Artikel niet aanwezig

Het artikel dat u wilt bekijken is niet aanwezig.

Fragmenten uit het boek ''

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

19 Her huidige kerkhof van de parochie Berkel is in 1885 aangelegd. Voorheen lag her kerkhof ten zuidoosten van de huidige kerk. De totale kosten van de aanleg, zoals grondaankoop, bouw lijkenhuisje enzovoorts beliepen ongeveer f 1300. Op 1 maart 1885 wijdde pasta or B.].G. van Rijckevorsel het kerkhof, krachtens een volmacht van monseigneur Godschalk, op 1 maart 1885 verleend. Het eerste grafvanAntonius van Iersel, overleden op 25 juni 1885, werd van een monument voorzien op kosten van de pastoor. Het zinken Christusbeeld, genageld aan een met zink omkleed houten kruis op de Calvarieberg, plaatste men op 8 juni 1890; het kostte f 1 92. De oude toegang tot dit kerkhoflag tegenover het lange pad naar de Kruisberg. Voor het kerkhof rechts van de ingang, was het

ongewijde deel gesitueerd. Later is door uitbreiding in oostelijke richting de toegang verplaatst. Eertijds stonden er veel houten kruizen. "Het rijk" liet op deze laatste rustplaats grote stenen monumenten plaatsen. Op de foto is het houten kruis van Cornelius van der Sterren te zien, overleden op 21 oktober

1 935. De kruisen stonden in een bloem- en grasrijk "tapijt", ornzoomd door een beukenhaag.

20 Het neogotische trappistinnenklooster Onze Lieve Vrouw van Koningsoord te Berkel was er nooit gekomen zonder de onvermoeibare inzet van Dom Simon Dubuisson. Hij was abt van de trappistenabdij te Enschot. Op 23 juli 1930 werd ten overstaan van notaris P. van Acker uit Udenhout de stichting Koningsoord van de Orde der trappisten afdeling trappistinnen in het leven geraepen. Vanaf 1930-1933 werd in totaal 18 hectare grand aangekocht. Architect [os van Dijk uit Ginneken leverde de bouwtekeningen. Na toestemming van het bevoegd gezag kon op 21 november 1933 begonnen worden met het plaatsen van de eerste paal

voor de slotmuur. Op 22 januari 1934legde Dom Simon de eerste steen van de koestal. Alle bedrijfsgebouwen werden het eerst gebouwd. Later volgde het rectoraat en in 1936-1937 het werkelijke

leven nog steeds vrouwen die voor een kloosterleven kiezen. (Foro klooster 1950, noordwestzijde.)

klooster. Op 15 juli 1937 kwam de laatste groep Nederlandse zusters per bus, vanuit het Belgische Chimay, in hun nieuwe klooster aan. De eerste abdis was Gertrudis Demarrez. Nu trekt het klooster-

21 Het oude raadhuis werd gebouwd in 1932 door den .Berkelschen'' aannemer EA. Brekelmans, onder architectuur van C. Panis uit Tilburg. De totale bouwsom beliep

f 19.719,55. Dit gemeentehuis moest van burgemeester A. Panis erg ens op de grens van Enschot en Berkel kamen, am zo meer onderlinge eenheid te krijgen. Het was in vroeger jaren tussen de "bloedgroepen" Berkel-Enschot-Heukelom zowel onderling als ten raadhuize vaak bonje. In de raadzaal kwamen van de Dordtse glazenier Toon Berg gebrandschilderde ramen. En in de vestibule werd een gedenksteen met de tekst .Arbeid seere, voert tot eere" ingemetseld. Op de rechter voorgevel bracht men het gemeentewapen aan. Dit wapen is later naar het huidige gemeentehuis overgebracht. Het op 6 mei 1933 door de Com-

missaris van de Koningin mr. A. van Rijckevorsel officieel geopende raadhuis heeft vanaf 1977 dienst gedaan als politiebureau. De laatste jaren is het statige pand, met zijnAmsterdamse-Schoolelementen aan de Raadhuisstraat 56 als waning in gebruik. Deze ansicht dateert van 1935.

22 In vroeger jaren had zowel Berkel als Enschot een eigen kermis. Te Berkel was het kermisterrein bij de overgang Burgemeester BrendersstraatBerkelseweg, ook wel "Haringeind" genoemd in de volksmond. Te Enschot was een klein terrein tegenover hoeve De Kraan 1 en cafe Kerkzicht. Op 24 februari 1937 besloot de gemeenteraad dat de kermis op een andere plek moest plaatsvinden, het huidige Wilhelminaplantsoen, Het jaar daarop werd dit besluit weer teruggedraaid, omdat neringdoenden zich getroffen voelden in hun portemonnaie. Vanaf 1939 tot 1945 was er geen kermis. In 1945 hield men kermis van 15 tot en met 18 september,

op het terrein tegenover het gemeentehuis (Koningin WiIhelminaplein). Volgens oeroud gebruik waren er ook peperkoekverlotingen. In oktober 1926 verlootte men op de eerste zondag 598 stuks en op

zondag 10 oktober werden 277 peperkoeken verloot. De gemaakte winst kwam vaak ten goede aan de plaatselijke afdeling van hetWit-Gele Kruis. Vele verenigingen hielden wedstrijden in deze da-

gen. Vanaf 1953 vindt op kermismaandag de Ronde van Berkel plaats, op gewone fietsen. (Foto kermis 1957 met de schommels en rechts de benzineracebaan, Koningin Wilhelrninaplcin. )

23 In de jaren tachtig van de vorige eeuw stonden veel boeren door de malaise aan de rand van de afgrond wat hun bestaan berreft, [uist toen zijn de Boerenleenbanken opgericht om bij te dragen tot de opbloei van de boerenstand, In 1899 werd de plaatselijke Boerenleenbank opgericht. Het eerste kantoor was gevestigd ten huize van de heer ], van de Pas. Op het huidige adres St.-Willibrordusstraat 27 is er dan ook veel gebankierd. N a 38 jaar werd Van de Pas opgevolgd doorW van de Laak. Gedurende vele jaren is bij Van de Laak kantoor gehouden. De bankbescheiden werden per houten kruiwagen vervoerd naar het nieuwe adres! Per 1 juni 1954

nam C. van de Pas het werk over en hij hield kantoor bij zijn voorganger. In november 1956 brandde de woning aan de huidige Raadhuisstraat 20 totaal af Een noodoplossing werd gevonden door het kan-

toor te verplaatsen naar het huidige pand Raadhuisstraat 32, bij ], Hoppenbrouwers. Op deze ansicht uit 1958 ziet men de nieuwe Boerenleenbank met royale woonruimte aan de huidige Raadhuisstraat

39, De aannemers waren F. en I. Brekelmans uit Berkel. Architect: ]. van Esch, uit Oisterwijk. De bank verhuisde in 1971 naarWinkelcentrum Eikenbosch. Nu houdt AVM er kantoor.

24 Op 4 juni 1956 stelde burgemeester A. Panis in de raadsvergadering de verkoop van 1700 m2 grond uit gelegen aan de Abdijlaan ter hoogte van het transformatorhuisje, aan de orde. Het bestuur van het Wit-Gele Kruis onder voorzitterschap van A. Panis, wilde daar een wijkgebouw neerzetten, dat gunstig lag voor zijn leden. Enkele raadslcden vroegen zich af of het niet beter was om in de beide dorpskommen elk een kruisgebouw neer te zetten. Dat werd door de burgemeester afgedaan als zijnde economisch onmogelijk. Later kon de raad toch positief adviseren en werd een aanvang gemaakt met de bouw, onder

architectuur van C. Panis uit Tilburg. Op 10 mei 1957 kon men de vlag reeds in top hijsen. Op donderdag 13 februari 1958 zegende geestelijk adviseur pastoor A. van Tilborg uit Berkel het nieuwe

gebouw, in tegenwoordigheid van vele genodigden. Onder de leden van de kruisvereniging werd f 1200 orgehaald voor de aankleding van het gebouw. De familie H. van der Meijden heeft jaren in

het rechterdeel gewoond. (Fotokaart uit 1959.)

25 VanuitTilburg komend belandde men via de Enschotsebaan in de "fuik" rondom de neogotische kerk en pas torie van Enschot. De kerk werd in 1898 gebouwd en het verhaal gaat dat de Enschottenaren vonden dar hun toren mooier moest zijn dan de in 1910 omkapselde neogotische taren van Berkel. Men moet deze wens zien in de immer strijdlustige driedelige darpsgemeenschap BerkelEnschot en Heukelom. Had Berkel iets gekregen van de gemeente dan moest toch zeker Enschot ook wat krijgen. Geheellinks staat de eindgevel van het karschop van de gebroeders Van Roestel, nu de Kraan 1. Langs de weg ziet men rechts de elektriciteitspa-

len, die er in 1922 gekomen zijn. Later verdwenen deze gevaarlijke draden onder de grand. Rechts voor staat de langgevelboerderij van]. van Rijswijk met zijn Vlaamse schuur in het verlengde. Om

de immer "kwaaie" wind afkomstig van Tilburg af te remmen werd een kastanje geplant, die als een plumeau over het woongedeelte hangt. Nu wordt de opgedeelde boerderij bewoond door de

families Verschuuren en Brekelmans. (Ansicht uit circa 1945.)

26 Deze oude ansicht uit de mobilisatietijd 1914-1918 geeft een fraai overzicht van de St.-Caeciliakerk aan de huidige Kerkstraat. De neogotische kerk werk in 1898 gebouwd. Architect was C. Franssen uit Roermond. Ook de bouwer van dit godshuis kwam uit Limburg. De aannemer uit Roggel, C. Baeten, mocht het gebouw "optrekken" voor f 30.164,80. Uit oude geschriften en mondelinge overlevering bhjkt dat

de toren in de trant van Berkel moest zijn en als het kon ook mooier van vorm. Pas to or F. Corstens en de kerkmeesters W van Laarhoven en A. Pulskens legden op 6 april 1898 de eerste steen. Tijdens de bouwtijd werd gekerkt in de oude schuurkerk die op het huidige kerkplein stond en vast zat aan de pastorie. Voor enlangs de kerk kwam na de afbraak van de schuurkerk,

rond 1904, een hekwerk. Het bestond uit palen en metalen buizen. Op de ansicht is links naast de huidige Mariakapel een klein boompje te zien. Het is een rode treurbeuk, die er nu nog staat. Achter de kerk lag omzoomd door een beukenhaag de boomgaard die hoorde bij de parochie Enschot. Rechts is de pastorie te zien.

E;roelen uil Enschet

R. K. kerk en pastorie

27 De grootste luidkIok en tevens slagkIok van Enschot heeft een afmeting van 83 centimeter aan de onderzijde, met toon "B". Het tweeregelige opschrift in gotische letters luidt: "C.A. MARIA MCCCCXIV MAGISTER JOHS VAN ASTEN."Verder valt te Iezen: "PETER VAN DEN WEELD, HEINRICH DIEBOUT en CHERUT VUIREN" , de vermoedelijke schenkers. Het opschrift begint met een ankerkruis, terwijl de woorden in afzondelijke delen gescheiden worden door een Franse lelie en dubbele kringetjes. Achter de naam van de gieter, Johannes van Asten, is een figuur gegoten in de vorm van een zegel. De tweede regel

he eft als scheidingstekens een dubbel kringetje, rweemaal een lopend hert, een kruis en

een Franse lelie. De tweede klok heeft een afmeting aan de onderzijde van 74 centimeter, en de to on "Cis". Het opschrift luidt: "SANCTA CECILIA INTJAER ONS HEERE MCCCCXIV DEUS ASSIT NO-

BIS." De gietersnaam ontbreekt. Het gebruik van dezelfde tekens, het jaartal en de letter- en klokkevorm duiden op de gieter Jan van Asten. Al bijna zes eeuwen bezit Enschot twee monumentale

kerkklokken uit het [aar 1414. Voorheen klonken hun stemmen over "Gods akker" vanuit de oude toren van Enschot. Rond 1900 verhuisden ze naar de huidige Sint-Caeciliatoren, zie foto (circa 1959).

28 In de huidige Enschotse Sint -Caeciliakerk staat het beeld van de Heilige Man Job. Het werd onder pastoor ]. Smets in 1 870 aangekocht voor 4-0 gulden. Men vermoedt dar het beeld is gesneden door]. Matthys Kluytmans uit Eindhoven. Sint Job met een scherf in de hand; .Jiet enige wat hij had om zich te krabben". Job wordt aangeroepen tegen gezwellen, zweren en andere huidaandoeningen bij mensen en dieren. De Jobsverering te Enschot is waarschijnlijk al vele eeuwen oud. In een archiefstuk uit 1577 staat dat in dit gebied cijns werd gei:nd op Sint Jobsdag in mel. Het oudst aanwezige a.rchiefstuk van de kerk van Enschot aangaande

Job stamt uit 1860. In het begin van deze eeuw zag het zwart van de mensen, soms wel tienduizend. De Tilburgse pelgrims kwamen via de Enschotsebaan en maakten daar van wilgehout een Sint Job-

stok. Voor de terugweg kocht men een "boske" scharren, hing deze aan de stok en liep dan over de Bosscheweg naar huis. Rond de kerk stond menig kraam, waar onder andere snoepgoed en scharren te

koop waren. Ooit was er de Kop van Jut en een mallemolen. Eertijds kon voor een cent een flesje Sint-Iobswater gekocht worden. (Foto beeld Sint Job Enschot, circa 1959.)

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek