Opijnen in oude ansichten deel 2

Opijnen in oude ansichten deel 2

Auteur
:   C. Hopmans
Gemeente
:   Neerijnen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5637-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Opijnen in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Omdat Opijnen een klein dorp is heeft het tijd en moeite gekost om een tweede boekje "Opijnen in oude ansichten" samen te stellen. In dit voorwoord kunnen wij over ons dorp weinig schrijven, want dit is in het eerste deel duidelijk gebeurd.

We wisten toen ook niet dat er vraag uit het dorp zou komen naar een tweede boekje. Om nog een deel samen te stellen was niet zo eenvoudig, omdat we ons kruit verschoten hadden bij het eerste deel. Maar na veel speurwerk is het toch gelukt om 38 bladzijden van foto's te voorzien.

Zoals u op de voorkant ziet, hebben we midden in het dorp een begin gemaakt. Dat is een belangrijk punt geweest en is dat nog steeds. In het midden staat de lagere school, thans als hervormd centrum in gebruik. Rechts beyond zich het zogenaamde schoolhuis, waar de hoofdonderwijzer woonde. Ook de zondagsschool was hier ondergebracht.

Geheellinks zien we een klein, wit gebouwtje, dat als brandweerhuisje dienstdeed. Schoolhuis en brandweerhuisje zijn gesloopt.

Op de achtergrond prijkt de hervormde kerk.

We zijn in het eerste deel niet op een belangrijk punt in Opijnen, de steenfabriek, ingegaan, omdat wij daar weinig of geen gegevens over hadden. Dankzij de gemeente, die het archief ter inzage beschikbaar stelde, is het ons gelukt om hier in het kort er wat over te schrijven.

Na de steenfabriek hebben wij geprobeerd de foto's per straat op elkaar te laten volgen, wat niet helemaal gelukt is. De personen die we met naam noemen, zijn met hun roepnaam vermeld. Bijnamen hebben wij niet opgenomen.

We zullen bij het lezen van dit boekje zien dat er veel uit het dorp is verdwenen.

Tot besluit een dankwoord aan hen die hun foto's aan de Europese Bibliotheek te Zaltbommel beschikbaar hebben gesteld en niet te vergeten aan de mensen die mij geholpen hebben met het achterhalen van de vele namen. Mocht er in die opsomming van namen een fout zijn geslopen, wat niet ondenkbaar is, dan hopen wij dat u dit voor lief wilt nemen.

Verder wensen wij u veel kijk- en leesgenoegen, met misschien bekende of dierbare herinneringen.

1. De eerste foto in dit boekje is een schoolfoto uit 1909. Voor de Opijnenaren die nu zo tussen de 60 en 75 jaar oud zijn, zal deze foto herinneringen oproepen, want voor velen zal moeder en/of vader te zien zijn, of andere familieleden of bekenden.

Omdat er een enkele maal dezelfde familienaam voorkomt, zal ik duidelijk maken of het broers of zusters zijn. We beginnen met de bovenste rij, steeds van links naar rechts: Juffrouw Rink, Kees van Bommel, Rijk Verzeveld, Gijbert van Bommel (broer van genoemde Kees van Bommel), Jaap Leeuwerik, Nico van Bommel, Janus de Lang, Cobus van Londen, Gerard Key en Hendrik van Berghem.

Tweede rij: het meisje dat half zichtbaar is, is Martijn van Londen (zuster van Cobus van Londen), dan Drika van Santen, Cor Roelofs, Daatje Leeuwerik (zuster van Jaap Leeuwerik; zij waren schipperskinderen en gingen in Opijnen naar school), Geertje Schaaij (de moeder van de samensteller van dit boekje), Drina Pothuizen (meisje met strik in het haar) en Erke Schaaij,

Derde rij: juffrouw Kan, Anton van Bommel (broer van Nico), Janus van Santen, Hendrijntje v.d. Lee, Erke van Bommel (zus van Kees en Gijbert van Bommel), Cor van Bommel (zus van Nico en Anton van Bommel), Dirgje Pothuizen (zus van Drina), Gijsje Schaaij daar rechts achter, Roel de Lang en aan het eind haar zuster Jet de Lang.

Vierde rij: Adriaan van de Kaaij, Henderik Schaaij, Gerard Roelofs, met lei Willem van Diggelen, Tinus Schaaij (broer van Geertje Schaaij), Dirk van de Kaaij (broer van Adriaan van de Kaaij), Janus Schaaij (broer van Gijsje Schaaij) en als laatste meester C. van Haaften.

2. De gebieden langs de grote rivieren stonden bekend om de grote hoeveelheid steenfabrieken. Ook in Opijnen was er al voor 1900 een steenfabriek. Die zien we op de foto hiernaast; het was een fabriek met veldovens.

Op de achtergrond zien we drie van deze ovens; het waren twee tegen elkaar geplaatste gebouwen; de ruimte ertussen bedroeg drie a vier meter, de lengte circa 8 meter. Daar werden de voorgedroogde stenen zo opgestapeld dat er poorten ontstonden; deze werden opgevuld met turf, dan werd de voor- en de achterzijde afgesloten met speciaal gebakken stenen, meestal een meter dik, en ook de bovenkant werd zo afgesloten, maar daar liet men dan enkele gaten in open voor de afvoer van de rook.

Dan werd het vuur aangemaakt in de poorten. Vanuit de twee gebouwen kon men steeds turf op het vuur in de poorten werpen. Ais de oven op goede temperatuur was, werden de poorten afgesloten en kon de turf uitgloeien. Als de stenen waren afgekoeld, was het proces ten einde.

In het midden van de foto zien we het droogveld. De vers gemaakte stenen werden op de grond gedroogd en moesten regelmatig gekeerd worden; dit was meestal vrouwen- en kinderwerk. Links staan vermoedelijk twee vrouwen, rechts daarvan zien we rieten matten die bij slecht weer de stenen af moesten dekken.

Ais de stenen hard waren, werden ze opgestapeld in rekken (links van de twee personen) en als ze geheel droog waren, konden ze naar de oven.

Vanaf het opgraven van de klei tot aan het bakken van de stenen was alles handwerk.

3. Op 9 maart 1900 werd door het rijkstoezicht op fabrieken en werkplaatsen vergunning verleend voor het opspuiten van het terrein voor de bouw, het in werking stellen van een ringovensteenfabriek en het plaatsen van een locomobiel. De aanvraag was ingediend door B. den Ouden, directeur van de Opijnense steenfabriek.

Op deze foto zien we rook uit een schoorsteen komen, vermoedelijk van de zuiger die het terre in aan het opspuiten is. Ook hier zien we weer de nog in gebruik zijnde veldovens.

Vergelijken we de vorige foto met deze, dan zien we dat bij de andere de muren van de veldoven nog te zien zijn, Op dit plaatje-is het al zo ver opgespoten dat we aileen het dak nog maar zien.

4. Op 27 april 1903 werd vergunning verleend aan de Opijnense steenfabriek voor het plaatsen van een petroleummotor en op 11 februari 1907 voor het plaatsen van een dynamo voor het opwekken van elektriciteit, voor het aandrijven van een locomotief en een grondbaggermachine.

Rechts op de foto zien we de baggermachine; hier is men begonnen met het weghalen van de klei voor de steenfabriek. Dit was het begin, waar nu de zogenaamde put is.

De foto werd gemaakt vanaf de dijk, rechts van Huize Uiterwaarden (dit huis werd bewoond door de familie Den Ouden, eigenaar van de steenfabriek). Links op de foto, boven de loods die bedekt is met pannen, zien we tussen de bomen het kasteel van Neerijnen.

5. Toen de klei bij de steenfabriek opraakte moest men die aan de overzijde van de Waal halen; hiervoor werd een overzetpontje in de vaart genomen, dat de naam van mevrouw Den Ouden ging dragen: Henriette.

De klei werd aan de overkant opgebaggerd en met een diesel-locomotiefje werden de karren naar de pont gebracht. Bij de fabriek aangekomen bracht het op elektriciteit aangedreven locomotiefje de karren naar de stortplaats. Dit locomotiefje werd bestuurd door Hen Schaaij, die we hier door het open raam zien kijken.

Op de achtergrond is het dak van de steenfabrieksbuurt.

Rechts boven zien we de pont met de grondkarren. De man met de pet is Jan Herreveld die ook voor het grondtransport zorgde.

De foto daaronder toont een met hooi geladen wagen. Er waren boeren die aan de overzijde land had den en die mochten gebruik maken van het pontje. Achterop staan Govert van Santen, Anton van Wijk, Jan Werner, Piet Valkenburg en naast de hooiwagen Hen den Otter.

Toen in de oorlog in 1940 de brug bij Zaltbommel was vernield, werd het bootje ook ingezet bij het overzetveer Tuil-Zaltbommel.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek