Boxtel in oude ansichten

Boxtel in oude ansichten

Auteur
:   P. Dorenbosch
Gemeente
:   Boxtel
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3312-8
Pagina's
:   120
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Boxtel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

29. "Het Hof", Rechterstraat. Het oude "Hof" dateerde van 1662; het was een zeer karakteristiek, stijlvol gebouw. Het is evenwel in het eerste decennium van deze eeuw vervangen door een ander huis, waarin later de notarissen P. Mertens en J. Mannaerts kantoor hielden en waarin thans de dienst Yom gemeentewerken is gehuisvest. Op de foto de zuidgevel; de bijbouw stond met een zijde tangs de Domme!. Een idyllisch tafereeltje: op het gazon de heer en mevrouw Janus van Oerle-van de Ven - die enige jaren nadien het oude pand door het huidige zouden laten vervangen - en op het tuinpad hun zoontje Jan in de bokkewagen.

30. Kruising Rechterstraat-Molenstraat-Ossenpad. Links het koffiehuis van P. van Kleef, waarachter diem spekslagerij was gevestigd. Dan de houten afzetting voor de watertrap, die naar een spoel- en wasplaats aan de Dommel leidde. Daar was ook de toegang tot de slagerij. Vervolgens de ijzeren leuning van de Zwaansebrug, dan een urinoir ... Rechts op de voorgrond de herb erg van M. van den Meerendonk, waar de zwaan uithangt. Dit fraaie uithangbord was afkomstig van het op de andere hoek van de Rechterstraat-Ossenpad gelegen voorname huis, dat in die tijd werd bewoond door Jacques van Hoogerwou en dat eertijds een befaamde pleisterplaats was. Het huis had een veranda aan de Ossenpad (die thans Prins Hendrikstraat heet); aan dit huis ontleent de Zwaansebrug haar naam. Later woonden hier onder anderen mevrouw Velsen en het hoofd der school J.e. van Etten.

31. Gezicht op de Zwaansebrug. We zijn nu een tiental meters dichter bij de brug gekomen. V66r de Rechterstraat met stenen was geplaveid, dat is zeker v66r 1480, want toen heette ze immers a1 Lange Steenstraat, was zij op een andere, zeer primitieve wijze verhard, narnelijk met takken. In 1953, toen in de Rechterstraat een nieuwe riolering is gelegd, vond men circa zeventig centimeter onder het wegdek de restanten van een knuppelweg. Deze bestond vermoedelijk uit eikehakhout, ter dikte van drie it zes centimeter, al naar gelang de dikte van de takken gelegd in twee of drie lagen op elkaar. De breedte van de knuppelweg zal circa drie meter hebben bedragen. In de richting van de Kruisstraat liep hij enigszins hellend af, wat er op wijst dat er toen reeds een brug was. De foto dateert van 1911. De heer die bij de brugleuning staat is Eduard Clercx, de vrouw met witte voorschoot is Ant Koenders, die met het kapothoedje Sientje van der Hagen. Verkeer: een koetsje, een handwagen en een melkkarretje.

32. Zwaansebrug en naaste omgeving. De kaart dateert waarschijnlijk uit de mobilisatiejaren. Links is de tocgang tot de watertrap. Ret houten wegdek van de brug is duidelijk te zien, aan een zijde is zij voorzien van een trottoir. Rechts over de brug het herenhuis, gebouwd in opdracht van Frans Stael, die in de jaren 1895-1896 burgemeester van Boxtel was. Dit huis deed later dienst als klooster voor de fraters van Tilburg. Links de fraaie met vaasornarnenten getooide pilasters - waarvan er thans nog twee resteren - die het nieuwe "Hof' afsluiten. De Zwaansebrug werd op het laatst van de veertiende eeuw al de oude brug genoemd. Daar ter plaatse zal, v66r er van een brug sprake was, weI een voorde zijn geweest, een doorwaadbare plaats of, zoals men vroeger hier zei, ,,'ne waaistap".

Boxtel.

Zwaansche Brug

33. Gezicht op de Zwaansebrug, De opnarne moet zijn gemaakt vanuit een bootje op de Dommel; zij dateert uit de jaren van de Eerste Wereldoorlog. Links, achter de pilasters van "Het Hof", ziet men de imposante zijgevel van huize Stael. De fraters woonden er tot 1920; later waren er de Hanzebank en na het faillissement van deze ~ het Waterschap van de Dommel gevestigd. De Boxtelse jeugd kijkt belangstellend toe als de fotograaf de opnarne rnaakt, De ijle, ijzeren brugleuning is in 1939, bij het veertigjarig bestaan van de clektrische centrale, aanzienlijk verfraaid. Een naamschildje en een lantaarn, deel uitmakend van het jubileumgeschenk, sieren nu de nieuwe brug uit 1948.

? TG l:' ·It.RF.L.! . " 1':(" E . P, . T'

34. Gezicht vanaf de Zwaansebrug naar het noorden. Rechts, achter het houten hek, de zijgevel van het vraegere "Hof', dat werd bewoond door Janus van aerie. Hij is waarschijnlijk degene die in het bootje staat. In de uitstulping van de Dommel, rechts, mondde een binnendornmeltje uit. Over de naam "Het Hof" zijn vele speculaties te berde gebracht, de betekenis is echter nog niet duidelijk. Aan de rechterzijde van de Dommel strekte zich in vroeger eeuwen de "Kloosterse bleik" uit, de voormalige bleek van de zusters Clarissen, die langs de rivier hun washuis hadden. De kaart hoort denkelijk tot de oudste sene ansichten met Boxtelse dorpsgezichten; zij werd in 1899 uitgegeven door Wilhelm van Eupen. Het afgedrukte exemplaar werd door (de latere dokter) C. Hoek gezonden aan zijn braer Hans.

35. Dommelgezicht vanaf de Zwaansebrug. Het rnuurwerk links is van de herberg en spekslagerij van Van Kleef. Rechts aan de oever een keetje, ,,'ne spuul", van blauwverver H. Princen, waar de geverfde stoffen werden gespoeld. Het koepeltje op de achtergrond stond achter het pand van S. Clercx aan de Clarissenstraat, to en bewoond door J. van de Ven. De kaart is rond 1906 uitgegeven door de firma J.M.C. van Hooff, met Wilhelm van Eupen en H. Rutten een der Boxtelse uitgevers die in het begin van deze eeuw regelmatig ansichten op de markt brachten. Later voegden zich daarbij onder meer A. Pennings-van den Akker, J.P. Tielen, A. van Dommelen, A. van Kol en C.P. van Griensven. Ook buiten Boxtel gevestigde firma's opereerden hier, onder anderen A.C. Verhees uit Den Bosch, Berkers Verbunt uit Asten, verder uitgevers uit Rotterdam, Haarlem, Groningen en zelfs uit Belgic,

DGmmel~elicht Gp de t:waanschebru~

]3oxlel

36. De Zwaansebrug opgeblazen. Bij hun aftocht op 24 oktober 1944 lieten de Duitsers de Zwaansebrug springen. De ravage was geweldig. De foto is genom en bij het begin der opruimingswerkzaamheden. Op de voorgrond, met uniformpet, de bekende voorwerker van de gemeente Willern van der Steen. Rechts, met kruiwagen, Jas van der Velden. Achter hen is de Dommel nog juist te zien. Links het toenmalige notarishuis ,,'t Hof", nu de zetel van de dienst van gemeentewerken, dat met de huisjes in het midden en het pand Steinmann veel schade opliep. Huize "De Zwaan" (niet te zien op de foto) werd to en weggevaagd en ook huize Stael werd ernstig beschadigd, zodat het waterschap een ander onderkomen moest zoeken.

:Boxtel itooneeizaal 1,) ??? Pal"onaa:

37. Patronaat aan de Burgakker. De afgebeelde zaal was geruime tijd, afgezien van sommige cafes, de enige grotere vergader- en toneelaccornmodatie in Boxtel. Er werden ook wei films vertoond. Met het patronaat werd vooral beoogd de jongens van de straat te houden. De zaal was goed voorzien van biljarts en andere spelen. Vooral de fraters hebben zich intens met het patronaatswerk beziggehouden. De omlijsting van het toneel is rijk gedecoreerd. Erboven een schildering van Pierre Janssen, de parabel van de verloren zoon uitbeeldend, Voor elke voorstelling die er plaatsvond moest de zaal worden ontruimd. De biljarts waren toen nog niet zo zwaar - ze hadden een houten dek - zodat het karwei viel te klaren. Opslagruimte bood een nevenvertrek, dat rechts achter de met gordijnen afsluitbare toegang lag. De zaal was middels een inklapbare wand in tweeen te splitsen.

38. Het klinket over de Dommel. Tot in de vorige eeuw was niet aileen het kasteel Stapelen omgracht, maar waren oak de random gelegen granden door water omgeven. Bet goed was derhalve dubbel omgracht. Het kasteeldomein was toegankelijk via een drietal ophaalbruggen. Hier boven het zogenaamde klinket (toegang voor voetgangers). Het houten brugje is in 1935 door een zware, bet onnen voetbrug vervangen. Rechts het huisje van "Steentje", dat is van Gerardus van der Steen, die zondags dienst deed als suisse (ordebewaarder) in de St.-Petruskerk.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek