Beverwijk in oude ansichten

Beverwijk in oude ansichten

Auteur
:   H.J.E. Palm
Gemeente
:   Beverwijk
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6352-1
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Beverwijk in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

29 De oorspronkelijke gasfabriek lag vanaf 1860 aan de Breestraat, ongeveer op de plek van Vroom en Dreesmann, en werd aan het begin van de eeuw verplaatst naar "De Pijp" die begin 1900 nog Wijkervaart heette. Directeur was toen de heer F. Donkers. Vanaf 192 6 werd de houder gevuld met "hoogovengas" dat vrijkwam bij de productie van cokes. Rechts is het abattoir te zien. In de jaren zestig kreeg de gashouder bekendheid, doordat fans van de bekende plaatselijke popgroep "De Bintangs" op de gashouder klommen om de naam van hun idol en met grote letters aan te brengen, waarmee ze uiteraard veel aandacht trokken.

30 De IJmuidense fotograaf Leo Tismeer maakte deze foto van De Meer rand 1 900. Vanaf de Koude Horn had men toen dit mooie uitzicht. Op de achtergrand het silhouet van de molen van Smit met rechts de oude graenteveiling en links de grate loods van de Spoorwegen. Aan de schepen in de haven is te zien dat er nog steeds met oude zeilschepen werd gevaren, maar dat de stoomscheepvaart duidelijk in opkomst was. Rechts op de voorgrand een hektjalk met daarachter waarschijnlijk een zogenaamde Hoogeveense praam, die hier mogelijk net een lading turf heeft gelost. Turf was in die tijd een veelgebruikte brandstof, aangezien kolen schaar-

ser en dus duurder waren. Ook kalkbranderijen, die de door de tram naar de Meer vervoerde schelpen uit Wijk aan Zee tot kalk verwerkten ten behoeve van onder meer metselspecie, gebruikten

turf als brandstof. Voorts zien we diverse stoomvrachtboten die werden gebruikt voor het vervoer van groente, maar ook van passagiers naar Amsterdam en Zaandam.

3 1 Stoomschepen langs de Meerkade, ook wel Meerstraat genaamd. Eigenaren waren in die tijd de schippers Huig, Kooijman, Sterken en laterTieleman. De schepen vervoerden dagelijks groente en fruit naar Amsterdam, waar de boten een aanlegplaats hadden op de Prins Hendrikkade. Wijkerboertjes met hun geliefde koopwaar waren een bekende verschijning in de hoofdstad. Ook passagiers konden mee voor veertig cent eerste klas retour en dertig cent voor de tweede klas. Op de achtergrond zien we het gedeelte dat Koude Horn heette en waar links het gebouw staat van de laatste azijnmakerij die Beverwijk rijk was, namelijk "De Roode Leeuw". Vroeger tel de Beverwijk op zijn hoogtepunt 14 azijnmakerijen, maar begin deze

eeuw zat er behoorlijk de klad in dit ambacht, zodat de laatste azijnmaker, Van Doorn, ook brandstoffenhandel was. Rechts is er nog een stukje van de "mestkade" te zien, waar schepen

hun stinkende lading losten ten behoeve van de schrale geestgronden. Dit stukje van de haven was vanzelfsprekend sterk vervuild, stonk flink en heette in de volksmond "Eendesloot". Merk-

waardig is dat juist op de mestkade de jaarlijkse kermis stond en ook werd hier op Koninginnedag het VUUfwerk ontstoken. Op de kade is nog een oude hijskraan zichtbaar.

M~~rstraat, B~v~l'"7uijk,

D'itll. J. Vlok Pzn. boak hnndal Boyorwijk.

32 Voor vijftien cent een stortbad en voor dertig cent in een echt kuipbad, dat waren de prijzen rond 1914 in het enige badhuis waar Beverwijkers terecht konden. De Noordhollandse Vereeniging tot Wering van Besmettelijke Ziekten had "vrouw Schuurmans" aangesteld als badvrouw van het in 1935 gesloopte badhuis, dat aan de linkerkant stond van het in 1912 gebouwde doopsgezinde kerkje aan de Meerstraat. Het kerkje in Waterstaatstijl staat er nog steeds en is recent gerestaureerd, waarbij ook de vertrouwde spits weer in ere is hersteld. Ook de kosterswoning staat er nog steeds.

De pastorie rechts van de kerk is nu in gebruik bij

C &A, nadat het daarv66r nog de groente- en fruitveiling "Kennemerland" was geweest. Het schip de "Twee Gebroeders" was van schip-

per J. Kooijman. De Meerhaven werd in 1957 gedempt, enerzijds omdat de haven hoe langer hoe moeilijker toegankelijk werd door het dichtslibben van de haveningang, anderzijds

doordat de plannen om de Wijkertunnel te gaan aanleggen in een vergevorderd stadium waren.

Meer met Groentenlnarkt - Beverwijk.

, .

33 De Meer met zijn haven, groentemarkt, cafes, bestelhuizen en veilingen was het economisch kloppend hart van agrarisch Beverwijk en eigenlijk van heel Midden Kennemerland. Bijna net zo bekend was het om zijn vele cafes zoals onder andere "De Koopmansbeurs" van voormalig schipper [aap van Baarsen op de hoek van de Bloksteeg en de Meerstraat, "Schippers en Tuinderswelvaren", ,,'t Hof van Holland" en "De Nieuwe Afslag" . De cafes waren ook vaak handelshuizen en bestelhuizen voor de vele kooplieden en vervoerders. Er stond ook een bekend hotel, namelijk "De Zon" van eigenaar Willem Koopman, dat helaas afbrandde in 1928.

Het geld dat werd verdiend op de kade werd vaak in de kroeg verteerd, zoals bijvoorbeeld door de zogenaamde "kaaienridders" , die 's morgens op de hoek van de Meerstraat en de Nieuw-

straat stonden te wachten of er nog wat te verdienen viel die dag, maar die's avonds meestal platzak naar huis gingen. Op deze ansicht is de levendigheid op de groentemarkt duidelijk in

beeld gebracht en dat men nog geen zwangerschapsverlof kende aan het begin van deze eeuw zien we aan de in traditionele werkkledij gestoken vrouw die zo te zien "op alle dag liep".

..

J

Uilg. H. P. Burger firma Koelman No. 16H~ . .Ji ..,;'1 .~."",. 4,

34 Op deze kaart uit ongeveer 1940, genomen vanaf de mestkade, is rechts een van de vijf veiling en te zien die de Meer rijk was, namelijk de B.E.T.-veiling, die beheerd werd door de heer Antoon Duyn. Het veilingbedrijfkwam aan het begin van deze eeuw op gang doordat kwekers zich verenigden in cooperatieve tuindersverenigingen, die door middel van het zogenaamde "afmijnen" hun producten aan kopers verkochten. Het zelf "markten" kwam aan het begin van deze eeuw in Beverwijk al nauwelijks meer voor. Het veilingbedrijfnam na de eerst opgerichte veiling, de "Vrije Groenten- en Fruit-

veiling" in 1906, een en orme vlucht. Zo waren er veilingen voor groente en fruit, bloembollen, snijbloemen en planten en uiteraard ook aardbeien. In de jaren vijftig en zestig fuseerden

diverse veilingen. Zo fuseerde de B.E.T.-veiling in 1956 met de "Vrije Veiling" tot veiling "Kennemerland" die daarmee de laatste veiling op de Meer was. De "Vrije Veiling" lag achter het pak-

huis dat aan het einde van de kade zichtbaar is. Rond deze tijd worden ook de vrachtauto's een vertrouwd beeld in de straten.

35 Een kijkje in het interieur van groente- en aardbeienveiling "Kennemerland" aan de Meerstraat. Duidelijk zichtbaar is de "afmijnklok" die voor de Eerste Wereldoorlog werd ingevoerd en duidelijk ten goede kwam aan de nauwkeurigheid en de snelheid van het veilen. Dat was ook zeker het geval met een andere hier zichtbare verbetering, een uitvinding van Comelis Maters, namelijk het wegen met zogenaamde "berries". Dat is namelijk het plateau bovenop de kar waarop de waar werd geplaatst. Iedere tuinder had zijn eigen berrie. Het geheel werd gewogen, het gewicht van de berrie werd er afge-

trokken en het nettogewicht was bekend. Zo simpel was dat in die tijd (geworden). Hier bekijken de handelaren een lading aardbeien die vanaf 1908 verpakt werden in gemakkelijk stapelbare

spanen mandjes, in de volksmond "slof" genoemd, een naam die veellater terecht aan het Beverwijkse cultureel centrum werd gegeven.

Groenten-en aardbeienveiling "Kennemerland"

36 Deze foto uit 1 911 is genomen vanafhet station met op de achtergrond de haven en geeft een goed beeld van de enorme activiteit en organisatie rond de aardbeienverzending. De vracht van deze volgeladen wag ens komt van de "Beverwijkse Exportveiling", gebouwd op de fundamenten van de voormalige molen, en zal worden overgeladen in de wagons die elk 5000 kilo konden bergen. Goed laden van de sloffen met hun kwetsbare inhoud was natuurlijk wel een vereiste, anders kwam er aardbeienmoes aan in Duitsland. In het midden is de loods van de Spoorwegen te zien die werd gehalveerd ten be-

hoeve van de uitbreiding van het spoor, terwijllinks nog het spoor is te zien van het goederenlijntje van de paardentram naar Wijk aan Zee.

37 Omdat er zoveel kaarten zijn van de aardbeienverzending, nog een van de andere kant van het station, met daarop trotse handelaren en exporteurs. Tot in de beginjaren zestig werd Beverwijk als aardbeienstad genoemd in alle geschiedenisboekjes, maar het was toen allang over zijn hoogtepunt heen. Tijdens de grootste bloei had Beverwijk en omgeving circa 1000 hectare aardbeienland waarvan er in 1955 nog slechts 300 over waren. In 1913 werd een hoogtepunt bereikt met de 1 OOOste wagon met aardbeien richting Duitsland. De Duitse exporteur werd daarbij geeerd met een gouden aardbei als aandenken.

Aardbeien met de poetische namen als Juccunda, Amazone, Duitse Vera of Zoete Fransjes, werden vooral naar Duitsland geexporteerd, maar ook naar Frankrijk en zelfs per boot naar Engeland.

Bij de jaarlijkse aardbeienpluk in de Wijk was een groot deel van de bevolking betrokken en veel kinderen kregen vrij van school om mee te help en op het land.

38 Als we eind vorige eeuw vanaf het station de Halve Maan afliepen konden we dit beeld aantreffen. In 1878 begonnen drie dochters van dominee Loijenga in dit huis, dat daarvoor het woonhuis was van notaris Prins, een kostschool voor meisjes. In 1902 waren er vier onderwijzeressen aan de school verbonden, namelijk de dames A. van Apeldoorn, M.G. van Druten, L.G. Roijaards en ].S. Schaap. De school werd later een bijzondere school voor lager onderwijs en mulo-onderwijs, onder leiding van de dames Schaafsma. Eind jaren twintig kwam de school in handen van WH.Waterborg, die er het bekende

hotel caferestaurant annex dancing "Kennemer" begon. Het huis staat er nog steeds en is nog in gebruik door het Brandwonden Research Instituut. Het koetshuis achter het huis werd vlak na de

Tweede Wereldoorlog gesloopt ten behoeve van de uitbreiding van het RodeKruisziekenhuis.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek