Boxtel in grootmoeders tijd

Boxtel in grootmoeders tijd

Auteur
:   W. Doyen en Frans van Susante
Gemeente
:   Boxtel
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5423-9
Pagina's
:   112
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Boxtel in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLElDING

Toen uitgeverij Europese Bibliotheek begin 1991 de Boxtelse gemeentearchivaris benaderde met de vraag ofhij mogelijkheden zag om een vervolg te maken op het van 1978 daterende boek "Boxtel in oude ansichten" van P. Dorenbosch, kon hij deze vraag niet meteen met een volmondig , .ja" beantwoorden. Er was immers sinds het verschijnen van dat eerste fotoboek over oud-Boxtel, met voortreffelijke tekst van de inmiddels overleden oud-gemeentesecretaris, eminent heemkundige en Boxtel-kenner Piet Dorenbosch, op dit terre in nogal wat gebeurd in Boxtel. Niet alIeen had genoemd boek een tweede en zelfs een derde druk mogen beleven, maar ook was er in 1985 een tweede fotoboek over Boxtel verschenen. Hierin had den Th. v.d. Aker en P. van Oers uitvoerig en zeer duidelijk het oude Boxtel (van rond 1900) vergeleken met het Boxtel van 1985, een en ander

aan de hand van per pagina afgedrukte vergelijkingsfoto's, voorzien van uitvoerige toelichtingen. Dit boek, met als titel "Boxtel, kijk nou 'ns", was een uitgave van Weekblad Brabants Centrum en was in recordtijd totaal uitverkocht. Voeg daarbij het in 1991 verschenen, eveneens uitstekende boek "Boxtel toen en nu" van drs. Hans Pel, dat weliswaar meer een leesboek dan een kijkboek was, maar dat toch ook tientalIen oude foto's van Boxtel bevatte, en het zal duidelijk zijn dat het hoe dan ook geen eenvoudige zaak zou worden, hier nog iets aan toe te voegen. Gelukkig zijn er in grootmoeders tijd vrij veel mooie foto's en ansichtkaarten van Boxtel gemaakt en door enthousiaste verzamelaars ook bewaard gebleven. Dankzij deze historisch bewuste Boxtelaren is het mogelijk gebleken om een derde fotoboek over Boxtel uit te geven.

Het grootste gedeelte van de in dit boek opgenomen foto's is dan ook afkomstig uit particuliere collecties; met name uit de collectie van auteur Frans van Susante. De meeste van deze foto's zijn nog niet eerder gepubliceerd. Verder zijn er foto's opgenomen afkomstig van het gemeentearchief, de Heemkundige Studiekring en de Parochie van het H. Hart.

De keuze van de foto's is natuurlijk niet willekeurig. We hebben in de eerste plaats gezocht naar foto's die ons iets te vertellen hebben over zaken die nog maar (betrekkelijk) kort geleden totaal anders waren dan op de dag van vandaag. Uiteraard hebben we ook bekeken wat er al eerder, en met name in de zojuist genoemde boeken, gepubliceerd was. Daarbij beseften we, dat je in een boek over Boxtel niet om bepaalde zaken heen kunt. Zo mochten de St. Petruskerk en Kasteel Stapelen niet ontbreken, hoewel ze al vaak

aan de orde geweest zijn. We hebben in dit soort gevallen geprobeerd, afbeeldingen te vinden die de zaken eens van een andere kant belichten.

Naast de gebruikelijke "rondwandeling door Boxtel", vindt u in dit boek een IS-tal foto's van groepen, personen en gebeurtenissen uit het Boxtel van toen. Van dit soort foto's hebben we er veel in Boxtel. Ook hier moesten we een keuze maken, die natuurlijk altijd wat subjectief blijft.

Onze dank gaat uit naar Boxtelkenner en kersverse ere burger van Boxtel, Theo van den Aker, die ons bij dit alles van onmisbare adviezen voorzag.

We hopen dat vele Boxtelaren en oud-Boxtelaren plezierige men mogen beleven als zij via dit boek nog eens teruggaan in de tijd, naar "grootmoeders tijd".

Boxtel, mei 1992,

de auteurs

.. -=

St. Pietersl(!!rl(.

Groef uit Jj oxtel .

.. .~

1. Boxtel, ontstaan bij een rivierovergang, "heeft iets" met de Dommel. Maar ook met Kasteel Stapelen en met de St. Petruskerk. Deze laatste, die juist nu zo fraai gerestaureerd wordt, is voor degene die Boxtel nadert, al van ver een baken. De geschiedenis van deze monumentale kerk is door P. Dorenbosch in twee meer dan voortreffelijke boeken uitvoerig beschreven. Wij willen daar slechts een kleine lofzang op de toren aan toevoegen: Nadert ge Boxtel vanuit oost of west, / Vanuit Vught soms, ofuit Best... / Wat ge het eerste ziet is altijd weer / Die grote broer van las, d'n ouwe Peer!

..

BOXTEL

Gezicht op de R. K. Kerk

..-... <

- '.

2. Twee vliegen in een klap: De St. Petruskerk en de Dommel. Beide onlosmakelijk met Boxtel verbonden. De foto, die rond 1900 genomen moet zijn, getuigt van schoonheid en rust. De kerk, die dateert van de 15e eeuw, was eeuwenlang de enige kerk van Boxtel (met uitzondering van Gemonde). Pas in 1901 kwam er in Boxtel een tweede kerk bij, de H. Hartkerk in de wijk Breukelen. In 1926 volgde de St. Theresiakerk in Lennisheuvel, terwijl de wijk Selissen in 1960 verrijkt werd met de Maria Regina.

Uitg. Wilheim van Eupen, Boxte!.

3. De Clarissenstraat rond 1900. De foto is genomen vanaf de Markt, ter hoogte van het huidige politiebureau. Links vooraan, op de plek waar nu de ABN-Amrobank staat, zien we het huis waarin vanaf 1870 de blauwverver Henri Princen woonde en werkte. De gemeente kocht her pand in 1961 en liet het in 1962 slopen. Evert Meijs schreef in 1981 over dit pand een interessant boekwerk. V66r 1870 stond hier ter plekke een herberg, genaamd Den Nobelen Baas, en v66r 1750 Den Wijngaert. In het naburige 1ge-eeuwse dubbelpand was tot voor kort Disco v.d. Broek gevestigd. Het pand rechts werd gebouwd door Van Lieshout, op de plek waar van 1744 tot 1813 Hendrik Verhees, de befaamde landmeter, politicus en vrederechter woonde.

Bo.rf..el.

Hotel "De Keiu,

4. We bekijken nu even een pand van dichtbij. Het betreft Hotel De Kei, dat we op het vorige plaatje ook al zagen. Eertijds heette dit etablissement Herberg Het Fortuin. Deze oude naam komen we al rond 1740 tegen. Deze uitspanning was natuurlijk uiterst strategisch gelegen. Zeker toen in 1742 de noord-zuidverbinding Bosscheweg-Clarissenstraat-Markt-Kruisstraat-Rechterstraat-Fellenoord tot stand kwam. Vele postwagens en diligences hebben hier gepleisterd. Hendrik Verhees hield er van 1810 tot 1813 zitting als vrederechter. Een eeuw later vonden de zusters Ursulinen hier een tijdelijk onderdak, voordat hun klooster aan de Nieuwe Kerkstraat (thans Baroniestraat) klaar was.

5. Het hart van Boxtel, al vele eeuwen lang: de Markt. Vele toto's van de Boxtelse Markt zijn al gepubliceerd, deze echter nog niet. We zien hier de Markt rond 1900 vanaf de oostzijde, dus vanafhet gemeentehuis. Veel van de historische bebouwing is nog herkenbaar. Opvallende uitzonderingen vormen de gebouwen links op de foto, te weten Weverij v.d. Ven (die van rond 1775 dateert) en daarnaast blauwververij Princen. Deze beide gebouwen zijn gesloopt en vervangen door politiebureau en bankgebouw. Opvallend is de rust die ter plaatse heerst, de .Jrlikvrije" Markt en de fraaie booglamp midden op de foto.

6. De Markt, gezien vanaf de westzijde. Het oude gerneentehuis, dat meer naar voren stond dan het huidige, heeft er gestaan van 1843 tot 1936. Toen bouwde architect C. Roffelsen uit Helmond het huidige gerneentehuis, op een zodanige locatie dat de Markt daardoor vergroot werd. De Boxtelse Markt, oorspronkelijk Stripe, vervolgens Strijpt en weer later Marktveld geheten, wordt beschouwd als een laat-middeleeuwse uitbreiding van de oude nederzetting Boxtel aan de Dommel. De huidige bebouwing geeft een ontwikkeling te zien vanaf de 17e eeuw. Het hoge pand links van het midden (thans Woninginrichting Den Ouden) fungeerde dertig jaar lang als postkantoor (1882-1912).

7. Een fraaie kiek van de Boxtelse Markt, eveneens aan het begin van de ZOe eeuw. Blikvrij, met de oude kiosk en met de dorpspomp. Deze pomp is in de jaren dertig van de Markt verwijderd. De kiosk werd rond 1960 overbodig geacht. Een kiosk staat er thans weer en in plaats van de dorpspomp is er nu een fraaie fontein. Maar of de Markt ooit nog deze rust zal uitstralen ... ?

8. Reeds in 1684 kreeg Boxtel van de Staten Generaal toestemming voor het houden van een "beest- en paardenmarkt". Die markt werd steeds in het voorjaar gehouden. Later kwam daar nog een najaarsmarkt bij , waarbij vooral kool verhandeld werd. De vrijdagsc markt zoals die ook nu nog gehouden wordt, is pas ontstaan in 1874. Deze weekmarkt werd aanvankelijk ook botermijn genoemd, omdat er veel boter verhandeld werd. Erwas ook een gemeentelijke waag. De tarieven voor het wegen: voor een kluit boter beneden 10 kg.: 1,5 cent. Voor grotcre hoeveelheden was 5 cent weegtariefverschuldigd. Behalve boter ging men geleidelijk aan ook groente , levensmiddelen, manufacturen en granen verhandelen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek