Berg en Terblijt in oude ansichten

Berg en Terblijt in oude ansichten

Auteur
:   H.G. Duijzings
Gemeente
:   Valkenburg aan de Geul
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5664-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Berg en Terblijt in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

5. School Berg omstreeks 1905.

Wie op deze foto staat valt niet met zekerheid te zeggen, met uitzondering van Miel Cornips, het hoofd van de school, die uiterst rechts staat. Hij werd in 1929 gepensioneerd, dan moet hij rond 1864 geboren zijn. De andere leerkrachten zijn niet meer bekend. Deze foto moet dan ook van voor 1910 dateren en toont de open bare lagere school van Berg, waar in die tijd kinderen uit de hele gemeente naar toe gingen. Vanwege de grote afstanden waren er kinderen uit Geulhem die naar Houthem en kinderen uit Yilt die naar Valkenburg naar school gingen.

Hier staan zevenendertig kinderen en vier leerkrachten, allemaal op hun paasbest! Het is interessant om te zien hoe de mode to en was. De me esters in donker pak, met hoog boordje en strik met horlogeketting, een zelfs met bolhoed. De juffrouw deftig in het lang. Het lijkt weI of ook de ouders van de kinderen alles uit de kast hebben gehaald om te zorgen dat hun kinderen er zo goed mogelijk opstonden. De jongens met hun kaal geknipt kopje met vaak een brede witte kraag, soms met halsdoek; de meisjes - apart! - met hun brede kanten kragen en vrij lange jurken. Men moet niet vergeten dat het maken van een foto rond 1905 iets heel bijzonders was, waarop iedereen zo goed mogelijk voor de dag wilde komen. Dat beseften de meesters ook: de kinderen staan allemaal stram in de houding, de armen gekruist en met verbeten strakke blik, alsof ze bevroren zijn. Daar zal Miel Cornips weI voor gezorgd hebben, want hij stond bekend als een onnoemelijk strenge meester. De enige die durft te lachen, is een jongetje op de bovenste rij.

Daar Yilt pas in 1922 een eigen school kreeg, moe ten op deze foto ook kinderen van Yilt staan. AIle kinderen op deze foto moeten wel voor 1900 geboren zijn. Zeer waarschijnlijk staat op de bovenste rij naast Miel Cornips Sjeng of Pierre Peerboom, op de tweede rij vierde van links (in donkere jurk) Mai Ubaghs, zesde van links: Fieke Stassen en derde van rechts Lieske Stassen; op de voorste rij tweede van rechts Lies Ubaghs.

Het is niet duidelijk of dit de hele schoolbevolking van Berg was. Het is wel duidelijk dat het kinderen zijn van uiteenlopende leeftijden, dat het dus verschillende klassen moe ten zijn.

6. Prefecten van de Heilige Familie.

De Heilige Familie was een religieuze groep, die elke maand een keer bijeenkwam en die onder leiding van de pastoor, de kapelaan of een andere priester werkte aan godsdienstige bezinning en verdieping. Het was aileen voor mannen. Voor vrouwen bestond er een Mariacongregatie. De bijeenkomsten waren eerst na de Vesper, in de namiddag, zodat de deelnemende mannen min ofmeer verplicht waren ook de Vesper bij te wonen; later werd het tijdstip verplaatst naar direct na de Hoogmis. De mannen gingen kennelijk niet meer naar de Vesper, maar naar het voetbailen.

Er waren twee- it driehonderd mannen lid van de Heilige Familie, die in twaalf secties was verdeeld. Elke sectie had twee prefecten, die ervoor moesten zorgen dat de groep voltailig bleef. Zij noteerden wie er afwezig was en gingen met zo iemandpraten om hem weer erbij te krijgen. De prefecten hadden dus een verantwoordelijke functie. Maar het was natuurlijk ook een eer om prefect te mogen zijn.

Zij gingen in de jaren vijftig samen op de foto, met de kerkmuur als achtergrond. Zittend, van links naar rechts: Jos Prickaerts, Pie Ackermans, Ber Raeven, Louis Claessens, Dorus Ackermans en Matthieu Claessens.

Staande, van links naar rechts: Piet Royen, Sjeuf Spronck, Ber Claessens (jarenlang kassier van de Boerenleenbank), Ser Spronck en Sjir Wijnands.

7. Geulhem - mergelafgraving 1938-1939.

In 1938 kwamen de heren Krijger van het Waterleidingbedrijf en Curfs op het idee om de mergelwand bene den in Geulhem af te graven voor mergelwinning. Daardoor zouden er ook rotswoningen tegenover de Geulhemermolen moeten verdwijnen. Daartegen ontstond verzet van Jacques Lamerichs uit Geulhem, pastoor Ribberg uit Houthem en de heer Neutelings uit Geulhem: een actiegroep voordat dit woord was uitgevonden.

Samen met "Natuurschoon", te vergelijken met de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten, gingen zij aan het werk om de afgraving te stoppen. De actie slaagde! De afgraving moest stoppen. De overgebleven rotswoningen werden door het Staatstoezieht op de mijnen bouwvallig bevonden en daarom dichtgemetseld.

Na de oorlog werd er door omwonenden veel puin in de grotten en rotswoningen gestort. Toen de stichting "De Rotswoning" begin jaren zeventig de rotswoningen ging restaureren moesten vele kubieke meters puin eruit worden verwijderd.

Op de foto ziet men links van de weg nog een stukje rails, dat voor het afvoeren van de mergel werd gebruikt. Op de achtergrond, reehts van de weg, zijn de gebouwen van de Geulhemermolen te zien, waarin de familie Bemelmans (van wie Melanie alom bekend was) woonde. De weg reehtdoor voert door het Meerssenerbroek naar Meerssen. Links van die weg ligt hotel Berg en Dal. Voor dit hotel gaat links de weg naar Berg. Op deze hoek stond voorheen een stal van de Geulhemermolen. In een van de voormalige rotswoningen hield Melanie een veertigtal varkens!

Opeen hoogte tegenover de molen was een rotswoning die alleen via trapjes in de mergel te bereiken was, bewoond door ene heer B. Hier heeft zich in de jaren tussen 1900 en 1920 een waar drama afgespeeld. B kreeg in de Geulhemermolen ruzie met de beruchte .Jieer" H.

B vluchtte de weg over, de trapjes op, achtervolgd door H. Boven gekomen greep Been schop en sloeg H de trappen af, waar hij beneden met een paar gebroken benen bleef liggen. Hij werd door de gendarmes die later verschenen op een boerenkar geladen en naar huis gebracht. ..

Maanden later was plotseling B verdwenen. Op een dag yond men zijn lijk, bevroren in de Geul, vastgehaakt aan een tak. Wraak? Dit zal voor altijd een vraag blijven.

8. Geulgracht - Vi/to

De Geulgraeht is de weg die van de Rijksweg in Vilt in noordelijke riehting naar het Geuldal voert. Het is een van de meest sehilderaehtige straten van het dorp. Vandaar dat ze ook zo vaak gefotografeerd werd. Vooral het punt waar de weg zijn laagste punt bereikt en naar links buigt, staat op vee I ansiehtkaarten afgebeeld. Linksaf gaat een pad (de Del) naar de Geul. De Geulgraeht gaat reehts omhoog over de Houthemerberg en de Lijkweg ook naar de Geul.

De eerste foto is van 1910 of hoogstens van enkele jaren daarna. Er staan dan nog geen elektrieiteitspalen. De bewoners hadden nog geen elektrisch licht en moesten hun huis verlichten met olielampen of kaarsen en verwarmen met kolen- of houtkachels. Het witte huis rechts behoort toe aan de familie Heynen. Opvallend is de mesthoop voor het huis waarbij een vrouw aan het werk is. Zo'n mesthoop, die voor iedere voorbijganger zichtbaar was, vond men in die tijd heel gewoon. Als er links en reehts huizen waren, liep de weg gewoon tussen de mesthopen door! De kippen liepen er graag over- en omheen. Reehts van het witte huis woonde in de jaren twintig Sjeuf Coumans. lets verder naar reehts is een kippenladdertje te zien, dat schuin omhoog loopt en waarover de kippen naar hun hok gingen.

De weg, die nog niet geasfalteerd is, is het domein van kippen en honden. De boom reehts is niet de noteboom die vee I oudere mensen zich herinneren, maar een roodbruine esdoorn. (Foto Stadsarchief Maastricht. )

9. Geulgracht.

Nagenoeg op hetzelfde punt als de vorige foto is deze genomen en wel in de jaren veertig. De weg links, door de Houthemerdel, is beter zichtbaar, evenals het huis-Heynen, dat iets meer close-up te zien is. Ook de huizen op de Houthemerweg van de families Caelen en Martens zijn beter zichtbaar. De huizen zijn al aangesloten op het bovengrondse elektriciteitsnet. Maar de kippen lopen nog over de straat. Het ademt nog een landelijke sfeer, ook zonder mesthoop.

Velen zullen zich nog herinneren dat de jeugd in de winter met de slee de helling van de Geulgracht afgleed en als men de bocht haalde, nog een heel eind het pad door de Del afreed. In later tijd met het toenemende verkeer kon dit - jammer voor de kinderen - niet meer.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek