Oud - Alblas in oude ansichten deel 1

Oud - Alblas in oude ansichten deel 1

Auteur
:   M.J.A. de Haan
Gemeente
:   Graafstroom
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4574-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oud - Alblas in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De oorsprong van het dorp Oud-Alblas moet waarschijnlijk worden gezocht in het begin van de elfde eeuw. Vaak is beweerd, dat het dorp van Romeinse oorsprong lOU zijn. Dit op grond van een middeleeuwse copie van een Romeinse reiskaart uit het begin van de jaartelling, de zogenaamde Peutinger kaart. Op deze kaart komt de naam Tablis voor en op grond van de gelijkenis van deze naam met de naam Alblas, veronderstelde men dat beide namen dezelfde plaats zouden aanduiden. Ret is zo dat Tablis zo is gesitueerd op de Peutinger kaart dat het wei waarschijnlijk moet worden geaeht, dat het ergens in deze streek gelegen moet hebben. Maar hoewel van het dorp enkele vondsten uit de Romeinse tijd bekend zijn en ook in de omgeving bewijzen zijn gevon den van activiteiten in die tijd, moet het zeer onwaarschijnlijk worden geacht dat Oud-Alblas en Tablis identiek zijn. Daarvoor zijn de vondsten te surnrnier en zijn er ook verder geen aanwijzingen.

Uit archeologische waarnemingen blijkt dat in de derde eeuw na Christus de bewoning in het westelijk deel van de Alblasserwaard geheel verdwijnt. De oorzaak hiervan was het stijgen van de zeespiegel, zodat ons gebied dermate drassig werd, dat het niet langer voor bewoning geschikt was. Dit bleef zo tot omstreeks het jaar 1000. Vanaf die tijd komen er weer

nieuwe bewoners naar deze streek. Zij vestigden zich op die plaatsen die voIded en aan minstens twee voorwaarden: ten eerste moest er stromend en bevaarbaar water direct in de buurt zijn en ten tweede moest de plek hoog zijn gelegen, want dijken waren er aanvankelijk nog niet. De plaats waar nu het dorp ligt, voldeed geheel aan deze voorwaarden, De Alblas stroomde vlakbij en had aan haar benedenloop een oeverwal gevormd, die hoog genoeg was om bewoond te kunnen worden; waar men gewassen op kon verbouwen en vee houden. De natuurlijke hoogte van de oeverwal bood echter nog niet de garantie, dat men geen last meer lOU hebben van overstromingen. Dus begon men al spoedig met het opwerpen van heuveltjes, waarop men de huizen bouwde. Van deze "huisterpen" zijn in de gemeente nog fraaie voorbeelden te vinden,

Ook to en later de dijken om de waard werden aangelegd en het land steeds verder in cultuur werd gebracht, was de rol van de .Juiisterp" nog niet uitgespeeld. Bij dijkdoorbraken, en die kwamen nogal eens voor, bewezen deze heuveltjes weer goede diensten.

In arehiefstukken wordt Oud-Alblas voor het eerst vermeld in 1120/1121. (De vaak aangehaalde oorkonde uit 1064 is een vervalsing.) Ret had als eerste en lange tijd als enige dorp in

de streek een kerk. Aanvankelijk was deze kerk waarschijnlijk van hout, later, aan het einde van de veertiende eeuw, bouwde men een stenen kerk. De toren, die daarbij hoorde, staat er nu nog en bewijst door zijn indrukwekkende gestalte, de belangrijkheid van Oud- Alblas in het kerkelijk leven uit die dagen. Ook het gebied, waar nu Alblasserdarn ligt, behoorde vroeger bij het grondgebied van Oud-Alblas, dat toen nog aileen Alblas heette. Toen echter het dorp, dat later Alblasserdam zou gaan heten, in de tweede helft van de dertiende eeuw begon op te komen, werd het verwarrend wat men nu met Alblas bedoelde. Was dat nu het oude dorp of de nederzetting ten westen ervan aan de dijk? Daarom noemde men toen als onderscheid het oude Alblas maar Oud-Alblas.

Dat waren zo in het kort enkele belangrijke punten uit de wordingsgeschiedenis van Oud-Alblas, Er zou natuurlijk nog veel meer van zijn te vertellen, maar dat is niet de bedoeling van dit boekje. In dit boekje nemen we de draad van de gesehiedenis op bij het verschijnen van de eerste fete's van het dorp. Dat is in het laatst van de vorige eeuw. Dat houdt niet in, dat u in dit boekje een stuk geschiedschrijving zult aantreffen; althans niet in de gebruikelijke zin van het woord. Ret boekje bevat korte flitsen, momentopnamen van meer of minder belangrijke, soms zelfs onbelangrijke, gebeurtenissen

waarvan de keuze willekeurig is en afhankelijk was van de voorhanden zijnde plaatjes. Getraeht is zoveel mogelijk afbeeldingen op te nemen van mensen en dingen, die allang uit het dorpsbeeld zijn verdwenen, of die volkomen zijn veranderd. Vrijwel alle plaatjes dateren van voor 1930. Van een tijd zonder auto's, zonder waterleiding, zonder elektrisch licht en zonder nog veel meer dingen, die de mens tegenwoordig het leven moeten veraangenamen en waarvan hij geheel afhankelijk is geworden. In die tijd wist men niet beter en het is goed er nog eens op terug te zien: op die "goeie ouwe tijd".

Velen zijn mij behulpzaam geweest bij het samenstellen van dit werkje, hetzij door het beschikbaar stellen van ansichten, hetzij door het verstrekken van gegevens, hetzij op een andere manier. Op deze plaats wil ik hen allen hiervoor bedanken, zonder hen was ik niet in staat geweest dit werk tot een goed einde te brengen. Ret is mogelijk, dat in het commentaar bij de plaatjes onjuistheden zijn geslopen; hiervoor dan mijn verontschuldigingen. Vooral bij wat oudere foto's bleven de gegevens vaak wat vaag. Desondanks hoop ik, dat dit boekje u veel genoegen zal verschaffen.

1. Dit is een van de tot nu toe oudst bekende foto's van Oud-Alblas; een schoolfoto daterend van 1890. De plaats waar het plaatje werd gemaakt is waarschijnlijk het voormalige gemeentehuis, dat voordien dienst deed als openbare school. Er zijn meer foto's van ongeveer dezelfde tijd van andere klassen van deze school. Waarom ertoen een aantal foto's is gemaakt isniet duidelijk. Lang niet aile namen van deze kinderen waren te achterhalen. Hier volgen degenen die bekend zijn. Op de bovenste rij staan: vijfde van links Piet Ooms en naast hem Arie Broer. Op de tweede rij zien we: links meester Ooms en tweede van rechts, Frariciska Jongeneel. Op de derde rij staan: Cornelis van Huuksloot, als derde Adriaan Korteland, naast hem Cornelis Korteland, als zesde , de jongen met de matrozenkraag, Piet de Haan, naast hem Arnold de Haan en twee dochtertjes van meester Ooms. Van de kinderen van de onderste rij zijn geen namen bekend.

2. Burgemeester Boudet van Dam kwam in 1901 naar Oud-Alblas, Behalve zijn vrouw, nam hij ook zijn koetsier Arie van de Wulp mee uit 's-Gravendeel, dat zijn vorige standplaats was. Hij volgde hier jonkheer Van Stierum van Optenoord op, die behalve van Oud-Alblas ook burgemeester van Alblasserdam was. Vijfendertig jaar lang vervulde Boudet van Dam zijn functie te Oud-Alblas. In 1936 ging hij met pcnsioen en werd hij opgevolgd door Van Dobben de Bruin, die tot 1952 burgemeester was. Hierboven zien we Boudet van Dam en zijn echtgenote, die toen deze foto's werden gemaakt nog maar kort in Oud-Alblas waren.

3. Toen burgemeester Boudet van Dam in 1901 in Oud-Alblas arriveerde, Iiet men dit niet ongemerkt voorbijgaan. 1ntegendeel, men maakte er een feestelijke dag van. De burgemcester werd door het dorp gereden in een open koets, bespannen met twee -paarden, Een muziekkorps, dat voor de koets liep, zorgde voor een vrolijke noot. Ook een aantarinwonersvan het dorp liep mee in de stoet of reed op paarden met versierd tuig, Midden in het dorp had men een fraaie ereboog opgericht, waaraan een bordje was bevestigd waarop stond: "Hulde den burgemeester". Zie ook het voorplaatje.

4. Het vijfentwintigjarig burgemeesterschap van Boudet van Dam gaf aanleiding tot dit plaatje. We zien, achteraan van links naar rechts: Leen Korperaal, Jongeneel, Piet Drinkwaard, dominee Van der Pol, Jan Brand, Gerrit Baan, Jan Kortleve, Hein van Rees, Jan Kees Jongeneel, Jan Leeuwis, Eef de Groot, Den Boer, Roelof Jongeneel, Jan Jongeneel, Dirk Brouwer, Jan Heikoop, Jan van den Dool en Cornelis Vlot. In het midden: Gert van Rees, een onbekende, Kolder, Kees van den Berg, Ros, dr. De Haan, dr. Ingelse, Arie Boers, een onbekende, Gert Jongeneel, een onbekende, Cornelis Nugteren, Lukardie, Arie Kortleve, Arie Broer, Jan Baan, Jan Jongeneel, Koos Holderrnans, Piet Tuitel, Dirk Bongers, Jan Drinkwaard, Mabelis en Jan Kees de Haan. Vooraan: de dames Gras, Kolder, Mabelis en Lukardie, Charles van Dam, mevrouw Van der Pol, burgemeester Boudet van Dam en zijn vrouw, een schoondochter van de burgemeester, twee onbekenden, twee kleinzoons van de burgerneestcr, juffrouw Visser en juffrouw Huisman.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek