Brouwershaven in oude ansichten deel 1

Brouwershaven in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2808-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Brouwershaven in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

G ezicht op Brouwershaven

30. Cats was dus volksdichter, zedenmeester, advocaat en raadpensionaris, maar vaak wordt daarbij vergeten te vermelden dat de in 1577 in Brouwershaven geboren Cats ook actief geweest is als bedijker. Vanuit zijn buitenverblijf "Sorghvliet" in Den Haag waarin thans wekelijks ons nationale kabinet vergadert - was hij zeer actief als ondernernend bedijker. Niet zozeer uit overtuiging - land winnen uit zee -, maar veel meer uit winstbejag: geld toevoegen aan het toch al zo grote familievermogen. De bezigheden van Jacob Cats, in deze bijgestaan door zijn broer Cornelis (burgemeester van Brouwershaven), hebben ertoe geleid dat belangrijke delen van West-Zeeuwsch-Vlaanderen, na een ogenschijnlijk verloren strijd tegen het woeste water, in de zeventiende eeuw zijn ingepolderd. Hij en zijn broer waren betrokken bij inpolderingen in de omgeving van Cadzand, Groede, Oostburg, Biervliet en lJzendijke. Men zou hem dan ook gerust een waterstaatspionier kunnen noemen. Deze foto dateert van 1909.

BROUWERSHAVEN. OORDZIJDE, HAVEN

31. In het huis links, waar nu J. Lievense woont (Markt 7), heeft de hervormde predikant dominee Laurens Reinier van den Broek na zijn emeritaat gewoond. Deze dominee werd op 7 mei 1893 bevestigd, komende van Zwartewaal, en ging op 1 mei 1913 met emeritaat. Het volgende herenhuis met het fraaie bovenlicht is de gereformeerde pastorie. Hier woont momenteel dominee E. Meijer, predikant van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Markt 9). Dan volgt het dubbele pand van M. (Tinus) Vlaander. Links was de confectieafdeling en rechts oefende Vlaander het beroep van kleermaker en barbier uit. We zien hem rechts voor het raam zitten. Het volgende pand met de donkere gevel is het tegenwoordige hotel-cafe-restaurant "Graaf Floris V". Deze horecavestiging heette vroeger cafe "Het Centrum". Leendert Bolkenbaas was hier toen kastelein en tevens conducteur op de tram van de RTM. Bolkenbaas liet het hier afgebeelde woonhuis verbouwen tot cafe. Dan het huis van Kees van Beveren, later van W. van Beveren en tegenwoordig van Wim C. van Beveren, die aile drie beurtschipper waren op Rotterdam en Dordrecht. Vervolgens het huis van Cor van Beveren Jwzn., nu vakantiewoning van een van onze oosterburen.

J(et .3(a'.Nmplein .. me! Standbeeld van Jacob eats te j3rolrwershaven

32. We kijken nog even naar de vorige ansichtkaart uit 1923 en rechts van het eerder genoemde huis van Cor van Beveren zien we de winkel van J.W. van Braband, die destijds zelf een ansichtkaart van zijn winkel uitgaf. Van Braband was een actieve baas en bij hem kon men letterlijk van alles kopen. Hij had twee kinderen, te weten Jacobus Willem, die nu in Gouda woont, en Gretha, die later in Goes is gaan wonen. In deze winkel is nu alweer ruim zevenentwintig jaar de kapperszaak van J .C.A. Koster, afkomstig uit Amsterdam, gevestigd (Markt 21). Het smalle pandje rechts van de tegenwoordige kapperszaak is cafe "De Onderneming", waarin mevrouw Van de Velde-der Weduwen, afkomstig uit Dreischor, de scepter zwaaide. Zij was gehuwd met Johannes van de Velde, van beroep vlasboer. In het volgende smalle pandje, met witte gevel, heeft vroeger onder anderen meester L. de Lange gewoond. Hij was onderwijzer aan de openbare lagere school in Brouw en rechts daarvan kruidenier Dirk Klaasse. Het is tegenwoordig een tweede of wei vakantiewoning van Prins uit Den Haag. Helemaal rechts zien we het woonhuis van W. van der Wekken, sinds het voorjaar van 1965 van diens zoon, J.P. van der Wekken (Markt 27).

...<. : ..

33. De noordzijde van de Haven, maar deze kaart is ruim tien jaar jonger dan de vorige. Cafe "De Onderneming" van Leendert Bolkenbaas is hier al gerealiseerd en direct rechts van de muziektent zien we dan weer het pand van nu J.P. van der Wekken (Markt 27). Het vrij hoge huis rechts daarvan, met de mooi bewerkte dakkapel, is onder andere bewoond geweest door de dames Gast. Voor hun vertrek naar het bejaardencentrum "Borrendamme" in Zierikzee woonden hier nog Toontje en Corrie Gast. Momenteel is het eigendom van S.J. v.d. Houdt (Markt 29) en deze heeft in het bovenlicht de naam "De Maagt van Meggelen" aan laten brengen. Voor de duidelijkheid moge dienen dat het vroegere Brouwse cafe "De Maagd van Mechelen" stond op de plaats waar tegenwoordig de gereformeerde kerk (vrijgemaakt) staat (Haven 10). In het dan volgende smalle pand hebben de gebroeders Soons - inmiddels beiden overleden - jarenlang een kapperszaak gedreven (Markt 31). Dan voigt de kruidenierswinkel van Adriaan Johan Constandse, later overgedaan aan Ko Hogerheijde en weer later aan Th.C. Schiettekatte, die nu in Middelburg woont. Sinds enkele jaren is hierin nu boetiek "Lieselotte" gevestigd (Markt 33).

~roe! ui! Breu ershauen

34. Links op de hoek van het Baanslop stond vroeger het oude tonnenmagazijn en op de oorspronkelijke plaats liet Bartel van der Wal, van beroep fietsenmaker, een woonhuis bouwen met gebroken kap en wit geverfde daklijsten. In dit huis hebben later onder anderen nog gewoond B. Minkema (PZEM) en meester LC.J. Catsman. Tegenwoordige bewoner is Jac. de Vlieger, die het destijds kocht van de intussen naar Rotterdam vertrokken eigenaar B. van der Wal (Markt 55). In het andere hoekpand - rechts van het Baanslop (zie ook de vorige afbeelding) - heeft ook J. ter Poorten nog een melkwinkel gedreven. Samen met het rechter pand, het vroegere cafe "Havenzicht", werd aan deze huizen een geheel andere bestemming gegeven. Beide panden zijn namelijk samengetrokken en in 1968 en 1973 geheel gerenoveerd en wei op zodanige wijze dat iedere Brouwenaar er trots op kan zijn. Zowel aan de buitenzijde als intern ziet het geheel er zeer aantrekkelijk uit en vormt een sieraad voor de hele omgeving. Ze zijn nu eigendom van het assurantiekantoor J.C. Hanse. In de vroegere bakkerszaak - hoek Baanstraat - is tevens het plaatselijke VVV-kantoor gevestigd (Haven Noordzijde 1).

BROUWERSHAVEN

Markt met Standbeeld Jacob Cat&.

35. Helemaallinks op de kaart zien we nog het kapperswinkeltje van de gebroeders Soons en reehts daarvan de kruidenierswinkel van Th.C. Schiettekatte. Het pand links van het Baanslop, waar vroeger fietsenmaker Bartel van der Wal woonde en nu Jacob de Vlieger (Markt 35), valt voor het grootste deel achter het standbeeld van onze grote vriend en volksdichter Jacob Cats. Rechts van het Baanslop heeft vroeger jarenlang een bakkerij gestaan. De oudst bekende bakker was Elenbaas en daarna waren hier nog bakker: Arjaan Hooze, afkomstig uit Zonnemaire, W.J. Boot, Adriaan de Yin (van Oosterland) en mogelijk hebben we er zelfs nog wel een paar overgeslagen. Men bakte hier onder andere de bekende stokbeschuit. Het is een heerlijk, luchtig, bros en zoutloos eiergebak en een Brouwse specialiteit bij uitstek. Hoewel dit knusse bakkerswinkeltje al lang verdwenen is, kan men heden ten dage nog wei stokbeschuit in Brouw kopen. Dan moet men echter het Baanslop (tegenwoordig Baanstraat) inlopen, links af slaan (Nieuwstraat) en op nummer 10 wacht bakker D. Kik dan al op u om u zijn onvervalste stokbeschuit te verkopen.

36. Over Adrianus Constandse, geboren in 1848 te Brouwershaven, zou met weinig moeite een apart boekje gemaakt kunnen worden. Tweemaal is hij getrouwd geweest. Eerst met Neeltje Braam, die reeds in 1889 overleed, en uit dit eerste huwelijk werden acht kinderen geboren, van wie er vijf jong zijn gestorven. Een jaar later (1890) trouwde Adrianus met de uit Haarlem afkomstige Jansje van Dijk en uit dit tweede huwelijk werden nog eens zes kinderen geboren: acht en zes is veertien! Adrianus was in Brouwershaven een bekend en gezien zakenman. Hij was eigenaar van het bekende hotel "Schraver", genoemd naar de Zeeuwse waterbouwkundige Andries Schraver, die in de smalstad geboren werd. Naast het hotel-pension bezat Adrianus een kruidenierswinkel, die hij later aan zijn zoon Adriaan Johan heeft overgedaan. Hij bezat in Brouw echter ook nog een smederij en een kolenhandel en verder trad hij op als scheepsbevrachter. Een veelzijdig iemand dus. Hotel Schraver was in de toenmalige Brouwse samenleving een gewild middelpunt voor zowel de gegoede burgerij als voor het "gewone volk". In de muziektent, die in de tuin van het hotel stond, werden regelmatig concerten gegeven en een van Adrianus' zonen, Jan Jacob, begin 1983 op tweeennegentigjarige leeftijd te Goes overleden, speelde al als tienjarige knaap op de piano in het bedrijf van zijn vader bij bruiloften en andere gelegenheden. Later is deze Jan Jacob in heel Europa een zeer bekend dansleraar geworden. Een andere zoon, Anton Levien (geboren 1899), is een in Nederland zeer bekend schrijver en publicist. Hij was oorspronkelijk onderwijzer, behaalde de akten Spaans en Frans en werd doctor in de Spaanse letteren. We bedoelen hier dus mee Dr. Anton Constandse, die in Scheveningen woont. Een andere zoon, Machiel Jan, werd later kruidenier op de Melkmarkt te Zierikzee en diens zoon, Adriaan Daniel, gehuwd met Tanneke Beun, geboortig van Aardenburg, nam later de zaak van zijn vader over.

Brouwershaven

37. Ja, die Adrianus Constandse was een veelzijdig man. Te Brouwershaven geboren op 4 mei 1848, overleed hij echter reeds op zevenenvijftigjarige leeftijd, namelijk op 6 augustus 1905 te Sint-Philipsland. Zijn tweede vrouw, Jansje van Dijk, met wie hij op 21 augustus 1890 te Brouwershaven in de echt werd verbonden, overleed op 5 september 1945. Na het overlijden van Adrianus in 1905 werd het hotel door de weduwe Jansje Constandse-van Dijk nog enige tijd voortgezet, maar dat heeft maar kort geduurd. Het werd uiteindelijk gesloten en in twee gedeelten verkocht. Het linker gedeelte kwam na verkoop in eigendom van schilder Hendrik Verhoeff. Het rechter deel kwam in het bezit van de Gereformeerde Gemeente en diende als woning voor de hoofdonderwijzer van de School met den Bijbel. Nogrnaals, Adrianus, de stichter van hotel Schraver, was een zeer ijverige baas en gaf zelfs al een folder over Brouwershaven uit. Op de vorige foto zien we hem samen met zijn tweede vrouw en een van zijn vele kinderen in de deuropening van zijn hotel. Muurankers op het linker gedeelte (met het jaartal 1726) herinneren ons heden ten dage nog aan de plek waar eens het bloeiende hotel heeft gestaan. Op deze kaart zien we de Brouwse haven omstreeks 1939.

Ui:;", R W, J, 0 ht:oan. A pelffia,kt, Zieri~zee, No, i6S4,

Groete u it BROl"'WER H..:. YE:JS

38. Op deze zeer oude ansichtkaart van de Markt, overgaande in de Haven Noordzijde, lette men vooral op de toen nog veelvuldig voorkomende stoephekken. Ook enkele fraaie bovenlichten mogen met ere worden genoemd. Brouwershaven staat op deze kaart in het teken van de jaarlijkse kermis. Rechts wordt de luchtschommel opgebouwd en iets verder staat de speelgoedkraam van Jan Pleune al gereed om de kermisgangers te ontvangen. Op het Havenplein staat nog altijd de muziektent, die hier in 1923 door de gebroeders Leendertse werd gebouwd. Deze is uiteraard op deze kaart niet te vinden, maar wei op een vorige afbeelding van het Havenplein. Het is een van de weinige muziektenten die er op Schouwen-Duiveland nog te vinden zijn. Ook in de andere kerndorpen van de nieuwe gemeente Brouwershaven, Dreischor, Noordgouwe en Zonnemaire, stond vroeger een muziektent, maar deze zijn alle drie afgebroken. We zouden bijna vergeten te vermelden dat aan de gevel van cafe "De Onderneming" een bordje bevestigd was met het opschrift: "Afrit omnibus." Dat was namelijk het vertrekpunt van de dagelijkse omnibusdienst van Brouwershaven op Zierikzee. Ondernemer was L. Uijl.

H.l Y EX G ;:;ZIC

39. Wat de Brouwse kermis betreft, kan worden vermeld dat deze vroeger gehouden werd van vrijdagavond tot dinsdagavond daaraanvolgend. Dat is op zichzelf niets bijzonders, maar het houdt weI in dat daar ook een zondag bij zit en dat is voor Schouwen-Duiveland toch weI ongebruikelijk. De zondag was altijd de topdag van de hele kermis en van heinde en verre kwam men dan naar Brouwershaven toe. Behalve hier kenden ook Schuddebeurs en Serooskerke (Schouwen) hun zondagse kermis. Tijdens de Brouwse "mart" gaf Hein Lodewijk, die behalve schoenmaker ook dansleraar was, muziek voor den dans. Op zijn viool speelde hij dan: "Een, twee, drie, vier, vijf, zes - Lodewijk geeft dansles." De oudere Brouwenaren zuHen zich dit zeker weI herinneren. Rechts van den Drilhoek - een smal en krom verbindingsstraatje tussen de Haven N.Z. en de Molenstraat - woont tegenwoordig Jacob G. Jonker. Verder woont in het tot woonhuis verbouwde pakhuis van timmerman Vink Kees Nouwen. Het volgende pand rechts van het vroegere pakhuis, dat vanaf 1923 ook nog van Kees Jansen, afkomstig van SteHendam, is geweest, woonde Olivier van Nieuwenhuize, van beroep veekoopman. In het grote pand met lichte gevel woonde J.D. de Kater. Deze kaart dateert van 1905.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek