Asperen in oude ansichten deel 2

Asperen in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J.C. Denninger en L. Gerdessen
Gemeente
:   Lingewaal
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1696-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Asperen in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Bij het samenstellen, in 1972, van het eerste boekje "Asperen in oude ansichten" werd in de inleiding een kleine omschrijving gegeven van de roerige tijden en stormachtige ontwikkelingen die de baronie Asperen sinds 1050 heeft moeten doormaken. Nauwelijks was toen te vermoeden dat zich in het Asperen van de daaropvolgende tien jaren wederom een stormachtige ontwikke1ing zou voordoen, een ontwikkeling die in aard en ontstaan parallel loopt met veel onverwachte gebeurtenissen in vroeger tijden.

In 1972 ontmoetten wij weinig directe medewerking bij het samenstellen van dat eerste boekje en hoe wel wij weliswaar waar wij aanbelden vriendelijk werden ontvangen, de dozen met oude ansichten bleven dicht en inlichtingen werden spaarzaam, sorns wel eens argwanend, gegeven. In 1972 was het dikwijls meer een peuter- dan een speurtocht en dat het ondanks dat gelukt is een geed boekje samen te stellen, bleek wel uit de vlotte verkoop. Leek het er toen op dat er weinig belangstelling bij de autochtone bewoners bestond voor de geschiedenis van hun stad, er waren wel enige gemeenteraadsleden die oog hadden voor datgene wat schoon en mooi is en van vroeger nog is overgebleven. Noodgedwongen werd echter vaak toegegeven aan de eisen van de "modeme tijd" en daardoor ontstond helaas dikwijls een ongebreidelde en onverantwoorde afbraak met daama een nieuwbouw, die ons nageslacht wel het hoofd zal doen schudden

ovetonze onnadenkendheid, waardoor het mogelijk werd dat delen van fraaie gevelrijen nu worden onderbroken door schrikbarend smakeloze nieuwbouw. Dat bij die vergelijkingen een goed gebruik zal worden gemaakt (en wij hopen ook bij een eventuele renovatie) van het eerste en dit tweede boekje, gaf ons extra plezier bij het samenstellen ervan.

Maar nu, bijna tien jaar later, wat een verschil met 1972! Een enthousiaste ontvangst door een vereniging die zich sinds 1979 heeft ingezet voor de redding en de reconstructie van het oude Asperen en directe omgeving. Over hun activiteiten behoef ik hier niet uit te wijden. Geen inwoner van Asperen of onze streek is het mogelijk om niet door een van hun enthousiaste plannen te worden geinteresseerd of aangetrokken. A1s de Vereniging Oud Asperen haar zin krijgt (en waarom lOU het niet lukken? ), dan heeft Asperen binnenkort een eigen oudheidkamer annex museum, een fraaie, vernieuwde vestingwal, poorten en gevels en wat al niet, dat ons blij maakt, omdat het de rust en zekerheid geeft die eens door de bouwers en ontwerpers zonder bewuste opzet werd neergelegd in de stadjes en dorpen van onze streken. Daardoor zijn ze nog steeds zo fraai en schoon.

Maar Asperen wordt en werd niet aileen fraaier en krijgt door het herstellen van de oude muur een deel van haar allure van vroeger terug, Asperen wordt op papier ook steeds "ouder". In het vorige boekje

maakte ik melding van het jaar 1050 en dat vanaf dat jaar de geschiedenis van Asperen redelijk is te reconstrueren. Het is geen juiste datum meer, want tijdens mijn speurtocht naar het verleden van onze streek trof ik in het "Vaderlandsch Woordenboek" door Jacobus Kok (in het midden van de achttiende eeuw bij Johannes AHart in Amsterdam uitgegeven) het navolgende aan: ASPEREN. Zeer onderfscheidenlijk en wel op vijftienderleije wijze wordt de naam van deeze Baronie, . zijnde al vroeg als het ST AMHUYS DER ARKELS EN VAN ASPEREN bekend geweest als .Btad en land van Asperen" gesteld. In hetzelfde boek staat in de geslachtstabel van de Arkels vermeld:

HEYMAN, onbekend wie syne vrouw en syne Vader geweest is liet na, Ao 641 HEYMAN, die naliet JAN die stierf in 694 enz. Was Asperen het starnhuis van de Arkels, dan is hier al weer een aanknopingspunt om het ontstaan op 641 te stellen, maar verder speurend stuitte ik op een kaart in het boek van Halma, verwijzend naar een boek uit 1740, genaamd "Histoire de la Guerre des Bataves et des Romains, d'apres Cesar, Corneille Tacite etc, avec 1es p1anches d'Otto Vaenus, gravees par A. Tempesta, mort en 1630". In dit laatstgenoemde boek zijn kaarten opgenomen van de veldtochten van de Romeinen tegen de Batavieren en die kaarten zijn ontleend aan de oude kaarten van de Romeinen, in dit geval van Tacitus zelf. Een van die kaarten geeft de militaire voetwegen aan (achter

e1kaar gelegde stammetjes door vaak drassig gebied) en een van die voetwegen loopt over "den Linge renus" langs Asperen ou Caspingium door de lage landen naar Brittenburg, het tegenwoordige Katwijk. Voorzichtig mogen wij derhalve uit die gegevens opmaken dat Asperen binnenkort haar tweeduizendjarig bestaan kan gaan vieren. Hoe het ook zij en hoe voorzichtig wij moeten omgaan met de geschiedkundige opvattingen uit de achttiende eeuw, een feit is dat Asperen een van de oudste stadjes van ons land is, ouder dan vele andere steden om ons heen,

In 1972 schreef ik dat Asperen de "kerk in het midden aan het zetten was". Nu, in 1981, staat die kerk inderdaad in het midden van de stad en in die tien jaar is de ze1fstandigheid van Asperen onaangetast gebleven, ja misschien zelfs wel vergroot. Hoe het was in de jaren tot 1940 ziet u hiema en ook daaruit is duidelijk te zien hoe goed het is dat vele inwoners van Asperen zich inzetten om hun stad te behouden, tegen de stroom van pogingen om haar zelfstandigheid af te nemen in.

Ik hoop bij een derde boekje opnieuw te kunnen vermeld en hoe fraai Asperen niet alleen is gebleven, maar vooral dan weer geworden is.

J.C. Denninger

1. De zuidelijke toegang tot Asperen, waar vroeger de Gellicumse Poort heeft gestaan, vertoont nog duidelijk de vemauwing die daardoor eens is ontstaan. In 1936 werd het houten rek langs de stelle stoep door struiken vervangen, maar steil bleef het er toch. Ret stenen muurtje, bestemd om het uitgaande verkeer tot langzaam rijden te dwingen, hetgeen voor een poort ook nodig was (want hoe nauwer hoe moellijker te veroveren), kan ook nu nog goed worden herkend. Op de achtergrond zijn de autobus van K1eijn, die op Gorcum reed, en de fraaie pereboom voor het huis van Aai de Jong te zien.

2. Asperen wordt gemoderniseerd. U ziet dat aan dit stuk van de Voorstraat, van de Varkensmarkt tot de Grutterse Dam. Een brede stoep is aangelegd en er is elektriciteit. Het oude brandspuithuisje is afgebroken. Rechts is het bedrijf van Kleyn, de handel in tweedehands auto's. Maar melkboer Van Leerdam komt nog met de hondekar; hij staat te praten voor het huis van Janus Bruinswijk. Bij de benzinepomp staat vuilnisman Henk Heysteeg met zijn kar.

3. In de win terse Voorstraat zien we links het huis van Janus de Kok en aan de andere zijde, op de Grutterse Dam, het huis van de familie Van Baalen. Ret huisje rechts staat op de hoek van de Brugstraat. Eerst was hier bakkerij "Wetenweerde" gevestigd. Later, nadat deze verhuisd was, kwam fietsenmaker Piet Verschage er te wonen en na hem was er nog een jaar of tien een elektriciteitswinkel in gevestigd. Voor de zij-etalage stonden in de avond en ook op zondag de mannen de laatste nieuwtjes te bepraten. "Ik ga nog even naar de brug", heette het dan.

J:!spel1en.

4. De twee woonhuisjes rechts op de foto zijn verdwenen; ze hebben plaats gemaakt voor "de winkel van Pruyssen" (tegenwoordig Didy van der Meijden). Ervoor staat bakker Wetenweerde tussen enkele kinderen. Het witte huis achter de bakker is het dorpshuis EMM ("Eendracht Maakt Macht"). Op 3 juni 1880 legde Gerrit Martinus van Baalen hiervoor de eerste steen. Rond 1970 werd het afgebroken. Links achter in de straat de houten hoefstal van smid Baggerman.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek