Arnhem in oude ansichten deel 2

Arnhem in oude ansichten deel 2

Auteur
:   R.S. Dalman
Gemeente
:   Arnhem
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2348-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Arnhem in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

9. Na deze hoteltrip pauzeren we een ogenblikje in de tuin van hotel "Haarhuis", op de hoek van het Stationsplein en het Nieuwe Plein. Door de spijlen van het hek zien we een tramhuisje. Halverwege de heuvel staat een tram van lijn 3 op ons te wachten: bestemming Graaf Ottoplein. Tussen tramhuisje en tram zien we het op de vorige pagina genoemde hotel "Hiegentlich". Rechts van de tram "Hotel de la Station". Geheel rechts op deze ansicht het pand waarin in 1918 het bureau van de V.V.V. werd gevestigd. Tevens bood dit grote herenhuis onderdak aan het bureau van de Invoerrechten & Accijnzen en woonde hier de concierge, H.T. Buket. In hotel "Haarhuis" was voorheen de lunchroom Bervoets ondergebracht, tot in 1918. Deze opname valt omstreeks 1925 te dateren.

10. Op deze ansichtkaart uit 1915 nog even een overzicht van het gehele Stationsplein. De tuinen voor de villa's, rechts, moesten na de uitbreiding van hotel "Oranje Nassau" het veld ruimen voor een groot terras, aangelegd op diverse niveaus en onderling verbonden met trapjes. Boven het laagbouwdeel van het station zien we de overkapping van de perrons. Geniet van het fraai aangelegde plantsoen, compleet met in die jaren aanbeden palmpjes in kuipjes. Waarom het onderstuk van de lantarenpaal wit was gekalkt is mij niet duidelijk. Van verduistering was in die dagen nog amper sprake, ertegenaan lopen kon men eigenlijk aileen na over het plantsoenhekje te zijn geklommen. Mogelijk betrof het een aanduiding dat op dit punt een tramhalte was gesitueerd.

Arnhem Nieuwe Plein

11. Een bijna onherkenbaar rustiek beeld van het Nieuwe Plein in 1920. De huizen rechts op de kaart zijn alle in de oorlog verwoest, Op de vrijkomende plaats werd uiterst rechts het nieuwe hotel "Haarhuis" gebouwd met daaraan grenzend, aan de zijde van het Nieuwe Plein, een aantal winkels met flatwoningen. In het plantsoen midden op de aehtergrond is thans de busoprit van de juist gereedgekomen Roermondspleinbrug. De panden aan de linkerzijde bestaan nog. Op de voorgrond zien we de tram rails van de verbinding tussen Willemsplein en Stationsplein, waarvan alle tramlijnen gebruik maakten. Het plantsoentje links heeft moeten wijken voor het verkeer en is nu een asfaltvlakte geworden.

JVieuwe plein, cfirnhem.

12. Als we op deze plaats blijven staan en omkijken naar links, zien we omstreeks 1900 dit, zo mogelijk nog rornantischer beeld. In het grate pand links was vele jaren lang het bekende notariskantoor van notaris Roes gevestigd. Na de oorlog kwam in het linkerdeel de direetie van's Rijks Belastingen in Gelderland en het rechterdeel de Inspectie der Direete Belastingen l e Afdeling (tot 1969). De rechts hiervan staande herenhuizen zijn later getransforrneerd tot winkels en het laatst zichtbare pand in dit rijtje is thans in gebruik bij een bankinstelling. Op de aehtergrond is nog een klein deel te zien van de Rijks-HBS aan het Willemsplein, Op die plaats vinden we nu de AKU-fontein. Het fraaie plantsoen (ook al weer uitgerust met palmen in potten) is na de oorlog in gedeelten ten prooi gevallen aan het verkeer en bij de laatste reconstructie van het Willemsplein geheel verdwenen.

13. Dezelfde gevelrij, maar nu vanaf het Willemsplein gezien, in 1914. Hoeveel fraaier oogt dit beeld ten opzichte van de huidige situatie van steen en asfalt! De hoge mast, die boven de eerste bovenleidingsmast van de tram uitrijst, is een telefoonmast voor de toen nog bovengrondse telefoonverbindingen. Men vond ze verspreid over de gehele stad, In het midden een tram van lijn 1, op weg naar Yelp. Tot 1 mei 1918 reed in de andere riehting op werkdagen sleehts de helft der trams op deze lijn door tot Oosterbeek (hotel "Sehoonoord"). De andere helft had haar eindpunt aan de Oranjestraat, De pook die we links op het voorbalkon zien hangen diende om onwillige en niet elektriseh te bedienen wissels om te zetten. Zo'n niet elektriseh bedienbare wissel lag onder meer op de kruising OranjestraatOnderlangs, waar de Ooster Stoomtramweg Maatsehappij op de baan van de Gemeentetram kwam, alsmede op het wisselspoor, nog net op de voorgrond te zien. Let op de enorme dameshoeden; bij regenaehtig weer hield je er droge sehouders onder ...

-,;

a

< ,;

~

..;

;i

Nieuweplein

14. We zijn nu op het Willemsplein gearriveerd en staan aan de noordzijde van het ook thans nog aanwezige plantsoentje. Op de plaats waar in 1940 het moderne kantoorgebouw van de verzekeringsmaatschappij "De Nederlanden van 1845" verrees, rechts op de ansicht, zien we nu nog twee grote herenhuizen. In het linkerpand werd enige jaren na deze opname hotel "Continental" gevestigd. Het rechter pand werd in 1902 de zetel van de Betuwsche Bank Lamsvelt & Co., voorheen Jansbinnensinge112. Duidelijk toont deze kaart, in 1900 verzonden, dat er nog geen behoefte was aan parkeergarages en parkeermeters, waarmee deze omgeving momenteel is volgestrooid. Indien men geen kilometerslange wandelingen midden op straat maakte, nam men het openbaar vervoer, in casu de paardetram, waarvan we de rails op de voorgrond zien.

15. Vanaf de hoek Willemsplein-Jansstraat kijken we op deze ansicht uit 1935 op het in het begin van de jaren dertig gebouwde cafe-restaurant "Royal". Bij het bombardement op de hierachter gelegen Willemskazerne, in de ochtend van 17 september 1944, werd ook "Royal" getroffen en volkomen vernield. Vrij kort na de oorlog yond herbouw plaats, maar van de grote bloei, zoals in de jaren voor de oorlog, was geen sprake meer. Het bedrijf bleek te groot van opzet voor deze tijden en moest helaas verdwijnen. In het pand is nu een kantoor van de ABN gevestigd. Rechts de befaamde HBS, die hier op 17 september 1866 (! ) werd geopend en tot 1959 in dit pand onderdak yond. Na afbraak van het gebouw werd op deze plaats de AKU-fontein aangelegd. In het plantsoen, rechts achter het ijscokarretje, had men in de oorlogstijd een grote schuilkelder gebouwd. Op de voorgrond een taxistandplaats.

16. Op pagina 22 van deell to on de ik een beeld van de Janssingels met een fraaie, dubbele rij bomen. Nadat deze bomen in 1915 moesten worden gekapt, aangezien ze ten gevolge van hun ouderdom een gevaar gingen opleveren voor het verkeer, werden er jonge boompjes, nu in een enkele rij, geplant. De eerste jaren vertoonden de singels dit "naakte" beeld. Dit is een van de weinige ansichten die, omstreeks 1918, de gehele gevelrij aan de Jansbuitensingel toont. Vrijwel aile hierop zichtbare panden zijn na de oorlog afgebroken en geleidelijk aan vervangen door de thans aanwezige grote kantoorgebouwen. In het pand meest links was vele jaren een cafe gevestigd met een theetuin, grenzend aan de beek, die hier vanuit een duiker onder de spoorbaan weer te voorschijn kwam. De beek is na de oorlog OYerkluisd en op dit punt niet meer te zien.

17. In 1939 werd deze ansicht gemaakt vanaf de toren van het in 1922 gebouwde nieuwe telegraaf- en telefoonkantoor. Hierop zien we nog eens in vogelvlucht de hele situatie rond de Janssingels. Het grote, vierkante gebouw links is de Willemskazerne, met rechts daarachter cafe-restaurant "Royal". Uiterst rechts op de voorgrond zien we nog net een hoekje van het in 1931 gebouwde pand van de Twentsche Bank. Voorheen stond op deze plek een oud herenhuis, waarin de Handelsbank was gevestigd. Het rechts hieraan grenzende pand, een rijk met klimop begroeide villa, is bij de verbreding van de Apeldoornsestraat, omstreeks 1912, al afgebroken. Het pand van de Twentsche Bank is in de oorlog geheel uitgebrand en enige jaren later afgebroken. Op deze plaats werd in 1955 een kantoorgebouw met flatwoningen neergezet. De trams reden in beide richting over de Jansbinnensingel. We zien er net een tussen de bomen door.

"ARNHf:M.

18. Rond 1910 was het nog aangenaam vertoeven midden op het Velperplein. Links de befaamde muziekkoepel, die in de volksmond "De Bloempot" werd genoemd. Rechts een fraai wachthuisje van de Arnhemsche Tramweg Maatschappij, waarvoor de paardetram zijn halteplaats had. Dit huisje verving een ander, wat simpeler gebouwtje, dat sedert 1881 op dezelfde plaats had gestaan. Uiterst rechts zien we nog net een stukje van de serre van "Musis Sacrum". Deze serre moest in 1939 wijken voor de nieuwbouw van cafe-restaurant "Rotonde". Ret gehele middendeel van het Velperplein was tot na de oorlog nog een park met brede wandelpaden. Vanuit de Hommelstraat kon men dwars door het park doorsteken naar de Roggestraat. Bij de reconstructie van het Velperplein is het overgrote deel van ook dit fraaie stukje groen opgeofferd aan het verkeer. Op de plaats van de muziekkoepel raast thans een brede stroom verkeer over het plein, van stoplicht naar stoplicht.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek