Acquoy vanouds

Acquoy vanouds

Auteur
:   Paul van Mook
Gemeente
:  
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3748-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Acquoy vanouds'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

11 Dominee Isaak Voorsteegh, 1 91 0

Op 2 februari 1909 werd in Acquoy ingeschreven op huisnummer A 49 Isaak Voorsteegh, Nederlands-Hervormd predikant, geboren te Zuijlen op 1 I april 1881; zijn vorige woonplaats was Zeist. Hij was gehuwd metWilhelmina Krap, geboren in 1884 te Utrecht. Het baby'tje op het witte, ronde tafe!tje is hun zoontje Jan, geboren te Acquoy op 30 december 1909. Het gezin Voorsteegh woonde aan de Lingedijk in de hervormde pastorie. Hun verblijf in Acquoy duurde tweeenhalf jaar, want in augustus 1911 werd Voorsteegh opgevolgd door dominee Eelke Groeneveld, die tot juni 1916 bleef. Een belangrijk 'wapenfeit' van dominee Voorsteegh is dat hij op 19 december 1909 een vergadering belegde, waarin werd besloten tot de oprichting van een Christelijke Jongelingsvereniging met een aanvankelijk ledental van 17 jongelieden uit Acquoy, onder voorzitterschap van de predikant zelf. De vereniging kreeg de naam 'Immanuel'. In 1934 werd het 25jarig bestaan gevierd, waarbij de oprichter aanwezig was. 48 jaar later, omstreeks 1957, ging de jongelingsvereniging een fusie aan met de christelijke meisjesvereniging.

Isaak Voorsteegh bezocht eerst het gymnasium te Utrecht, waar hij verder oak nag theologie studeerde en zijn kandidaats- en ook zijn kerkelijk voorbereidend examen aflegde. Nadat hij in 1908 door het provindaal kerkbestuur van Drenthe was toegelaten tot de evangeliebediening, werd hi] op 31 januari 1909 door dr. A. Troelstra bevestigd als predikant van de hervormde gemeente van Acquoy.

Daarna diende Voorsteegh verder nog de hervormde gemeenten van Waardenburg en Neerijnen van 191 I tot 1918, I]sselmonde van 1918 tot 1920, Katwijk aan Zee van 1920 tot 1927, Gouda van 1927 tot 1929 en ten slotte van 1929 tot 1949 's-Gravenhage.

Na ruim veertig volbrachte dienstjaren werd hem op bijna 68-jarige leeftijd emeritaat verleend. Daarna heeft dominee Voorsteegh nag vee! pastoraal werk in Den Haag verricht als ziekenhuispredikant. Op 16 november 1965 overleed hi] na een langdurige ziekte op ruim 84-jarige leeftijd.

12

Nederlands-Hervormd kerkkoor 'Acquoy', 1965

Op 29 december 1940 werd in Acquoy het Nederlands-Hervormd kerkkoor opgericht door dominee N.H. Kuiperi. Vooral in de eerste jaren waren hij en zijn familie een grote steun voor het koor. Op 10 februari 1966 werd het zilveren jubileum gevierd ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan in december 1965. Natuurlijk ontbrak de fotograafniet; hij vereeuwigde de leden en het bestuur van het kerkkoor. Vooraan gehurkt, van links naar rechts: 1 Roel Zondag; 2 begeleider Adrianus Bullee, met bril; 3 Piet Bullee, broer van nr. 2. Tweede rij, zittend: 1 Arie den Hartog; 2 met boeket bloemen mevrouw Den Hartog, echtgenote van de dirigent; 3 dirigent G. den Hartog uit Leerdam; 4 met bril johan van Weenen, voorzitter.

Achteraan: 1 Nel Burggraaf; 2 Nel Hekman-van Weenen; 3 Aagje Bullee; 4 Trees Schaaij; 5 Greet den Hartog; 6 met donker haarTinie Schaaij, zus van Trees; 7 met blond haar Maaike de long; 8 half zichtbaar dhr. Smits sr. uit Leerdam; 9 met bril Ger Bovenschen-Bronk; 10 lachend Mien BovenschenBoekelman; daarachter 11 J. Smits jr., zoon van ill. 8; hij trouwde later met Trees Schaaij; 1 2 voor nr. 1 1, Bets de Leeuw -den Braber; 13 Mary van Weenen- Temminck uit Rhenoy, dochter van Evert; 14 Trees Bovenschen; 15 Ferdinand Bovenschen, bestuurslid; 16 Jan Hendrik van Weenen.

Het jubileum werd gevierd in gebouw 'De SchakeI'. Dominee M. Brinksma opende het feest met een welkomstwoord. Vele oud-leden van het koor, die in de loop der tijd waren verhuisd naar andere plaatsen in het land, waren aanwezig zodat het tegelijkertijd een reunie was. Er werden enkele psalmen gezongen en natuurlijk zong ook het koor, begeleid door een strijkkwartet uit Dordrecht. De zang stond onder leiding van G. den Hartog, die vanaf de oprichting dirigent was en dus ook een jubileum vierde. In de oorlog 1940-1945 kwam hij zelfs lopend van Leerdam naar Acquoy om het koor te leiden. Als dank voor aile zorg en toevvijding kreeg hij als geschenk een elektrisch scheerapparaat. In de groep zaten zes personen, die eveneens 25 jaar lid waren en ook zij werden extra bedacht met een verrassing. In de loop der avond werd er een boeiend toneelstuk opgevoerd onder regie van J. van Klei uit Heukelum. Ook werden er toespraken gehouden en de secretaresse las het oprichtingsverslag en het eerste jaarverslag uit 1941 voor, zodat iedereen nog eens kon horen hoe een en ander ontstaan was. Aan het eind van de avond was iedereen het er over eens dat het jubileum op waardige wijze en vol variatie was gevierd en dat er met grote tevredenheid op kon worden teruggezien.

13

'Mouthaanbank', 1954

In het raadsverslag van de gemeente Beesd van 3 juli 1951 lezen we dat er wordt besloten dat er rondom de lindeboom in Acquoy een bank zal worden geplaatst. De lindeboom stond bij de kruising van de Achterweg en de Kerkweg. Het was een ontmoetingsplaats van Kooise mensen, die daar 's avonds na gedane arbeid de laatste nieuwtjes uitwisselden. Ook was het een rustplek voor de vele fietsers die bij mooi weer even op adem wilden komen en er een boterhammetje naar binnen werkten. Ze zaren dan in de berm van de weg in het gras onder de lindeboom. Langzaamaan groeide het idee om er een bank te plaatsen, zodat iedereen daar gerie£lijk kon gaan zitten. Er kwam wei het een en ander voor kijken om dat plan uit te voeren. Initiatiefnemer was Kees Mouthaan, mandenmaker en £lessenbetener (vlechter van teenhout rondom grote flessen), die lid van de raad van gemeente Beesd was en in de raadsvergadering het plaatsen van een bank besprak. Omdat Kees zo ongeveer alles regelde, werd de bank in de Kooise volksmond naar hem genoemd, de 'Mouthaanbank'. De bank werd van takken gemaakt door iemand uit Geldermalsen, Van Geusau genaamd. De kosten bedroegen f 23 O. Pas na augustus 1954 werd de bank in elkaar gezet en geplaatst. Het onderhoud gebeurde door vrijwilligers. Het hout werd gelakt of gebeitst in de kleur van de takken en dat moest regelmatig gebeuren om het netjes te houden. Ook de zitting werd gemaakt van planken, die uit takken werden gezaagd.

Zoals op de foto, gemaakt door G. van Mourik uit Deil, is te zien, heeft de bank vier vakken, die onderling zijn gescheiden zodat er niet aileen steun is voor de rug, maar ook aan de zijkanten. Jarenlang is er dankbaar gebruik gemaakt van de bank onder de lindeboorn. Het deed denken aan de vergaderplaats onder de oudste en belangrijkste boom in de tijd van de Germa-

nen, die er dan bijeenkwamen om belangrijke beslissingen te laten nemen door de wijze dorpsoudsten van de nederzetting. In de loop der tijd was het nodig enkele dikke takken in te korten, orndat ze hindelijk werden voor het verkeer, vooral voor hogere wagens. Het was hier een mooi punt, wat het uitzicht betrof: een prachtige kijk op het dorp Acquoy en op Asperen. Omstreeks 1970 werd de lindeboom gerooid en de bank afgebroken. De toestand van de boom was nog redelijk goed, of schoon er zelfs een keer brand in gesticht was. Het kardinale punt was dat de boom een gevaar voor het toenemende verkeer vormde, zodat tot opruimen werd besloten en de bank moest er toen ook aan geloven.

Als je bij de bank stond en je nam de eerste weg rechts, dan kwarn je via de Achterweg bij de Langendijk terecht. Ging je linksaf, dan reed je de Kcrkweg in richting Asperen. Wanneer je de tweede weg rechts koos, dan reed je eveneens door de Achterweg, maar dan richting de toren van het dorp. Op initiarief van de heren Cleveringa en Stakenburg werd er later door de gemeente Geldermalsen een nieuwe bank geplaatst op de plek van de oude, maar die had minder aantrekkingskracht dan de eerste.

Links van de boom zien we in de verte de pastorie van de hervormde kerk en daarnaast de kolenschuur van Nol van der Gun. Rechts van de boom ontdekken we op de achtergrond het pand van farnilie Piet Bullee-van Asch, waar later Cleveringa en Stakenburg woonden. Verderop staan het dubbele bejaardenhuis]e en de schuur van P. Bullee. Ook kunnen we genieten van de scheve toren en het kerkgebouw. De andere schuur van P. Bullee is tijdens de ruilvcrkaveling afgebroken en er is een bungalow op die plaats gebouwd. Wie goed kijkt, ziet ook nog het torentje van het Polderhuis en ten slotte de boerderij van Jan van Weelie, waar nu W Stekelenburg woont.

14

Gezicht op de Achterweg vanaf de toren, 1959

Met de fotograaf zijn we in 1959 op de toren geklommen en hebben een prachtig uitzicht op de Achterweg, die later zal worden omgedoopt in Prinses Beatrixstraat. Linksboven is een deel van de dorpsuitbreiding te zien, die rond 1 955 een aanvang nam. Zoals het hoort liet de gemeente Beesd woningen bouwen voor de aanwas van de eigen bevolking van Acquoy, terwijl er ook gelegenheid werd gegeven voor particuliere huizenbouw. Voor het zover was, diende de gemeenteraad drie percelen grond aan te kopen, nl. 'De Werf' van de Nederlands-Hervormde Gemeente, een perceel boomgaard van H.P. Vermijn Kievit en het derde stuk van familie Marius Wink-van Leerdam. Op het laatste percee!, eveneens een boomgaard die links is te zien, lag een vluchtheuvel, waar tijdens hoog water in de Tweede Were!doorlog vooral geiten en konijnen een veilig heenkomen zochten. Metselaar Io van Amstel was aanvankelijk de enige die hier een eigen huis bouwde, links van en schuin tegenover Marius Bullees boerderij, die aan het eind van de straat duidelijk zichtbaar is. Het blok van vier woningen dat er naast werd gerealiseerd, werd later veranderd in twee huizen en kende diverse bewoners, zoals laatstelijk familie Ian en Hennie de Nooyer-Bullee en Anton en Bep van Zanten-van der Lee. Op de hoek van de J.H. Geijsstraat wisselden de bewoners elkaar in de loop der tijd af, terwijl sommigen er thans nag wonen. We herinneren ons Herman van Weenen gehuwd met Jantje van Ochten, RoelVermeer en zijn vrouw Dora Bullee in het hoekhuis, het echtpaar Gerrit en Saar Dul-Keppel en ten slotte familie Ben en Margriet van Kampen-van Hees. In het blok van drie woningen onder een kap huisden Jan en Corrie Bron-de Leeuw, Henk en Chris Schaaij-Bovenschen, en later

Trees Bovenschen. De eerste bewoners van de nieuwbouw waren o.a, familie 1. Mouthaan-Kleppe en Schaap. In een ander blok woonden de gezinnen Nico Moot-Kleppe en doodaanzegger Piet Bullee-ten Dolle.

Dan laten we onze blik eens gaan over de rechterkant van de Achterweg en zien allereerst de schuur, die Piet Bullee liet bouwen. In de periode Cleveringa-Stakenburg (omstreeks 1975-1990) werden er in de 'Kijkschuur' opzienbarende tentoonstellingen van kunst gehouden, die bezoekers trokken uit geheel het land en daarbuiten. Rechts boven de schuur woonde onder het lichte dak Zus en broer Hannes van Leerdam, maar nu woont er een freule. In de 2de boerderij woonde destijds Nol van der Gun, die hier een cafe uitbaatte. De houten, zwartgeteerde schuur erachter gebruikte hij als opslagplaats voor de steenkolen, waarin hij handelde. Daarachter zien we een dee! van een schuur, die bij de boerderij van Nol de Bruijn hoorde. NeefKees van Leeuwen woonde erbij in en hielp met het boerenwerk.Achter de hoge boom woonde familie Dirk van Leeuwen, waar oak zc'n donkere schuur op het erf stond. Rechtsboven zien we een stukje van de Lingedijk. Hier staan de woonlmizen van Marinus Need en Jan Dirk Bullee; oak zien we dorpshuis 'De Schake!', de voormalige openbare school. In de verte zijn met enige moeite nag enkele woningen van de Huigensteeg te ontdekken. Aan de horizon ligt Leerdam, met in het midden wazig zichtbaar de watertoren. Kijken we naar links, dan ligt aan de einder het stadje Asperen. Nog even laten we onze ogen een moment over het eeuwenoude dorp dwalen en daarna gaan we weer naar beneden om onze tocht voort te zetten.

15 Schoolreisj e, 1933

Een schoolreisje was altijd een bijzondere belevenis, waar met verlangen naar werd uitgekeken. Het was een van de leukste onderbrekingen van het schooljaar die meestal plaatsvond in de maanden juni of juli, wanneer de kans op mooi weer het grootst was. Niet alle kinderen namen eraan deel, vanwege de kosten die zo'n reisje met zich mee bracht. Op veel scholen werd er lang voor gespaard! In de loop van de morgen, als iedereen er nog netjes uitzag, werd er een groepsfoto gernaakt als aandenken. Dat gebeurde niet elk jaar, maar in 1933 in elk geval wel, We herkennen vooraan, zittend en liggend, van links naar rechts: 1 Job Bovenschen, zoon van Ferdinand en Johanna Bullee; 2 Dora Bullee, dochter van Jan Dirk en Cornelia Kruys; 3 Aagje Bullee, d.v. Luuk en Jantje van Westrenen; 4 Drika Klijn, d.v. Pieter en Hendrika Bullee; 5 Neehje van Weenen, d.v. Leendert en Margrieta Bullee; 6 Areke Bullee; 7 met stropdas en witte bloes, Wouter Schaap, z.v. Teunis en Johanna van Wijk; 8 Gerrit Need, z.v. Marinus en Hendrika Vendelbosch; 9 Aagje Bullee, d.v. Piet en Hillegonde van Asch.

Staand: 1 met wandelstok, meester Justus Renardel de Lavalette; 2 Wim de Jongh, z.v. Mathijs en Wilhelmina de Klerk; 3 Cor de Leeuw, z.v. Dirk en Maria van Aalsburg; 4 Zus (Jansje) Temminck, d.v. Wemmarus en Rijntje Bogerd; 5 met stipjesjurk, Sijgje Klijn, d.v. Pieter en Hendrika Bullee; 6 Wirnke Need, d.v. Marinus en H. Vendelbosch; 7 Gerard Temminck, z.v. Wemmarus en R. Bogerd; 8 Anna Mouthaan, d.v. Maarten Cornelis en Marretje H.L. Bullee; 9 de jongen die de tas van de meester mag vasthouden, Arie den Hartog, z.v. Teunis en Anna Bullee; 10 Annie Renardel de Lavalette, d.v. Justus en Ida Sich; 11 met witte jurk, Riek Kuiperi, d.v. predikant Nicolaas en Cornelia Piza; 12 Willie de Jongh, d.v. Mathijs en W de Klerk; 13 met

vlechten, Cornelia Klijn, d.v. houtzager Pieter en Hendrika Bullee; 14 Huibertje de Jongh, d.v. Mathijs en W de Klerk; 15 Ida Mathilde Renardel de Lavalette-Sich, echtgenote van het schoolhoofd.

De drie personen achteraan zijn: 1 met bril onderwijzeres Dirk]e van Soest uit Eck en Wiel; 2 Drika Mourhaan, d.v. mandenmaker Maarten C. en Marretje Bullee; 3 de chauffeur van autobusbedrijf Kool uit Leerdam.

Een schoolreisje mocht niet uit louter vermaak bestaan. Het uitstapje diende leerzaam te zijn en een opvoedende waarde te hebben. De inspecteur van onderwijs lette daarop en had er het laatste woord over. Doorgaans werden de leerlingen 's morgens om 8 uur bij de school opgehaald met de bus. Als er echter met de trein werd gereisd, moesten ze eerst naar het station in Leerdam worden gebracht. Dat gebeurde vaak door vrijwilligers uit het dorp, die over een wagen beschikten. Waar gingen de schoolkinderen zoal heen? De keus viel soms op Den Haag, waar werden bezocht het Vredespaleis, Panorama Mesdag, de regeringsgebouwen en de Bijenkorf, waar de kinderen kennismaakten met roltrap en lift. Aan het eind van de middag kon de jeugd steevast ravotten in een speeltuin. Regelmatig werd het strand van Scheveningen in het programma opgenomen als eindpunt van de reis. Gauw schoenen en kousen uit en aan het poot]e baden. Ben andere keer leidde de reis naar Amsterdam, waar genoten werd van een boottocht door de grachten en havens op het IJ, terwijl het hoofddoel een bezoek aan de dierentuin Artis was. Veel te gauw naar de zin van de kinderen was de dag om en moest de terugreis worden aanvaard. Wanneer allen behouden in Acquoy aankwamen, stonden de ouders hen al op te wachten, blij dat hun kroost weer veilig thuisgekomen was.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek