Beelden uit Gamerens verleden

Beelden uit Gamerens verleden

Auteur
:   J.N.A. Groenendijk
Gemeente
:   Kerkwijk
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6462-7
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Beelden uit Gamerens verleden'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

GrGet uit Gamerel'}

19 De Delkant

Aan de oostelijke kant van de Grote Del staat deze rij boerderijen - van rechts naar links de nummers 1 2 tot en met 18 - waarvan drie met het in Gameren veel voorkomende type met een zadeldak en wolfseind. De opname is uit 1912 als de boerderijen van rechts naar links worden bewoond door Teunis Kool, Elias Timmer, Pieter Martinus van de Werken en Cornelis Jasper Bayense. Evenals de boerderijen aan de overkant van de Del staan zij iets hoger dan het maaiveld. Verondersteld wordt dat grand uit de Del is gebruikt om de woonerven op te hogen.

De Del behoort tot het oudst bewoonde gedeelte van het dorp en aan het eind van de zestiende eeuw worden deze huizen al vermeld. Er woonden bekende Garnerense geslachten. De achterste boerderij werd in 1687 gekocht door Gerrit [ansz van Bruchem, de eerste van die naarn die zich in Gameren vestigde.

Vanaf het eind van de vorige eeuw was de familie Bayense eigenaar. In de andere huizen vinden wij eigenaren uit de geslachten Slegh, Van Hees, Van den Bergh, Van Haaften, Van de Werken, Kreling en Spiering. Op de plaats van het huidige nummer 14

- thans bewoond door Gijs de Hoop - woonde vanaf omstreeks 1650 Jan [ansz van Kerkwijk, het eerste lid van die farnilie die de functie van schout uitoefende. Op 26 juli 1657 werd hij in die functie aangesteld door Frederick Hendrick van Randwijck, de Heer van Gameren, als opvolger van de overleden Peter Gijsbertsz Vasterick.

~roet uit ~amerell

20 De Delkant

Dezelfde Delkant iets meer in de richting van de christelijke school, met rechts het huis van de schoolmeester dat in 1922 werd gebouwd. Op de open plaats links staat nu de hervormde kerk.

De Del zelf - Grate Del genoemd om deze te onderscheiden van de Kleine Del aan de Ridderstraat ter hoogte van de Slotshof was gemeenschappelijk eigendom van de geerfden in het dorp. Vraeger stond er de schutskooi waar loslopend vee naar toe werd

gebracht. De boer kon zijn eigendom hier weer ophalen tegen betaling van een boete. Deze werd in 1623 bepaald op vijf en een halve gulden; een grate som geld vergeleken met het dagloon in die tijd van een halve gulden.

Steenfabrikant en paardenliefhebber ]ohan Arie de ]ongh, met koets en zijn neef en nicht Gijs en Zus de Ridder.

21 De Del en Ridderstraat

Aan de zuidkant van de Grote Del bouwde de muziekvereniging "Prinses Juliana" in 1927 een muziektent op een strook grand van de polder. Later werd de muziektent verplaatst naar de Kleine Del. Op de achtergrond is de in 1908 gebouwde christelijke school zichtbaar.

Op de voorgrond een voorraad grind en zand bestemd voor het onderhoud aan de weg.

Rechts van de muziektent lag de boerderij van Aart de Geus (zie nr. 22).

Maai Bayense poseert op de stortkar voor de fotograaf.

Gameren. Gezicht op de Christ. Schoof en Muziektent

22 Ret Dijkschrijversland

Rond 1895 bouwde Marinus Antonie de Geus een grate boerderij op het zogenoemde Dijkschrijversland aan de Ridderstraat.

Het is opmerkelijk dat verschillende leden van de familie De Geus huizen bouwden die niet alleen grater waren dan de gemiddelde boerderij in Gameren, maar die ook qua stijl duidelijk afweken. Behalve deze boerderij waren dat De Hoek (zie nr. 34 en 36) en Beemstraat 26 (zie nr. 8). In de zeventiende eeuw stond hier ook al een huis; de hof was eerder eigendom geweest van de Zaltbommelse familie Van Oever en werd aangeduid als Ouden hof. In 1675 is de Zaltbommelse burgemeester Francois van Meurs eigenaar; het huis is dan geheel vernield. In dat jaar worden meer huizen in Gameren beschreven als verwoest of afgebrand. Het is niet ondenkbaar dat er een relatie is tussen dit gegeven en het feit dat in 1672 het Franse leger, dat onder aanvoering van Turenne Zaltbommel belegerde, in de Gamerense uiterwaard was gelegerd.

Vanaf omstreeks 1730 zijn inwoners van Gameren eigenaar. Rond 1800 Peter Johannesz van de Werken van wie een dochter trauwde met Jan Hendrik de Geus, de graotvader van Marinus Antonie.

Achter het huis lag vanouds een grate boomgaard (zie nr. 47). In het huis is nu Wooninrichting Van den Oever gehuisvest. Aart de Geus toont zijn nieuwe fiets aan de fotograaf, terwijl in de deuropening een van Aarts zusters staat, Ton of Aagj e.

23 De School met den Bijbel

Aan de zuidoostelijke kant van de Grote Del bouwde de "Vereeniging tot Stichting en Instandhouding van eene School met den Bijbel te Gameren" (voarzitter: dominee A.Dekker) in 1908 een christelijke school. Deze opname dateert vermoedelijk van kart na de bouw gezien de afwezigheid van bomen en struiken. Rechts was de onderwijzerswoning en links de drie lokalen. In 191 0 werd de school al uitgebreid met een lokaal en een bestuurskamer.

Het eerste hoofd was ].B. Visser. Met ingang van 1 maart 1912 trad Eduard Johannes Kerkhoven (zie nr. 6) als onderwijzer in dienst van de school. Hij was 21 jaar oud en had zijn onderwijzersakte gekregen in mei 191 1. In 1916 haalde hij zijn akte als hoofdonderwijzer.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek