Oostzaan in oude ansichten deel 4

Oostzaan in oude ansichten deel 4

Auteur
:   J. de Boer
Gemeente
:   Amsterdam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3481-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oostzaan in oude ansichten deel 4'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In de inleiding tot het derde deeltje van deze reeks heb ik het verschijnen van een vierde deel in het vooruitzicht gesteld. Dat was in het voorjaar van 1977. Aan dat voomemen had ik reeds een jaar later gevo1g kunnen geven, maar 't kwam er niet van.

Intussen is de voorraad ansichtkaarten en vooral die van foto's z6 toegenomen dat er ruimschoots voldoende bleek te zijn om een deel van dubbe1e omvang samen te stellen. En daarvan ziet u nu het resultaat: 38 afbeeldingen van situaties in het dorp zoa1s ze zijn geweest en even zoveel afbeeldingen van groepen met personen, verenigingen, schoo1klassen, enzovoort. Dat ik dit resu1taat heb kunnen bereiken, dank ik aan de ve1en die, dikwijls ongevraagd, mij de in hun bezit zijnde foto's kwamen thuis bezorgen. En in niet mindere mate aan de ve1en die hie1pen bij het zoe ken naar en vinden van de namen van de gefotografeerde personen, van data waarop de gebeurtenissen hebben p1aatsgevonden, a1smede van nauwelijks in de herinnering terug te roepen plaatselijke situaties. Al diegenen hartelijk dank.

Uiteraard was het niet mogelijk alles op te nemen. Er zullen onvermijdelijk te1eurgestelden zijn, die moeten

constateren dat "hun" foto er nou net niet bij is. Een vo1gende keer, misschien? Even onvermijdelijk, lijkt me, is de kans dat er fouten in geslopen zijn. Fouten in de namen, fouten in de tijdsbepaling. Graag wi1 ik die vememen, opdat ik er mijn voordee1 mee kan doen.

Bij de aanduiding van personen heb ik er ditmaal vrijwel consequent niet voor geschroomd de voornamen vo1uit te verme1den. Niettegenstaande dat zult u meerma1en goed moeten nadenken om de verieden tijd te kunnen 1aten her1even. Een bejaarde dame uit Amsterdarn-Noord schreef mij 1aatst, na de ontvangst van het deeltje "Kent u ze nog ... de Oostzaners", dat ze het een goede hersengymnastiek yond om na te gaan wat bij wie hoorde. Ik vertrouw graag dat u het ook z6 zult aanvaarden.

Evenals bij de samenstelling van de vorige deeltjes ben ik uitgegaan van de omvang van de gemeente zoals die was v66r de annexatie ten behoeve van Amsterdam in 1921, dus met en benevens de Oostzanerdijk of wel de Overtoom. Vandaar maak ik met u een wandeling door het dorp, door het Zuideinde naar de Kerkbuurt, met af en toe een zijstraat erbij, de Kerkstraat

en dan naar het Noordeinde en de Haal. Voor het vastleggen van "hoe het was" is dat naar mijn mening het enig juiste uitgangspunt.

Voorts meende ik de volledigheid te dienen met af en toe te verwijzen naar de nummers van eerder opgenomen afbeeldingen. Mede daardoor neemt dit deeltje af en toe de allure aan van een naslagwerk(je). Ook in dit deel zijn enkele afbeeldingen gewijd aan de watersnood van 1916. Het gemak daarbij is dat niemand behoeft te twijfelen aan de juistheid van de periode waarin en sorns zelfs van het tijdstip waarop de foto werd genomen.

Ten slotte nog een stukje geschiedenis. Op de plaats van de hervormde kerk stond vroeger een paro chiekerk, aan sint Catharina toegewijd, met een Maria- en Magdalenakapel te Oost-Zaandam. De kerk werd in 1573, tijdens de Tachtigjarige Oor1og, bijna geheel verwoest, tegelijk met een groot dee1 van het dorp.

In 1601 werd met de herbouw begonnen. Echter pas in 1630 was het gebouw voltooid. Aan de voorzijde bouwde men een vierkante toren, maar zonder spits. Van deze toren zijn de fundamenten nog aanwezig. Bouwvalligheid was de aan1eiding om het gehele

bouwwerk in 1759 te slop en en te vervangen door dat wat er nu staat. De toren werd niet herbouwd. Op 6 september 1761 werd de nieuwe kerk ingezegend door dominee Michael Johan van Campen.

De kerk heeft de vorm van een kruis en is gebouwd van gebakken steen. Boven de met pilasters en twee aanzetkrullen versierde westgeve1 staat een houten toren, gedragen door in de kerk staande zuilen. Het houten tongewelf, in rococostij1 versierd, dateert van circa 1875.

Met een herhaald beroep op uw we1willendheid om, indien u een naar uw oordeel geschikte foto mocht hebben mij die ter reproduktie af te staan en met u een aanta1 genoeglijke uurtjes toe te wensen bij het aanschouwen van ons dorp zoals het was en van al diegenen die wij min of meer goed gekend hebben, zou ik deze inleiding willen bes1uiten.

De samensteller

Oostzaan

De Overtoom

1. Zou daar ergens op de Oostzaner zeedijk een overtoom zijn geweest? Een plek dus waar schepen van en naar het IJ over de dijk werden getransporteerd ?

2. De meeste foto's van de kluft (oprit) naar de Overtoom zijn in de andere richting genomen. Deze vertoont dus de achterkant van de rijwielzaak van Kuiper. De tekst op het reclamebord is duidelijk te lezen: Bezoekt de Eerste Zaanlandsche Melksalon J.A. Schaft Nieuwendijk 115 Amsterdam. Het perceel verbrandde in maart 1977. Aan de overkant is nu de fotozaak van Van der Pol. Het aanp1akbord van de gemeente staat vlak bij de straatlantaarn. Zo konden de omwonenden ook 's avonds lezen wat voor nieuws er was. De tweede van links is Marie Wijfje Busch. Tjerk Veen staat met de annen over elkaar en op de brugleuning zit Luuc Engel. Waarschijnlijk werd de foto in 1919 gemaakt.

3. Ongeveer een dikke honderd meter noordelijker dan op nummer 2, koos de fotograaf zijn standpunt om dit plaatje te maken. Rechts het deel van het Zuideinde dat men "Brakenburg" no em de en dat de gebroeders De Boer bouwden van het sloophout van woningen en molens. Zowel het elektriciteitsnet als het telefoonnet is nog bovengronds.

4. In het Zuideinde stond deze boerderij, die in 1906 werd afgebroken. Thans Zuideinde 338. Bij de regenwaterbak staat Antje Middendorp-Keijzer, met op haar arm haar zoontje Teunis en aan haar hand Pieter. Dan Dirk Keijzer met aan de hand zijn zoon Klaas. Met de hand en in de zij is zijn vrouw Maartje Schoe, En ten slotte haar zuster Immetje Dral-Schoe met dochter Maartje. De foto zal vijfenzeventig jaar geleden zijn genom en.

5. Hier staat Jan Windhouwer voor zijn bakkerij "De Smaak" in het Zuideinde, toen genummerd A 257 en thans Zuideinde 137. Het geheel is later verbouwd en het bedrijf is enkele jaren geleden opgeheven.

6. In het jaar 1923 werd het gebouw van en voor de Cooperatieve Boerenleenbank in het Zuideinde gesticht. De ingang was aan de zijkant. De aanbouw werd pas later aangebracht. Het zuidelijke deel werd gebruikt als woonhuis, achtereenvolgens door de families Hoogesteger en Gans. Na de ingebruikneming van het nieuwe gebouw, op 7 mei 1960, heeft dit nag dienst gedaan voor "Het Witte Kruis". In 1977 is het pand gesloopt. De vrijgekomen ruimte werd benut voor een bredere toegang tot de Lisweg en een stukje plantsoen.

7. Deze foto behoort duidelijk tot dezeIfde serie als nummer 23 en dateert van v66r 1915. Links nog een stuk van het huisje van Jan Hottentot, de bomensnoeier. Dan het huis van H. Onrust, gevolgd door het woon-winkelhuis van Jb. Wigbout. (Vergelijk de voorplaat van deel 3.)

8. Reeds in deel 1 werd deze foto opgenomen, echter aIleen met de vermelding van de plaats. Nu mij ook de namen van de meeste daarop voorkomende personen bekend zijn, vind ik een herhaalde opname alleszins verantwoord. Het zijn, van links naar rechts: Lies Onrust, op de fiets een zoon van bakker Windhouwer, Dieuwertje Wigbout, Jansje en Annie Wigbout, Henk de Waal Jzn., op de fiets Aafje Wigbout, met kruiwagen Cor de Waal Jzn. en op de brug Anne de Dood-Schouten. Vroeger heette dit deel de Zuiderkerkbuurt. Het ligt het dichtst bij de Kerkbuurt. Links is nu de groentehal van Van Berkel. De foto werd genomen, naar schatting, in 1920.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek