Oosterwolde in oude ansichten deel 1

Oosterwolde in oude ansichten deel 1

Auteur
:   W. Adema
Gemeente
:   Ooststellingwerf
Provincie
:   Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1684-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oosterwolde in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

.Uostcrwotdc is een bloeiend plaatsje, in een vooruitgaande streek. Ver verwijderd van de groote centra, leeft men er landelijk en rustig, terwijl tram, telefoon, geschikt vaarwater en goede kunstwegen 't nodige contact met de buitenwereld onderhouden ".

Aldus omschreef de op 9 mei 1905 opgerichte Vereniging tot bevordering van het Vreemdelingenverkeer voor Oosterwolde en omstreken in een uitgave van 1912 het dorp, dat to en ongeveer vijftienhonderd inwoners telde.

De wijze van ontstaan van Oosterwolde, gelegen in het brongebied van het riviertje de Tjonger, ligt verborgen in het onbeschreven verleden. Niet aIleen werden in het Tjongerdal overblijfselen van in West-Europa reeds lang verdwenen diersoorten gevonden, maar ook yond men in de omgeving sporen van rendierjagers, die zich hier een twaalfduizendjaar geleden moeten hebben opgehouden. Deze vondsten zijn in de prehistorie bekend als de Tjonger-cultuur, Maar ook vondsten van jongere datum werden en worden nog steeds in de naaste omgeving gedaan, die wijzen op een reeds permanente

bewoning in v66rhistorische tijden. Zo werden bij de aanleg van een nieuwe straat naar schatting tweeduizend jaar oude kringgreppelgraven ontdekt. Naar aanleiding hiervan kreeg deze straat de naam van Kringgreppelstraat. Het is vooral de in de vijftiger jaren overleden boekhandelaar en amateurarcheoloog H.I.Popping geweest, die veel en belangrijke gegeyens over de oudheidkundige vondsten publiceerde.

Rondom Oosterwolde liggen in een straal van een tot twee kilometer de buurtschappen Boekhorst, Buttinga, Duurswoude, Jardinga, Klazinga, Nanninga, Rikkinga, Schrappinga, Steginga, Venekoten en Weper, namen die ook reeds in middeleeuwse geschriften voorkomen. Vermoed wordt, dat het dorp zich vanuit deze buurtschappen om de Oosterbrink heeft gevormd. Vanaf deze brink leidt de Kuipenstreek naar de nu hervormde kerk, herbouwd in 1735. In deze kerk bevindt zich een zandstenen doopvont uit de dertiende eeuw.

Tot in het begin van deze eeuw waren landbouw, schapen- en bijenteelt de belangrijkste bestaansbronnen. Er werden markten voor boekweit, bijen en honing gehouden. De schapen- en

bijenhouderij zijn geheel verdwenen. Wei is er nu een industriele ontwikkeling gaande. Cooperatievorrning lag de bevolking weI. Zo was er zelfs een "Cooperatieve Electrische Centrale", die in 1926 door het Provinciaal Electriciteitsbcdrijf in Friesland werd overgenomen. Tussen 1816 en 1818 werd ten zuiden van de toenmalige kern de Opsterlandse Compagnonsvaart gegraven in verband met de toen begonnen ontginning van de Appe1schaster venen. Dit had tot gevolg, dat het dorp zich in de richting van de vaart en later ook daaroverheen uitbreidde. Na 1880 ontstonden er in de veenstreken conflict en over lonen en verplichte winke1nering. Daarom kreeg Oosterwolde in 1889 niet alleen aansluiting op het rijkstelefoonnet, maar ook de stationnering van een marechausseebrigade.

Een grote gebeurtenis was in 1911 de aanleg van de stoorntramlijn Gorredijk - Oosterwo1de. Dit feit werd op 30 september van dat jaar, ondanks het op die dag heersende zeer slechte weer, zo uitbundig gevierd, dat deelnemers aan dit feest er nu nog enthousiast over spreken. Een der feestgangers herinnerde zich nog het vo1gende ge1egenheidslied:

,,0, gewis als Jan van Arkel zag.ldat de lijn door deze streken lag.lwis vormde hij een staflen zond die op ons at/Want komt de tram met goud beladn.lhij brengt ons dan ook winsten aan/en zal het feest hier zijn./Dus feestgenoten aIlemaal.lflink feest gevierd in deze zaal,/welwillend afgestaan] door de directie van de baan./Hoezee, wii vieren feest/zoals nog nimmer is geweest".

Ter toelichting diene, dat Jan van Arkel de bisschop van Utrecht was, die in 1361 en 1362 trachtte de weerspannige Stellingwervers aan zijn gezag te onderwerpen.

In 1914 volgde de opening van de trarnlijn naar Steenwijk en een jaar later naar Assen, uiteraard met minder feestgedruis. En nu behoort dit glorieuze tramtijdperk al weer tot het verleden.

In 1875 telde Oosterwolde twaalfhonderdzestien inwoners, in 1920 was dit aantal gestegen tot negentienhonderdvierennegentig terwijl bij de laatste telling in 1971 het inwonertal zevenenzestighonderdvierendertig bedroeg. En het ziet er niet naar uit, dat de groei van Oosterwolde, nu gelegen aan een kruispunt van wegen, tot een einde is gekomen.

1. In 1890 organiseerde de actieve agrarisch ingestelde bevolking een grote landbouwtentoonstelling. Dit is een opname van de toen gehouden veekeuring. De martiale figuur in het midden is de eerste opperwachtmeester van de mare chaussee in Oosterwolde, Hekkema.

2. Links van de Opsterlandse Compagnonsvaart is de tegenwoordige Houtwal, aan de overzijde de huidige Molenweg. Reehts van de toen nog houten brug yond men de bekende herberg van J.J. Luiting. Deze herberg, de beide volgende huizen en aile lindebomen zijn verdwenen; in het huis geheel reehts is nu een sigarenwinkel gevestigd.

3.0ok deze foto is omstreeks 1890 genomen en toont de weg naar de Weper. Rechts stond de boerderij van de familie Van Weperen; nu is hier een garagebedrijf gevestigd. De heer met de hond op de voorgrond is de architect R. Vrijburg, die in 1893 naar Bolsward vertrok. Ret geboomte op de achtergrond vormt nu nog de Oosterbrink.

Oostcrwol de

Foro van L.P :fadlmizen Oosterwolde.

, ~ , ...

%"'_~ I

4. Zo zag de omgeving van de toen nog houten brug over de Opsterlandse Compagnonsvaart er omstreeks de eeuwwisseling uit. Ret gedeeltelijk ziehtbare huis reehts was toen een postkantoor. Geheel links over de brug was de eerder genoemde herberg van J.J.Luiting, een toen zeer bekend trefpunt.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek