Boxtel in oude ansichten

Boxtel in oude ansichten

Auteur
:   P. Dorenbosch
Gemeente
:   Boxtel
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3312-8
Pagina's
:   120
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Boxtel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

./

39. Kasteel Stapelen. Zo zag het kasteel eruit in de beginjaren van deze eeuw. Gelukkig is er nauwelijks iets veranderd. Hoewel de brug niet meer kon worden opgehaald, had zij nog een fraaie poort. Het gezelschap, dat op de kasteelgracht spelevaart, is vermoedelijk de familie Mahie. Stapelen was oudtijds een Brabants leen. Een eerste vermelding vinden we in 1293, toen Willem van Cuijk, heer van Boxtel, met het goed werd beleend. Stapelen behoorde aan versehillende adellijke geslachten die over Boxtel hebben geregeerd: na de Van Cuijks de Van Merheims, de Van Ransts, de Van Homes en de Van Salm-Kyrburgs. In 1818 werd het kasteel met alles wat er bij hoorde gereehtelijk verkocht. Achtereenvolgens was het nu eigendom van de families baron de Graney, G. Bogaers en sedert 1857 van de familie Mahie. Mevrouw M. Mahie-de Ceva verkocht het kasteel in 1915 aan de paters Assumptionisten.



r



'J 'l r~1

J , -,

40. Kijkje in de Kerkstraat, Rechts Kool, de melkboer. Van de huizen valt het huis met de topgevel op: een zeer oud pand dat waarschijnlijk als kanunnikenhuis heeft gediend. Achter dit huis is dat van koster Grilis en W. de Werd nog juist te zien (met de leilinden). Links de sigarenwinkel van de familie Mandos. De grote dorpsbrand van 1540 had zijn beginpunt in deze straat to en op 23 mei, Drievuldigheidszondag, rond het middaguur, aan het einde van de H. Bloedprocessie, vonken van een brandende toorts een strohoop vlam deden vatten en het vuur oversloeg naar een op de hoek van het Kerkstraatje gelegen pand, vanwaar de brand zich over de kom van Boxtel verbreidde en lionderd zeventig huizen in de as legde.

41. Binnendornmeltje, gezien vanuit de Kerkstraat (tegenover het gerestaureerde pand van zuster Van Kempen). Voor het merendeel waren de dommeltjes grachtjes, stammend uit de middeleeuwen, die in aanzienlijke mate het karakter van Box tel bepaalden, Zij dienden voor de afwatering, als riolering en als reservoirs van bluswater. "Spranken" noernde burgemeester Speelman (1811-1840) ze poetisch, De omstandigheid dat ze als open riool fungeerden, braeht eehter grote nade1en voor het milieu met zich mee. Daarom en ook om verkeersteehnisehe redenen ~ met het gewonnen land kon in sommige straten de rijweg worden verbreed - werden de binnendommeltjes in 1930 gedernpt. (De Domme1 was in Boxtel zo dominerend dat men er alles wat water was met de naam domrnel of dornmeltjc aanduidde.) De muur links is van het huis waarin thans kapper Kappe is gevestigd, reehts het oude huis van de weduwe Loosbroek. Op de aehtergrond een bergplaats, behorende bij het pand van W. de Werd aan de Clarissenstraat.

Boxtel

Ned. He . Ke"

~::z;- .

. .

';.:';~ ~--:..:

_0 _ '1;

42. Clarissenstraat, Midden op de foto de Hervormde kerk die dateert van 1812. Naar aanleidingvan de teruggave van de St-Petruskerk aan de katholieken, had koning Lodewijk Napoleon in 1809 beslist dat er voor de protestanten een nieuwe kerk moest worden gebouwd, waarvoor een rijksbijdrage van f 7.000,- werd uitgetrokken. Links het kerkbrugske over het BinnendommeItje. Het rijtje huizen aan de rechterzijde staat op de plaats waar eenmaal het klooster St.-Elisabethsdal lag, dat in 1468 was gesticht voor "devoeten maichden ende vrouwen" van de derde orde van St.-Franciscus en dat in 1508 werd omgezet in een Clarissenklooster. In 1717 werden de zusters uitgewezen; zij von den aanvankelijk een onderdak te Hoogstraten, maar vestigden zich in 1719 te Megen, waar het klooster nog altijd voortbestaat. Architect van de Hervormde kerk was de bekende Boxtelaar Hendrik Verhees.

43. Clarissenstraat met Binnendommeltje. Toen in 1930 deze foto werd gemaakt, stonden de spaden al gereed om het "dommeltje" te dempen. Op de voorgrond de overkluizing van het Binnendommeltje in de Clarissenstraat, die toen nog Bosscheweg heette. Rechts de garage van Christje van Rooij. Daarachter de oude muur - inmiddels verdwenen - die mogelijk eertijds deel uitmaakte van de tuinmuur van het Clarissenklooster. Ret Binnendommeltje met zijn bomen gaf, bij aile praktische bezwaren, een poetische toets aan het dorpsbeeld.

, ...

44. St.-Petruskerk met Vincentiuskamer (naar een schilderij van Pierre Janssen). Deze gebouwtjes stonden v66r de kerk; tussen de toren en de hervormde kerk lag dan nog de zogenaamde torenschool. AI deze schilderachtige bouwsels werden in 1923, in het kader van de restauratiewerken aan de kerk, afgebroken. In die tijd beschouwde men dergelijke oude huisjes rond een groot kerkgebouw als woekeringen, die moesten worden weggenomen. In het rechter pand hield de St.-Vincentiusvereniging sedert haar oprichting in 1849 haar bijeenkomsten, vandaar de naam Vincentiuskamer. Het complex he eft vroeger waarschijnlijk gediend als bonifantenhuis, een tehuis voor anne scholieren, die de latijnse school bezochten. Vervolgens was er een gewone kostschool in gevestigd. Een vrij groot aantal bedsteden was later nog nawijsbaar.

45. Splitsing Clarissenstraat-Koppel. Het in het groen gelegen, interessante dorpshuis op de voorgrond, dat werd bewoond door Theodoor de Visser-Fischer en Alphons Jurgens-van Heeswijk, is in 1903 vervangen door de villa van dr. P.M. Hoek. In het herenhuis op de achtergrond woonde toentertijd de familie Van Lamsweerde. Over het brugje aan deze zijde begint "Boxtel binnen bruggen", zoals het centrum oudtijds werd aangeduid. De andere bruggen, die de kom markeerden, waren de Zwaansebrug en de Meulekensebrug. Ook kende men in vroeger eeuwen de zogenaamde Leugenbrug over het Binnendommeltje in de Kruisstraat.

'Villa Dokter Hoek' Boschew-eo-

46. Hetzelfde punt, circa twaalf jaar later. Hoe smal hct brugje was, dat al het noord-zuid verkeer moest verwerken, valt op deze foto duidelijk op. Rechts het Binnendommeltje langs de Koppel met het brugje naar de kerk. Uiterst rechts het rijtje karakteristieke huisjes dat in 1928 door nieuwbouw werd vervangen. In het midden de villa die dr. P.M. Hoek in 1903 had laten bouwen. Dr. Hoek had zich in 1884 te Boxtel als huisarts gevestigd; hij oefende de dokterspraktijk uit tot 1935, in latere jaren te samen met zijn zoon C.P.J. Hoek.

1~-

.;.

47. C1arissenstraat 22. Het mooie, nog niet verbouwde herenhuis werd, toen deze foto rond 1885 is genomen, bewoond door de familie Velsen, die was geparenteerd aan de Van Hoogerwous. Men ziet de fraaie zijgevel en de leilinden voor en opzij van het huis. Ach ter en terzijde van het pand lag een bos, waarin onder meer een eendenvijver en een ooievaarsnest. Na de Velsens woonden er onder meer de burgemeestersfamiJies baron Van Lamsweerde en baron Van Hugenpoth tot Aerdt, voorts de families H. van de Ven en J. Franke. Op de achtergrond ziet men nog juist het classicistisch koepeltje op de viering van de St.-Petruskerk, daterend van 1791. Bij de restauratie van de kerk door Joseph Cuijpers in de jaren twintig van deze eeuw is het vervangen door het huidige neo-gotieke torentje.

48. Entree van BoxteL Gelukkig is de totaalindruk op dit punt nu nog vrijwel hetzelfde als toen (in de beginjaren van deze eeuw). Alleen is het er niet meer zo vredig en stil. Midden op de foto v66r de St.-Petrustoren, het torentje van de villa van dokter Hoek. Links het bos dat bij het herenhuis Clarissenstraat 22 hoorde. Op het balkon een dame op de uitkijk. Het pand rechts, waarin nu de bloemenwinkel van Van Zogchel is gevcstigd, was vroeger een herberg. Het gold eertijds als het laatste huis (van de kom) van BoxteL Daarnaast de huizen die W. de Werd in de jaren zeventig van de vorige eeuw heeft laten bouwen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek