Oud-Beijerland in oude ansichten deel 1

Oud-Beijerland in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J. Schipper
Gemeente
:   Oud-Beijerland
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3978-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oud-Beijerland in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Bij het doorbladeren van dit boekje kunt u kennis maken met Oud-Beijerland, zoals het er tussen de jaren 1890-1925 heeft uitgezien. Een betrekkelijk kleine gemeente met zo'n 5500 inwoners, gelegen aan de noordzijde van de Hoeksche Waard aan het Spui. De bewoners zijn hoofdzakelijk werkzaam in de land- en tuinbouw. Maar ook in de handel verdient een aanzienlijk aantal personen de kost. Met paard en wagen of met een handwagen, soms getrokken door een hond, be zoe ken de kooplui de omliggende dorpen en trachten ze hun waren aan de man of de vrouw te brengen. Manufakturen, grutterswaren, boter, kaas, sigaren, galanterieen en allerlei snuisterijen vormen de belangrijkste handelswaar. Een ander deel gaat voor dag en dauw met volgeladen handkarren met de "Oude Maas" mee naar Vlaardingen, Schiedam of Rotterdam om daar aardappelen, groenten en fruit te slijten. Mede door de handel ontwikkelt het dorp zich tot een welvarende gemeente en krijgt het hoe langer hoe meer een centrumfunktie in de Hoeksche Waard. Naast een nog bescheiden winkel stand zijn er diverse centrale voorzieningen, zoals het postkantoor, het kantongerecht, het belastingkantoor, een groenten- en fruitveiling, een boterfabriek, het voortgezet onderwijs komt langzaam maar zeker van de grond en er is ... een beestenmarkt.

Die beestenmarkt is een heel evenement, niet aileen voor Oud-Beijerland maar voor de wijde omgeving. Een geweldige drukte heerst op de eerste drie donderdagen van november. De koeien staan in dubbele rijen vanaf de dijk tot aan de

Grimhoek toe en de varkens nemen de gehele Beneden Molendijk in beslag tot ver voorbij de Kerkstraat. Op het Marktplein staan tientallen manden met biggen. De markt trekt duizenden bezoekers, die niet aileen komen om een paar koeien of een paard te kopen of te verkopen, maar ook voor het vertier en de gezelligheid, die de markt met zich mee brengt. Er staan immers vele kramen met allerlei, vooral voor de jeugd, begerenswaardige zaken. Ofschoon de kermis in 1888 is afgeschaft, blijft een aantal kermisreizigers toch de Beijerlandse beestenmarkt bezoeken. De draaimolen van Toon Teeuwen wordt dan wei niet meer opgebouwd en ook de houten schouwburg op de Kaai vindt u niet meer. Maar Miet Koek met haar grote kraam in de Korte Voorstraat, waar je vrijers en vrijsters van koek in allerlei maten kunt kopen, is er weI. En in plaats van Strabatsky, de waarzegster, die aile geheimen des lev ens wist te ontsluieren, staat er nu een oliebollenkraam boven de sluis. De verkopers van kleurige molentjes en van vlaggetjes vinden gretig aftrek. Muzikanten met een simpele harmonika of met een ingewikkelde toestand van trommels en bellen zorgen voor de vrolijkheid.

Maar ja, al dat vertier is er maar drie dagen in het jaar en de overige 362 dagen gaat het leven zijn alledaagse gang en is er schijnbaar niet zoveel te beleven. Toch is er van tijd tot tijd heftige beroering in het dorp. Zo komt in 1887 W. Bottenberg met het revolutionaire plan om een waterleiding aan te leggen. De meeste der vroede vaderen zijn hier fel op tegen. Stel je voor, water uit een kraan, dat is dood water en heel slecht

voor krullend haar ... Bovendien zou een arbeider, die nu gratis uit een van de gemeentelijke putten water haait, een dubbeltje in de week moeten gaan betalen. Neen, waterleiding is maar dwaasheid. Maar de ontwerper van het plan houdt vol, daarbij .krachtig gesteund door de doktoren Hers en Lodder en na veel overredingspogingen heeft hij succes.

Elfjaar later, in 1898, puft een feestelijk versierde stoomtram over de dijk. long en oud zijn uitgelopen om er getuige van te kunnen zijn, dat Oud-Beijerland nu een tramverbinding heeft gekregen met Rotterdam. De vreugde over dit feit is echter betrekkelijk, want velen voelen niets voor aI die nieuwigheid en als een reis per tram dan minder voorspoedig gaat dan men weI hoopte, komen de eerste klachten. Op een gezellige avond in "De Oude Hoorn" in 1900 klinkt het volgende spotlied:

Gaat men somtijds naar Rotterdam eens henen, Als men de tram tenminste nemen wil,

Op Krooswijk, daar begint dan reeds het wenen, Want men staat daar geregeld een uur stil!

Met snelverbinding, vrienden wilt tach horen, Komt men tot de Westdijk, dan is 't weer hot Want de locomotiefis soms opeens bevroren, Of de conducteur staat nag op Krooswijk, of

Als dat zo door blijft gaan, Laat dan de tram maar staan, En laat 011S allen liever dan, Met d'Oude Maas meeg aan.

Zo gaat het voort, vele coupletten lang, aile fouten en gebreken worden opgesomd. Maar ach, men kan het nooit ieder naar de zin maken en al spoedig vragen andere zaken de aandacht.

In de jaren 1903-1905 laaien de gemoederen weer op als er een verzoek is aan de gemeenteraad een renteloos voorschot van f 5.000,-, alsmede een terrein van ongeveer 1100 m2 heschikbaar te stell en voor de bouw van een ambachtsschool. Na hartstochtelijke pro's en contra's wordt het verzoek ingewilligd. Doch op de gevraagde f 1.000,- als bijdrage in de exploitatiekosten wordt slechts f 300, - beschikbaar gesteld. Bovendien proberen de tegenstanders kort daarna om het toegestane bedrag weer in te trekken. Op allerlei manieren wordt hierop in het dorp fel gereageerd, o.a, in een onder voorzitterschap van Ds M. H. A. van der Valk gehouden vergadering, die door ongeveer 600 mensen wordt bezocht. De deining heeft zelfs een raadscrisis tot gevolg. De indiener van het voorstel om het bedrag van f 300,- toch maar niet beschikbaar te stellen, L. Schipper, alsmede D. Hoogenboom en H. de Koning treden af als raadslid en er moeten verkiezingen worden gehouden. Het resultaat hiervan is, dat de heer Schipper met herkozen wordt en dat de meerderheid der vroedschap uit voorstanders van de Ambachtschool komt te bestaan. Het dorpsprobleem is hierna spoedig uit de wereld. Op 28 juni 1907 wordt de rust weer wreed verstoord. Niet over een meningsverschil in de dorpspolitiek en ook niet door voor- of tegenstanders van Ds van der Valk. Neen, het is

ditmaal van gebeel andere aard. De beer S. Buzernan, directeur van de cementfabriek, rijdt gestoken in een leren pak en met een stofbril voor de ogen, in een grommende, ronkende en rokende automobiel het dorp binnen. Weer is een mijlpaal bereikt: Oud-Beijerland heeft tbans ook een autobezitter.

Zo is er nog wei het een en bet ander te vertellen over de periode, die dit boekje bestrijkt. Te denken valt bijvoorbeeld aan de "gasaffaire", die zicb in de jaren 1911-1918 afspeelt. Voor- en tegenstanders van verlenging der concessie van firma W. de Liefde, exploitante van de plaatselijke gasfabriek, vliegen elkaar figuurlijk in de baren. Heftig wordt over bet voor en tegen van overname der fabriek door de gemeente gediscussieerd en in 1913 wordt deze kwestie inzet bij de gemeenteraadsverkiezing. Als op 2 april 1918 de fabriek wordt overgenomen keert de vrede terug, zij bet slechts voor kort. Want vier jaar later ontbrandt de strijd weer in aile hevigbeid als de bouw van een nieuwe fabriek aan de orde wordt gesteld. In ingezonden stukken in bet "Nieuwsblad, gewijd aan de belangen van de Hoekscbe Waard en lJselmonde" pogen beide partijen aan te tonen, dat bun zienswijze de juiste is. Nadat de raad met zeven tegen zes stemm en tot nieuwbouw heeft besloten, wordt zelfs een nieuwe partij, de Bezuinigingspartij, opgericht, die binnen enkele dagen meer dan 200 leden telt en bij de verkiezingen van 1923 twee vertegenwoordigers in de raad krijgt. Desondanks gaat de bouw van de nieuwe fabriek door. Ook de stichting van de Rijks H.B.S. is een kwestie, waarbij de politieke bartstochten,

zowel in als buiten de raad, boog oplaaien. Maar ook hier trekken de voorstanders ten leste tocb aan het langste eind. Dit zijn zo enkele voorvaIlen uit de jaren, waarvan we tbans zeggen, dat bet zo rustig was en dat de ene dag al niet anders was dan de andere. Ik beb ze u verhaald, niet met de pretentie om gescbiedscbrijving te bedrijven, maar aIleen om u iets te laten proeven van de sfeer uit die dagen. Graag wil dit boekje u voor enkele ogenblikken meenemen naar bet Oud-Beijerland van toen. N aar de tijd, waarin de vlasserij een belangrijke bron van bestaan voor velen was en de meekrapcultuur op baar laatste benen liep. De periode, waarin de sigarenfabrieken "Het Wapen van Oud-Beijerland" van Kruitbof, "De Vlijt" van Klok en Linders, "De Deliplant" van De Jong en de fabriek van Mast werk boden aan ongeveer 120 mannen. De tijd ook, waarin de Suikerfabriek, of zoals men bier zegt: de Peefabriek, werd gebouwd en Oud-Beijerland bekend was om zijn krieken, die bun weg vonden niet aIleen in de wijde omtrek maar zelfs tot in bet buitenland. In dat Oud- Beijerland wil ik gaarne nog even met u verpozen. Tijdens een wandeling door het dorp, te beginnen op Krooswijk en te besluiten op "De Kop" boop ik ute laten zien boe bet eens is geweest. Ik wens u een plezierige tocbt.

Krooswijk b'j occ- Beierland

6

Onze tocht door Oud-Beijerland beginnen we, zoals gezegd op Krooswijk, destijds het tramwegknooppunt van de Hoeksche Waard. Op de voorgrond Stougjesdijk met het cafe van A. Schutter en daarnaast, aan de overzijde van de weg naar Oud-Beijerland, het cafe van L. van der Star.

Oud geierlandscfte j)ijk Oud ]Jeier/and

Uitg. Firma Y. Hoogwerf Az. Kleureu-Lich druk . Bakker Jz. Koog-Zaaudijk 1119

De tram, een zgn. "blokkendoos", halverwege Krooswijk en Oud- Beijerland, ter hoogte van de boerderij "Even Buiten". De tram reed voor het eerst op dit trajekt in 1898.

7

£ven .Buiten

z:. -/i2L

/ . J /nl/'/2-7 ~

t:it!:. Firm ?? W. Hoogwerf Az. Kleuren-Lichrdruk S. Biller Jz. oog-Zaandijk 1120

8

Aan de zuidzijde van de Oud-Beijerlandsedijk, waar nu de provinciale weg is, was tot 1937 een betrekkelijk smalle weg, met daarlangs de polderboezem of zoals men hier zegt: De Beuzem.

De boerderij "Even Buiten" van Siem Langerveld, Nadat ze in 1922 geheel is afgebrand, is ze in enigszins gewijzigde vorm in hetzelfde jaar herbouwd.

9

"

Oruk en uit;ave van M. J. WITTE, Oud-Bejjertand.

10

Het gebouw, waarin thans cafe "Sportzicht" is gevestigd, recht tegenover het gemeentelijk sportcomplex aan de Oostdijk, was tot omstreeks de eeuwwisseling de zuivelfabriek van de hiervoor genoemde S. Langerveld.

fj ..? W. KooQwert sa.

De Oostdijk met links de gasfabriek, gebouwd in 1861 voor rekening van enkele notabele ingezetenen. Twaalf jaar later werd de fabriek publiek verkocht en ging ze in eigendom over aan J. Smit uit Kinderdijk. In 1889 kwam het bedrijf weer in andere hand en en werd W. de Liefde uit Hoorn eigenaar, die het bleef - aIthans zijn erfgenamen - tot 1918 toen de gasfabriek door de gemeente werd overgenomen. De fabriek aan de Oostdijk is in bedrijf geweest tot 1926, in welk jaar de nieuwe fabriek aan de Scheepmakershaven in gebruik werd genomen. Op haar plaats staat thans de garage van het Beijerlands Automobielbedrijf.

11

Oud-Be ijerland OostdiJk

12

De Oostdijk met rechts de afrit naar de Koninginneweg, toen nog Achterweg geheten. Op de achtergrond ziet u de korenmolen "De Vrede" van Wiek Visser, gebouwd omstreeks 1732 en afgebroken in 1960.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek