's-Gravenhage in oude ansichten deel 2

's-Gravenhage in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H. van Zon
Gemeente
:   's-Gravenhage
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2350-1
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek ''s-Gravenhage in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

In deze tijd, waarin een verlangen naar het verleden bij vrijwel alle genera ties naar voren lijkt te komen, past het ons hieraan te voldoen, te meer, daar van het Den Haag rond de eeuwwisseling weinig overbleef. De sloper heeft zijn best gedaan zo veel mogelijk open plekken in en om de binnenstad te slaan, waarop later (wanneer?) woningen en kantoren zullen worden gezet, vaak zonder de oude straten en wegen te volgen. Hierdoor zal het nu al moeilijker worden sommige be elden op de juiste plaats in het stadspatroon in te passen.

Vele groepen hebben zich gevormd om datgene wat nog aanwezig is, zoveel mogelijk te bewaren. In het bijzonder wil ik hier noemen de "Vrienden van Den Haag", een nog jonge groepering, die echter reeds meerdere malen van zich deed spreken. Ook op het gebied van oudheidkundig onderzoek wordt veel werk verzet, mede dank zij de belangstelling hiervoor bij de jongeren. Door mid del van dit boekje hoop ik ook bij het Bestuur van onze Gemeente een klankbord te vinden, zodat ook van die zijde de schaarse oude gebouwen en gezichten de aandacht krijgen die ze verdienen. Hierbij wordt niet in de laatste plaats gedacht aan een betere toegankelijkheid van de Haagse oudheidkundige afdeling van ons Gemeentemuseum, waamaar reeds jaren door belangstellenden wordt verlangd en waarvoor het voormalig Boterhuis zeer zeker een mooie huisvesting had kunnen bieden. Misschien is het echter nog niet te laat om hieraan iets te doen ...

Ons bezoek aan het Den Haag rond de eeuwwisseling zullen wij brengen in de vorm van drie wandelingen.

De eerste wandeling brengt ons in de stad vanaf de Rijswijkse kant en voert ons in hoofdzaak langs en door het gebied begrensd door het Spui, de Kneuterdijk en het Noordeinde enerzijds en het Haagse Bos anderzijds, in welk gebied zich de regeringsgebouwen bevinden en de woningen van de bovenlaag van onze bevolking, die toen nog in aIle rust en vrede kon wonen langs wegen, waar nu enkel kantoorpanden staan en waaraan het, door het drukke verkeer, onmogelijk is te leven.

De tweede wandeling voert ons vooral door de straten, waarin de hardwerkende ruggegraat van ons volk werkte en woonde. Opvallend is hierbij de vaak grote verkeersdrukte, vooral in de naar onze begrippen smalle straten zoals Wagen- en Veenestraat, de belangrijkste doorgaande verbinding van zuid naar noord. Het was echter allemaal veel sfeervoller dan later, to en de auto de straat veroverde en ons meer en meer leefruimte ging betwisten, hierbij vaak het ene na het andere succes behalende op de voetganger.

De laatste wandeling schenkt aandacht aan de noorden westzijde van onze stad, waar zich in luttele jaren een woongebied vormde, dat in grootte slechts werd overvleugeld door de na-oorlogse woonwijken in het zuidwesten van Den Haag. Dat ook hier de stedelijke verloedering het woongenot emstig heeft aangetast, is algemeen bekend, hoe weI wij, als inwoners van onze stad, hieraan mede schuldig zijn. Gelukkig schijnt zich hier en daar een andere (en misschien betere) mentaliteit te ontwikkelen, die het woongenot en het milieu voorop stelt, in plaats van slaafs de verlangens van het verkeer te volgen,

Niet ailes is echter in het nadeel veranderd. Ongetwijfeld zijn de toestanden achter de schilderachtige gevels zodanig, dat wij deze niet meer zouden accepteren. De echte armoede, zoals die rond negentienhonderd vaak voorkwam, is uitgebannen, dank zij de vele sociale voorzieningen en de bouwvoorschriften. WeI zuilen toekornstige generaties vergeefs uitzien naar mooie bouwwerken uit onze eeuw, reden te meer om zuinig te zijn met wat onze voorouders op dit gebied presteerden. Hetzelfde geldt voor de grachten en havens die werden dichtgegooid. Terugkrijgen kunnen we ze niet, maar misschien kan het restant - inclusief de Loosduinse Vaart - nog behouden blijven, al was het maar voor recreatieve functies, waara an tegenwoordig zoveel waarde wordt gehecht. Gelukkig heeft de orngeving van Den Haag nog vee I te bieden, ook (of misschien: juist! ) wanneer u slechts gebruik maakt van de fiets of de benenwagen.

Als geboren en getogen Hagenaar zou het mij niet moeilijk moeten vailen een ode aan mijn geboorteplaats te brengen. Helaas kan het oordeel over de huidige toestand van onze stad niet direct gunstig zijn, mede gezien de gevaren van overplaatsing van een deel van het ambtenarenkorps, waarvan de nadelige gevolgen welbekend zijn, maar waaraan door onze regering weinig belang wordt gehecht. Ook de verkeersvoorzieningen op grote schaal, zoals het Bernhardviaduct, de Utrechtse Baan en de tramlus over de Koekamp, zuilen de toestand er niet beter op maken, waardoor een langzame dood van het Den Haag, zoals wij dit kennen, niet ondenkbaar is.

Dat de toekomst voor Den Haag nog veel goeds mag

brengen, is de wens van velen die de stad een goed hart toedragen. Dit kan echter niet zonder uw hulp. Aarzel daarom niet om uw stem bij voorkomende gelegenheden aan onze bestuurders te laten horen. Zij zijn er voor ons en niet omgekeerd!

Ik wil deze inleiding niet besluiten zonder enkele woorden van dank. In de eerste plaats aan de ambtenaren van ons onvolprezen gemeentearchief, die zoals altijd, steeds klaar stonden voor het verstrekken van inlichtingen en fotomateriaal. Daarnaast aan mijn gezin, dat mij de tijd vergunde aan dit boekje te werken. Ten slotte mocht ik ook van enkele medeprentbriefkaartverzamelaars hooggewaardeerde hulp ontvangen, waarvoor ik hen zeer erkentelijk ben.

Rest mij u, lezer, enige plezierige uren toe te wensen, met verontschuldigingen voor onjuistheden die ongetwijfeld in mijn beschrijvingen zuilen voorkomen. Mogen wij het houden op: "To err is only human"?

Bij de tweede druk werd, naar aanleiding van enkele op- en aanmerkingen, welke mij door lezers werden toegezonden (waarvoor mijn dank), een en ander aangepast of verbeterd, hetgeen de waarde van dit boekje ongetwijfeld verhoogt. Het was helaas niet mogelijk om het gehele boekje op inmiddels achterhaalde toestanden te herzien, omdat in de vier jaren sinds het verschijnen van de eerste druk, in onze stad weer veel veranderde, soms ten goede, vaak ook ten slechte. U zult hiervoor zonder twijfel begrip kunnen opbrengen.

"

s-G RAVE HAG E

~"ek . et

?'?/rc/J

Dr. TnIlkler Co., Le1pxljt. 13843. N.chdruck nrboten_. _

1. Onze eerste wandeling beginnen wij, komende uit de richting Rijswijk en gaande langs de Trekvliet. Deze vormt reeds sinds 1345 de waterverbinding tussen Den Haag en de Vliet. Zij werd gegraven op last van graaf Willem IV. De Laakmolen, daterende van 1621, bestaat nog steeds. Vlak bij deze plaats, iets meer naar de Laakbrug toe, stonden eertijds de ga1gen van het gerecht van het Hof van Holland, als afschrikwekkende waarschuwing voor adspirant-gespuis, De afbeelding dateert van ongeveer 1900.

/1folen aan den Tretnoeg

2. Hier zien we nogmaals de Laakmo1en, waarbij ditmaa1 duidelijk het verschil in waterpei1 blijkt tussen de Laak op de voorgrond en de Trekvliet daarachter. Deze opname werd gemaakt op 30 juni 1931, de dag waarop onverwacht de "Graf Zeppelin" over Den Haag v1oog.

's - Gravenhage

Laakkanaal

Dr. Trenkler Co Leipzi&". 15455

3. Vanaf de Laakbrug zien wij het nieuw gegraven Laakkanaal, de verbinding tussen de Trekvliet en de Laakhaven. Links ligt de Goudriaankade. Het eenzame bouwse1 achter de scheepsmast is het havenkantoor, gebouwd door Berlage. Daarachter zal binnen enkele jaren de nieuwe gasfabriek verrijzen. De opname is rond 1902 gemaakt.

4. In het begin van deze eeuw begon de grote uitbreiding van Den Haag naar de Rijswijkse kant. In 1902 valt dan ook het nog landelijke karakter van de Rijswijkseweg op. In het plantsoen in het midden liggen de rails van de stoomtram naar Delft. Achter de huizen bevonden zich diverse hofjes, veelal bewoond door van buiten de stad komende arbeidersgezinnen. Op de achtergrond ontwaren we het viaduct.

's-Qravenhaqe Trekweg met Viaduct

Or. Trenk:ler Cc., leiptijl'.

5. Onder het viaduct bij de Trekweg door zien we nogmaa1s de Trekvliet, ditmaal vanaf het Rijswijksep1ein, met links de houthandel van Camelis van de Stadt, toen nog gelegen aan het zogenaamde Geldeloze Pad (nu de Scheepmakersstraat). Rechts is de openbare lagere school, waarin later het gemeentearchief werd gevestigd, totdat ook dit een nieuwe behuizing kreeg en de oude school werd afgebroken. Deze opname is van omstreeks 1902.

6. Op deze, in 1902 in de richting stad genomen afbeelding, zien we allereerst de school, waarvan toentertijd meester Den Beste hoofd was. In het midden staat de stadshijskraan en rechts van de scheepsmast is de pletterij van Van Enthoven zichtbaar, met de daarvoor staande gietijzeren beelden. Links van de kraan bevindt zich het voormalige wachtgebouw, waarin later de koepokinrichting werd gevestigd, Nu is het een cafe.

Zieken

7. Duidelijk blijkt uit deze kaart van ongeveer 1900, dat het Zieken deel uitmaakt van een havencomp1ex, evenals de andere grachten in deze tijd, Links staat weer de pletterij, op de plaats waar later de Pletterijkade zal worden aangelegd. Rechts tellen we meerdere kroegjes, die ongetwijfeld goed zuilen zijn bezocht.

8. Tegen het eind van de dertiende eeuw werd het Spui gegraven als afvoer voor het water van de Hofvijver. Ret kwam uit op de Schenk. Later kwam de verbinding met de Vliet tot stand. Waar het Spui samenkwam met de Bierkade heette het "De Kolk". Bij de vlag links was het logement "De zeven kerken van Rome". Ook deze opname dateert van rand 1902.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek