessant materiaal verzameld, waarvan maar een klein deel kon worden verwerkt. Veel meer en even belangrijk materiaal is blijven liggen. Toch geven de in totaal 140 foto's en beknopte bijschriften een goed beeld van de ontwikkeling van de onderzeeboot vanaf de eeuwwisseling, zo rond 1900 tot in de jaren dertig en in enkele gevallen in meer recente tijden. Daarbij neemt de Nederlandse Onderzeedienst met 61 opnamen, v66r andere landen de belangrijkste plaats in. Een plaats die door daden werd verdiend!

Rozenburg, maart 1989

M.H.J.Th. (Ted) vanderVeer Postbus 1070,

3180 AB Rozenburg

1. Nederland, 0-1, .Luctor et Emergo", Met de .Luctor et Emergo", later 0-1, begon de geschiedenis van de Nederlandse Onderzeedienst. De .Luctor et Emergo" werd gebouwd bij "De Schelde" in Vlissingen naar een ontwerp van de Ier John Philip Holland van de Amerikaanse maatschappij "Electric Boat Company". Het was de bedoeling dat Amerikaanse technici behulpzaam zouden zijn bij de bouw, het trainen van de bemanning en het vaarklaar maken van de boot, maar daar kwam weinig van terecht.

~.

I

'-'

Eerste Nedet l. Onderzee che Torpedobooi Lucier et Emergo".

n --rtu:c???.?? 'If J

.;

,.

De nieuwe Onderzeeschl Torpedoboot

;;J1IY »

.&_«--- .

Urt~. lb. N. Prms, SpH 'Hh

~- -

.,~ 6. '- Helder

2. Nederland, 0-1, .Luctor et Emergo" (2). De 0-1 werd vooreigen rekening gebouwd door de .Koninklijke Schelde" in Vlissingen. Ze werd op 1 juni 1904 op stapel gezet en ging op 8 juli 1905 te water. Op 10 juli werd de 0-1 door de sleepboot "Jacob" van "De Schelde" binnendoor naar Den Helder gesleept. Ze voldeed echter niet aan de specificaties van de Koninklijke Marine. Daarom ging ze weer terug naar Vlissingen. Nadat Ltz. P. Koster zich ermee had bemoeid, maakte de 0-1 een nieuwe reis naar Den Helder, maar ditmaal buitenom en dus overzee. Mede hierdoor werd HI. Ms. "Onderzeesche torpedoboot nr. 1", later de 0-1, op 21 december 1906 officieel in dienst gesteld.

3. Nederland, 0-1, .Luctor et Emergo" (3). Op 20 december 1906 werd de 0-1 door de Koninklijke Marine gekocht voor een bedrag van f 430.000,-. In 1914 werd de oorspronkelijke gaso!inemotor vervangen door een M.A.N. ruwe oliemotor van 200 pk. De bemanning bestond uit tien koppen. De snelheid boven water bedroeg 9 mijl en onder water 7 mijl. De 01 beschikte over een torpedolanceerbuis van 25 centimeter.

4. Nederland, 0-1, .Luctor et Emergo" (4). De 0-1 trok overal waar ze verscheen veel belangstelling. Zo bracht de 0-1 een bezoek aan de Vissershaven in IJmuiden bij welke gelegenheid de voltallige bemanning zich op het dek van de 0-lliet vereeuwigen. Overigens hanteerde de bemanning een "vrije vertaling" van "Luctor et Ernergo" namelijk: "Ik worstel en ga onder."

.7( aven met Ondereeeboot, 'JJen .7(elder.

5. Nederland, 0-1 (5). De eerste commandant van de 0-1 was de Ltz. 1. P. Koster. Hij zag kans om, nadat de Amerikanen het hadden laten afweten, de boot en de bemanning zo ver te krijgen dat deze voldeden aan de eisen die door de Marine werden gesteld. Mede hierdoor werd Koster al in 1906 benoemd tot directeur-generaal van de Whiteheadfabriek in Fiume, afdeling Onderzeeboten.

6. Nederland, 0-1 (6). Hoewel de 0-1 in 1920 van de sterkte werd afgevoerd en grotendeels werd gesloopt, is de toren van de 0-1 bewaard gebleven en valt deze nog steeds in Den Helder te bewonderen.

HELDER - Onderzeeboot 2

7. Nederland, 0-2. Na het succes van de 0-1 werd, eveneens bij de .Koninklijke Maatschappij De Schelde" in Vlissingen, op 11 oktober 1909 de volgende onderzeeboot, de 0-2, op stapel gezet. De tewaterlating volgde op 30 januari 1911, de indienststelling op 1 december 1911. De 0-2 beschikte over twee torpedolanceerbuizen van 45 centimeter. Het machinevermogen werd opgevoerd naar 300 pk. De snelheid boven water was 11 mijl, onder water 8 mij!. Bemanning tien koppen. De 0-1 was 20.42 meter lang. De 0-2 was ruim tien meter langer, 32.12 meter. De eerste "onderzeesche boten" waren ontworpen voor de vaart boven water. In noodgevallen kon worden gedoken. De 0-2 werd pas in 1930 van de sterkte afgevoerd en later gebruikt als oefenboot.

Hr. Ms. Ondenee-Torpedoboot IT

8. Nederland, 0-2 (2). De eerste Nederlandse onderzeeboten konden tussen de 3 en 12 UUT onder water blijven. Berucht is de "koolzuurtocht" van de 0-1 die toen 12 UUT onder water bleef. Het laboratorium dat na afloop de lucht onderzocht liet weten dat er "niemand in deze lucht in leven had kunnen blijven", Toch overleefde de bemanning dit avontuur.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek