Bergentheim in oude ansichten deel 2

Bergentheim in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.J. Hilberink
Gemeente
:   Hardenberg
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1420-2
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Bergentheim in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

15 De Bruchterzangvereniging omstreeks 1915

De Hervormde Gemeente van Bergentheim werd in 1919 zelfstandig. De 'moedergemeente' Hardenberg had in 1913 aan het kana al- wat toen Bergentheimerveld genoemd werd - een kerklokaallaten bouwen waar, vanuit Hardenberg, hulppredikers hun pastorale arbeid konden verrichten.

Dominee Wijngaarden, die van 1914 tot maart 1917 in Bergentheim 'stond' heeft veel bijgedragen tot de zelfstandigmaking van de Hervormde Gemeente. Hij heeft ook het eerste kerkkoor opgericht, waaruit later de Bruchterzang is voortgekomen.

We zien hier achter de tafellinks de heer Luimes, hoofd van de Bruchterschool, die toen de dirigent van het koor was.

Zittend, van links naar rechts: J.WHerbert, juffrouw Murries, ?, Gerritdina Habers, meester Luimes, Annigje Dieters, dominee Wijngaarden, Margriet Raak, Albertus Flierman en H.]. Bolks.

Tweede rij: Christina Kelder-ten Have, D. Benjamins, Margien Pouwels-Stoffers, mejuffrouw Gees Stroeve, Hendrik Olsman, ?, ?, M.Veneman, ?,Jantien de Lange-Sickman, Zwaantje MeilinHabers, ?, Harm Herbert, mevrouw Breukelman-Bokking, Christina Waterink, Berendina Habers en ?

Derde rij: Hendrikus Flierman, Albert Herbert, E. Brinkman, Lucas Naarding, mejuffrouw D. Flierman, Jan Stoffers, J. Timmerman, mejuffrouw ]. Flierman, ?, ? en G.H. Schuurman.

16 De winkel van Mulder

Gedurende de eerste helft van de twintigste eeuw heeft de 'winkel van Mulder' het dorpsbeeld beheerst.

De heer Hendrik Mulder A.zn. werd op 28 oktober 1892 geboren te Avereest, waar zijn vader landbouwer en tevens winkelier en cafehouder was. In 1920 trouwde hij en vestigde zich in 1921 in Bergentheim, waar hij het kruideniersbedrijf - annex cafe, textiel, galanterieen, petroleum, klompen etc. - overnam van zijn broer RoelofMulder.

Hiervoor was dit bedrijf reeds in handen van een oom van hen, genaamd Hendrik Mulder, die in de volksmond ook welSpekHendrik' werd genoemd. Dit vanwege de grote hoeveelheden spek die hij in die jaren verkocht. De verdiensten waren toen immers klein en het werk in de venen was bijzonder zwaar. Naast bovengenoemde activiteiten exploiteerde de heer Mulder nog een aannemersbedrijf in baggerwerken. Hi] was onder andere werkzaam bij het droogleggen van een gedeelte van de Zuiderzee, de Noordoostpolder.

Het cafe was een aanlegplaats voor veel turf- en aardappelschippers. In de jaren twintig werden de schuiten nog door de vrouwen en kinderen van de schippers getrokken; later door paarden en nog later door motorbootjes.

Het bedrijfwas in die jaren geopend van's morgens vroeg tot 's avonds Iaat.

Het cafe werd vele jaren gebruikt als clubhuis van de plaatselijke voetbalvereniging R.o.H.D.A. In de beginjaren zestig werd het bedrijf'beeindigd.

Het pand is heden ten dage nog steeds in de oude staat en wordt bewoond door de jongste zoon, de heer Hendrik Mulder.

17 Boerderij De Eersteling

De eerste vrij grote boerderij die op de dalgronden van Bergentheim gebouwd werd, is de boerderij waarin jarenlang de famihe Staarman woonde, aan de Boerendijk.

Omstreeks 1 91 0 werd voor een zekere j.B. van Hall uit Hattem een complex veengrond door de Nederlandsche Heidemaatschappij ontgonnen en later werd daarop een veenkoloniale boerderij gebouwd.

Deze boerderij werd De Eersteling genoemd; in archieven van de N.H.M. ook wel De Gouden Ploeg, genoemd naar de streek. In een archiefstuk van de N.H.M. schrijft de toenmalig directeur:

De gronden liggen op ongeveer gelijken afstand van de stations Bergentheim en Marienberg. De westelijke grens is ongeveer 700 meter van het Overijsselskanaal verwijderd. Langs de noordzijde bevindt zich een zijkanaal (de Van Riggelenswijk, die bij Rosink ? achteruit' liep) dat ongeveer dezelfde vaardiepte heeft als het genoemde hoofdkanaal. Op genoemd zijkanaal monden 4 wijken uit, welke de bezitting in 4 stroken verdelen. Ook deze wijken bevinden zich in uitstekend bevaarbaren staat. De diepte beneden normaaJ kanaaJpeiJ bedraagt gemiddeld 1.90 m.; zodat de gronden met schepen van meer dan 100 ton inhoud kunnen worden bereikt,

De vier wijken waarvan hier gesproken wordt lagen bij Bakker, Veneman, Staarman en Huisman. In de jaren dertig zijn deze vier wijken gedempt; de Van Riggelenswijk in 1960.

Achter op de kavels, gerekend vanaf de Boerendijk, hebben bij de Van Riggelenswijk drie woningen gestaan. In het reeds aangehaalde archiefstuk lezen we:

Op de bezittingen bevinden zich drie arbeiderswoningen, ieder door twee gezinnen bewoond. Iedere waning brengt aan huur per jaar f 40 op.

Hier hebben onder anderen de families Dekker, Tromp, Kuilder, De Graaf en Luneberg gewoond.

18 De Gouden Ploeg

Nog steeds kennen we in Bergentheim De Gouden Ploeg. Dit is de streek die halverwege het centrum van Bergentheim en Beerzerveld ligt. Zelfs in atlassen kwam deze naam voor en menige postbode moest een briefbezorgen die geadresseerd was met onder andere De Gouden Ploeg.

Waarschijnlijk is deze naam ontstaan in de tijd dat hier veel turf gegraven werd, zo omstreeks 1900. Er schijnt een 'ploeg' arbeiders gewerkt te hebben die daar toen veel geld, goud, verdiend heeft(?) .

Tegelijk met de veenarbeiders kwamen ook de neringdoenden. Bekende vertegenwoordigers van deze ondernemers waren de heren Hamberg en Regelink.

RoelofRegelink handelde hoofdzakelijk in kruidenierswaren en had naast de winkel aan de voorkant een cafe, terwijl Hamberg De Bazar, met gereedschappen en galanterieen bezat,

Op de foto staan de heren Remmie Huisman, B.]. Kelder (knecht bij Hamberg) en Hendrik Winters.

Naast het winkelpand zien we, iets naar achteren, het huisje waarin de familie Hamberg eerst woonde. Zulke huisjes hebben er veel gestaan, hier aan De Gouden Ploeg. Later heeft Hamberg naast de winkel een modern woonhuis laten bouwen.

De fietsenmakerswerkplaats, een houten gebouwtje dat rechts van het oude huisje stond, is nog lange tijd in gebruik geweest. Later beyond de werkplaats zich links van de winkel.

19 'Gaitdiene an de scholle'

In dit huis woonde vroeger aan de linkerkant mevrouw Gerritdina Geertrnan. Voordat deze woning gebouwd werd, zo in de jaren dertig, stond op ongeveer dezelfde plek een heel eenvoudig veenarbeidershuisje waarin de familie Geertman woonde. Dochter Gerritdina is op deze plek blijven wonen en heeft jaren lang de 'scholle' bediend. Zij was de brugwachtster aan'De Gouden Ploeg en werd daarom 'Galtdine van de scholle' genoemd. Ben scholle is een drijvende brug die aan beide kanten opgedraaid kan worden om zodoende los van de beide oevers te komen. Met de vaarstok - de boom - werd de brug dan naar een kant gevaren. Toen in de meimaand 1940 de Duitsers via onder andere de Boerendijk dit gedeelte van ons land binnenvielen, hadden de Nederlandse soldaten de brug in de lucht laten vliegen, om de Duitsers de doortocht te verhinderen.

Ben schipper die daar enkele honderden meters vandaan met zijn schip lag, kreeg opdracht van de vijand om met zijn schip in de opening van de vernielde brug te varen, zodat men met behulp van planken weer een soort noodbrug kon construeren. Over deze geimproviseerde brug trokken de soldaten met paard en wagen de buurtschap in en zo verder richting Zwolle.

Aan de rechterkant van de dubbele woning heeft jarenlang de familie G.]. Bouwhuis gewoond, daarna de familie Godeke.

In de jaren tachtig is de woning afgebroken en vervangen door een moderne bungalow.

20 Vooraan]ava

Een van de eerste boerderijen die aan de zuidwestkant van het kanaal gebouwd werd, was het boerderijtje van Jan Oord.

Zo omstreeks 1920 was hier al een hele strook veen weggegrayen en de achtergebleven gronden werden in cultuur gebracht Cklaargemaakt') .

De familie Bakker uit Bruchterveld had hier grate gedeelten van gekocht.

Jan Oord, ook afkomstig uit Bruchterveld en gehuwd met Hendrikje Bakker, begon hier een agrarisch bedrijĀ£

Naast de boerderij, aan de linkerkant, liep een vrij diepe sloot, 'de Rooi', met daarnaast een zandweg naar achteren, naar Java. Aan deze weg vestigden zich in de jaren twintig de families Huisken, Spijker, Lamberink en Bakker. De weg, die's winters vaak veranderde in een modderpad, is vervallen toen de Rauwbloksweg aangelegd werd.

In de jaren veertig is het oude boerderijtje vervangen door een moderne boerderij, waar de familie Oord jaren geboerd heeft. In de jaren tachtig heeft de familie Bijker de boerderij gekocht. Ook enkele boerderijtjes aan de oude 'Rooi' zijn in een groter geheel opgegaan.Aan de Rauwbloksweg is in 1998 een modern agrarisch bedrijf gebouwd.

Op de foto zien we een nicht van de familie Oord, mevrouw Spalink.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek