Artikel niet aanwezig

Het artikel dat u wilt bekijken is niet aanwezig.

Fragmenten uit het boek ''

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

9 In 1852werddemiddeleeuwse kapel van Berkel tot parochiekerk verheven en werd B.].G. van Rijckevorsel tot pastoor benoemd. Onder Van Rijckevorsel werd voortvarend het oude gebouw, met "houten" toren, uit circa 1440 hersteld. In 1857 kwam er aan de westzijde een neogotische kerktoren, onder architectuur van H.]. van Tulder. Het oude torentje verdween en de klokken werden in de nieuwe gehangen. De eerste herder van de Willibrordusparochie veranderde door de tijd het complex in een stange verschijning met een barok interieur. Het verhaal gaat dat de familie Van Rijckevorsel het ontwerp van de architect heeft laten uitvoeren. Ze waren niet onbemiddeld. Een beding was afgedwongen: de neogotische toren mocht nooit verdwijnen. Dit staat nergens opgetekend, maar de

overlevering Iaat dat weten. Voor op het plein, tegenover de pastorie, lag een afgebakend perkje, dat er nu allang niet meer is. Uiterst links staat de boerderij van M. Piggen. Rechts naast de kerk kan men een deel van de pastorie uit 1851 zien. Daarnaast is het cafe annex boerderij van de familie Pijnenburg te ontwaren. (Ansicht rond 1900.)

De R.┬ĚK K rk - Berkel.

10 Omdat de kerk reeds vele jaren te klein was vroeg her kerkbesuur van de parochie H. Willibrordus uit Berkel in 19] 0 am een nieuwe kerk te mogen bouwen. Pastoor Antonius Raijmakers richtte een schrijven aan de bisschop van's Hertogenbosch. Medeondertekenaars waren Chr. van den Boer en M. van de Pas. Hij schreef:

"Het moet worden een eenvoudig solied kerkje zander enige weelde die overdreven is." Na verkregen toestemming werd het middeleeuwse middenschip afgebroken. De neogotische taren bleef staan, war kostenbesparend werkte. Onder architectuur van Jan Stuyt uit Amsterdam bouwde aannemerW Broers uit Til-

burg Vaal' f 24.100 de nieuwe kerk met bijbehorende werken. De funderingen van het au de middenschip liet men bij de afbraak zitten. De eerste steen werd gelegd, links vooraan bij het priester-

een zijbeuk aan de straatzijde aangebouwd. Foto 191 1 : de noordoostzijde van de kerk.

koor. De oude toren kreeg een omhulsel met neogotischromaanse bouwelementen. Een toren in een toren. Bisschop W van de Ven consacreerde de kerk op 16 oktober 1911. Rand 1935-1936 is er

1 1 Op deze foto draagt WM. Denissen zijn eerste mis op in de H. Willibrorduskerk te Berkel. Nadat op 25 juli 1942 Denissen zijn heilig priesterschap had ontvangen in de Sint Jan te Den Bosch, haalden de parochianen van Berkel een van hun zonen binnen op 2 augustus 1942. am 10 uur trad de jonge priester het versierde kerkgebouw binnen, waar bruidjes met palm en en bloemen de neomist begroetten. De kerk zat afgeladen vol. Let eens op de poffers en mutsen van de vrouwen. Aan het altaar werd de priester geassisteerd door pastoor A. van Tilborg als presbyter assistent, prof A. van Alphen, pater v.d. Berg en G. Hamers fungeerden als ceremoniemeester. De feestpredikatie hield plaatselijk pastoor Van Tilborg. Het zangkoor zong de mis onder bespeling van het LoretorgeY. Na

de H. Mis volgde een receptie. Een plechtig lof werd door Denissen in de namiddag gecelebreerd. Hij sprak een dankwoord en gafzijn eerste priesterlijke zegen. Kapelaan Denissen stierf in de oorlog te Goirle (30 november 1944). Hij ligt begraven op het kerkhof te Berkel.

] 2 Dit gezicht random de kerk van Berkel uit de mobilisatietijd ] 914-] 9] 8 geeft eenvaud en tach levendigheid weer. In de Dorpsstraat.Iater St.- Wilhbrordstraar. stand tot mei ] 925 de oude herberg annex boerderij van Bart Pijnenburg, rechts voor te zien. In dat [aar brandde het complex tot de grand toe af. Een motorspuit uitTilburg moest assisteren om de ernaast gelegen tapperij van de familie Robben te redden. Het paard van .Pijnen" sneuvelde in het helse vuur. Tussen de ingekwartierde soldaten staat met haar wit "mutske" Keeke Pi]nenburg- Wagenmakers. Voor Keeke; dochter Miet. Rechts in de deuropening Marinus Pijnenburg. Achter de herberg

is een deel van de pastorie te zien, die gebouwd werd in

] 85 ] . Voor de pastorie lag een half rand perkje, dat afgebakend was met een krullerig smeedijzeren hekwerk. Op regelmatige afstanden tussen

bouwd tot cafe annex woning. Nu is het cafe De Bran.

het hek stonden natuurstenen zuilen met daarop sierlijke bloembakken ofleeuwtjes met schildjes tussen hun klauwen. Uiterst links staat de boerderij van M. Piggen. Later werd dit "gedoentje" omge-

13 Op deze fraaie ansichtkaart uit de jaren twintig ziet men het op 3 juni 1921 gelntroniseerde Heilig-Hartbeeld voor de oude pastorie van Berkel. Het voetstuk werd vervaardigd door de firma Jansen te Roermond. Het beeld is gemaakr door de firma Lamberts te Tilburg. Men plaarste het geheel tussen het half ronde perkje dat al tientallen jaren voor de pastorie lag. Het was omgeven door een krullerig srneeduzerenhekwerk, geplaatst op een muurtje. Op gezette afstandenstonden er zuiltjes met bloembakken of leeuwtjes tussen het hek. De parochianen droegen de som van f 1100 bij. Op de dag van de intronisatie wapperde de nationale driekleur huis aan

huis. Na het lof trok men in processie uit de kerk naar her prachtige beeld. Men schaarde zich rond het pleintje en luisterdenaar pater dr. Vesters. De feitelijke inzegening gebeurde door pastoor Goos-

sens. Ben fraaie bloemenhulde door een tiental bruidjes volgde. Vervolgens trok men kerkwaarts om daar de "heerlijke" feesrdag af te sluiten. De pastorie werd in 1938 afgebroken en vernieuwd. Her

Heilig-Hartbeeld werd later verplaatsr.

14 Op de foto uit de jaren dertig is het congregatiegebouw te zien. Het bouwwerk met zijn opvallende voorgevel en bedekking met oudhollandse dakpannen stond haaks op de weg tegenover de pastarie van Berkel. Boven de hoofdingang zat een natuurstenen plaat met de tekst "Congregatie". Veel godsdienstige clubjes of congregaties zoals de Mariacongregatie en Heilige Familie hielden daar vergaderingen. De pastoor van Berkel gaf er catechismusles aan leer ling en van de openbare lag ere school. Ook werden er naaicursussen gegeven en was er een bewaarschooltje. Tijdens de mobilisatie, 1914-1 9 1 8, richtte men daar een ziekenzaaltje in. Tevens kwam er een ontspanningsruimte voor rooms-katholieke militairen. Op de foto loopt links Marinus Bergmans en rechts Piet van Esch

langs her parochiehuis. Uiterst rechts is de poort naar het St.-Gerardusgesticht te zien. Bij uitbreidingen van dat gesticht verdween het parochiehuis, dat in de volksmond congregatiegebouw genoemd werd, in de jaren dertig. Links boven is het pand te zien waar nu Hobbymix zit.

15 Op 8 november 1919 ontving pastoor A. Goossens uit het Belgische Ans, waar de Eerwaarde Zusters Vincentianessen verbleven, een schrijyen dat hi] binnen drie jaar kon rekenen op de komst van zusters. Er kwarn een zusterklooster in Berkel, tegenover de kerk, waar men de wijkverpleging en vooral het onderwijs aan kleuters en meisjes kon geven. Tevens kwamen er ruimten om gasten in pension te kunnen huisvesten. Men richtte een comite en een sub-co mite op. onder voorzitterschap van burgeme ester C. Brenders. De parochianen beloofden gedurende tien jaar de door hun aangegane financieJe verplichtingen te zullen voldoen:

jaarlijks f 4000. Onder architectum van H.M. van den Biggelaar uit Berkel en de bouwers A. Brekelmans en zoon uit Udenhout werd het St.Gerardusgesticht verwezenlijkt. Op 23 oktober 1921

metselde men de eerste steen, na zegening door pastoor A. Goossens uit Berkel, met oorkonde in. Ook het beeld van de heilige Gerardus Majella werd gezegend. De totale bouwkosten waren

f 85.270,70. Op 15 mei 1922 werden de zusters op grootse wijze ingehaald. (Ansicht 1925.)

St. Gerardusgesticht te Berkel. (N. B.)

1 6 Het in 1 92 1-1 92 2 gebouwde St. -Gerardusgesticht is verschillende malen uitgebreid. In 1933-1934 gaven de Zusters van het Allerheiligste Hart van Iezus, gevestigd te Moerdijk, opdracht aan C. Panis uitTilburg om een eigen kapel en verdere uitbreiding van het St.-Gerardus-Majellagesticht te ontwerpen. Via een onderhandse aanbesteding. gepubliceerd op 3 mei 1933, werd aannemer A. Brekelmans & Zn. uit Udenhout aangewezen als bouwer van deze imposante uitbreiding. Men schreefin voor f 28.750. Opvall end was dat er vooral in

de hoogte gebouwd werd. Het gebouw kreeg er meer cachet door, tegenover de irnposante hoge kerk van Berkel.

Op woensdag 14 maart 1 934 wijdde pastoor A. Goossens nit Berkel de kapel plechtig in. De eerwaarde zusters, de overige bewoners van het gestischt en de vele genodigden, onder wie burgemeester

A. Panis, waren getuige van dit hengelijke feit. Op deze ansicht nit omstreeks 1950 is de sober ingerichte kapel te zien. De ramen links keken nit naar de kerk van Berkel.

17 In december 1924 werd door de Zusters van het H. Hart van ]ezus uit Berkel in enkele lokalen van de jongensschool rooms-katholiek meisjesonderwijs gegeven. De school kreeg de naam "Maria-school". Het gebouw lag achter het huidige pand St.Willibrordusstraat 15. In de laatste oorIog sneuvelde het meisjespensionaat van de zusters te Moerdijk. Men besloot tot overplaatsing naar Berkel in 1944. Eerst volgde de pensionaatsmeisjes onderwijs in de Maria-School. Onder architectuur van C. Fanis uitTilburg werd een mime, glasrijke meisjesschool gebouwd. Rechts was het pensionaatsgedeelte voor de meisjes van de zesde klas. De andere had-

den hun slaap/leefruimte in het St.-Gerardusgesticht. Op 12 januari 1949 vond de inzegening plaats, Fastoor A. van Tilborg uit Berkel zegende een gedenksteen met de tekst "Moge het Goddelijk Hart

van ]ezus als Koning heersen in onze school. 19 maart 1948" . De dorpsschool smolt nu echt samen met de internaatschool in een nieuw gebouw. In 1958 is het pension opgeheven. Later werd de in-

middels gemengde H. Hartschool, onder ander regiem, de huidige Willibrordschool St.- Willibrordusstraat 4. (Ansicht jaren vijftig). Het Mariabeeld stond in de tuin van de zusters.

18 Eertijds was brandbestrijding vaak een hachelijke zaak, door gebrek aan goed materiaal en water. Als vroeger de brandklok luidde, spoedde men zich te paard naar het brandspuithuisje aan 't Zwaantje te Enschot. Wie er het eerst was kreeg vijf gulden. De spuit moest handmatig door acht pompiers worden bediend. Op de foto gemaakt in de St.-Willibrordstraat ziet men op de achtergrond een "erdkar" met paard. Vroeger ging de vrijwillige brandweer van BerkelEnschot een brand te lijfmet de op deze kar "gemonteerde" spuit. Op 21 april 1956 zegende pastoor Daniels uit Enschot de nieuwe brandweergarage in de Kerkstraat

en de automobielspuit in. Hierbij waren veel genodigden aanwezig. Daarna trok men in stoet door het dorp. Deze bestond uit harmonie Concordia, dan de nieuwe brandweerwagen met man-

schappen, gevolgd door de oude brandspuit en het gil de St. Hubertus; de genodigden besloten de stoet. Men trok door met de nationale driekleur versierde straten en had veel bekijks. Ten "leste" kwam

de gemeenteraad in buitengewone zitting bijeen, ter herdenking van onder andere deze gebeurtenis.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek