Brouwershaven in oude ansichten deel 1

Brouwershaven in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2808-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Brouwershaven in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

BROUWERSHAVEN. HAVEN

40. Op deze kaart van onbekende datum zien we weer een deel van de Haven N.Z. met links Pension Schraver. In een deel van dit vroegere hotel woont tegenwoordig c.L. Soeters, hoofd van de christelijke school (Haven 5). In het snoezige witte huisje woonde destijds beurtschipper Kees van der Sluijs, die men "de rooie beurtman" noemde omdat zijn scheepje, dat hier schuin voor zijn huis ligt, helemaal rood geschilderd was. Daarnaast trof men de slagerij van Olivier van Nieuwenhuize aan en in dit grote pand is momenteel de bistro "La Moustache", Haven 9, gevestigd. Het eveneens vrij hoge gebouw rechts van het tegenwoordige eethuis was vroeger de zeer vermaarde herberg "De Maagd van Mechelen", waarin onder anderen Marinus Constandse en veel later Bouwman de scepter hebben gezwaaid. In de negentiende eeuw kwamen op Schouwen-Duiveland en ook in Brouwershaven "moderne" of wei vrijzinnige predikanten hun opwachting maken. Als gevolg daarvan ontstond ook in Brouwershaven een Gereformeerde Kerk, waarvan zich in 1945 de Gereformeerde Kerk, onderhoudende Artikel31, afsplitste. De vroegere "Maagd van Mechelen" werd later verbouwd tot gereformeerde kerk en heet tegenwoordig Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Haven 10).

Havenkade N.-Z., Brouwershaven

41. We vervolgen onze tocht langs de noordzijde van de Haven met een opname uit het prille begin van de jaren dertig. We zien dat de gereformeerde kerk inmiddels ter plekke is gebouwd. De ouderen in Brouwershaven zullen zich in dit verband nog wel herinneren dat dominee B. Meijer, afkomstig uit Middelburg, van 20 juni 1909 tot 31 oktober 1915 hier gereformeerd predikant was. Daarna vertrok hij naar Yerseke, waar hij ruim zestig jaar geleden - 15 november 1923 - overleed. Momenteel heet deze kerk Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt en telt 198 leden. Sinds 17 mei 1981 is dominee E. Meijer hier predikant. Aan het Bostonplein staat de "Ichthuskerk". Dat is de gereformeerde kerk, deel uitmakende van de classis Zierikzee en deze telt 295 leden. Predikant is dominee R.H. Stutvoet. De drie kleine witte huisjes, rechts van de afgebeelde kerk, werden in latere jaren samengetrokken en verbouwd tot een woonhuis voor Huib J. Slager (Haven N.Z. 12). Dan volgt "den Drilhoek" en rechts daarvan, op de hoek, woont tegenwoordig Cent J. van Nieuwenhuize.

<:lroet ui Brouuersheuen

42. Nogmaals de Haven Noordzijde, maar nu staat aan de achterzijde van de kaart exact de datum aangegeven: 17 juni 1921. Het is heel rustig op de Haven en behalve een aantal kinderen, dat naar de fotograaf staat te kijken, komt juist een vissersscheepje de haven binnen varen. In vroeger jaren had Brouwershaven nog een eigen liberale kiesvereniging, die op 25 november 1885 was opgericht. Ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig bestaan van deze vereniging werd op woensdag 12 april 1911 in hotel Kloet een feestelijke herdenking gehouden. Het was een afdeling van de Liberale Unie en behalve uit Brouwershaven konden ook personen uit Zonnemaire en Duivendijke lid zijn. Het programma van die avond vermeldde onder andere een feestrede door de penningmeester en de opvoering van een dramatische klucht in een bedrijf: "Een kistje met fruit." Medewerkers waren: G.A. Sevenhijsen, mejuffrouw K. van der Linde, mejuffrouw Johanna Huisman, C.H. Smits, G.J. Boot, W. Huisman, H.M. Beije, mejuffrouw N.B. van Schelven en J.J. van de Velde. Na afloop was er bal.

Noordzijde Kauen, Brouwershauen

43. Dit gedeelte van de Haven noemde men vroeger ook wei de "Hooika6ie" en de houten los- en laadkraan, die aanvankelijk bij het waaggebouw stond, werd later naar hier verplaatst. Op deze kaart uit 1913 is links het zogenaamde Engelse pakhuis al verdwenen. Het werd enkele jaren eerder in opdracht van Anthonie van der Linde verbouwd tot woonhuis. Het huis bezit een fraai uitgezaagd overstek en een dito makelaar.

<:1roet uit Breuuersha e~

44. To Smits, die destijds aan de Markt woonde, stuurde deze kaart met het trotse gebouw van het loodswezen op 17 februari 1916 aan juffrouw J.J. Bienefelt, per adres bakker Bienefelt in de Oranjestraat te Sommelsdijk. De kaart is op de adreszijde gefrankeerd met de bekende rode een-cents-postzegel. Centraal op deze kaart staat het grote gebouw van het loodswezen, dat hier in 1849 werd gebouwd. In de hal van dit gebouw bevindt zich een grote ingemetselde gevelsteen met het opschrift: "Gesticht door Zijne Exelentie de Vice Admiraal J.C. Rijk, minister van marine onder het beheer van de kapitein ter zee J. Boelen, inspecteur loodswezen. 1848/1849." Het gebouw doet nu al jaren dienst als politiebureau, want het loodswezen werd in 1932 opgeheven. Toen in 1872 de Nieuwe Waterweg geopend werd, was het met de bloeiperiode in Brouwershaven gedaan en liep ook het inwonertal snel achteruit. Op de rechterzijde van het gebouw staat geschilderd: rijksontvanger.

Haven te Brouwershaven

45. Wat de garnalenvisserij betreft, daar kan men in Brouwershaven volop over meepraten. De Arnemuidense naam De Nooijer kreeg hier in de tweede helft van de negentiende eeuw een bekende klank. Enkele telgen van dit Walcherse vissersgeslacht vestigden zich toen vanuit Arnemuiden in de smalstad. Nadat ze aanvankelijk op roggen had den gevist, werd later overgestapt op de garnalenvisserij, waarbij de plaatselijke vissers zich weldra aansloten. In het jaar 1894 werd de "Brouwersche Inmakerij" aan de Poortdijkstraat opgericht, waar garnalen maar ook andere visprodukten werden verwerkt en in potten gedaan of ingeblikt. Aan het begin van de jaren twintig begon C. Jansen garnalen te laten pelien en weer wat later werd dit pelien huisarbeid. In vele Brouwse gezinnen werd er "gepeld". De gepelde garnalen werden aanvankelijk door de firma Jansen vers naar Belgie verzonden. In het kader van de Deltawet werd in 1971 het Brouwershavensche Gat afgesloten door aanleg van de Brouwersdam, waardoor ook de garnalenvisserij vanuit Brouwershaven ophield te bestaan. Links op de voorgrond zien we het beurtschip van Kees v.d. Sluijs en wat vrachtgoed op de wal. Rechts daarvan ligt de hoogaars van Jan van Beveren, de BH 8. Rechts op de voorgrond een blazer en daarachter een tweemaster.

46. Het meest bekende vissersvaartuig in Zeeland is ongetwijfeld de hoogaars. Het is een overnaads gebouwd platboom vissersvaartuig, dat vooral gebruikt werd voor de oester- en mosselkweek in de Zeeuwse wateren, de garnalenvisserij in de zeegaten en de visserij op de binnenwateren in Zuid-Holland en Belgic. Het scheepstype "blazer" was wat zeewaardiger te noemen en had een wat stompere plecht (voorstuk) dan de hoogaars. Op deze ansichtkaart uit 1934 zien we een aantal blazers liggen uit Goedereede en Ouddorp. Een aantal van hen viste vanuit Brouwershaven. Rechts het tonnenmagazijn. De voorschriften voor de visserij op de Schelde en de Zeeuwse stromen verplichten ieder vissersvaartuig tot het voeren van een letter- en cijferaanduiding op de romp van het schip en in het zeil. Deze wordt gevormd door een afkorting van de naam van de thuishaven en een nummer, dat tevens registratienummer is van het schip in deze thuishaven. Hierbij een korte opsomming van de in de buurt liggende thuishavens: BH = Brouwershaven, BRU = Bruinisse, ZZ = Zierikzee, HS = Haamstede, TH = Tholen, YE = Yerseke, PL = Sint-Philipsland, OD = Ouddorp, GO = Goedereede, enzovoort.

Haven te Brouwershaven

47. Bij de vorige kaart staat rechts het betonningsmagazijn afgebeeld, dat in de volksmond kortweg het "tonnenmagazijn" wordt genoemd. Het gebouw staat er meer dan een eeuw, want het werd in het jaar 1882 op deze plaats gebouwd. Toen het Brouwershavense Gat werd afgesloten, had het tonnenmagazijn geen functie meer en wat moet men dan met zo'n groot gebouw? In de Brouwse gemeenteraad van 16 november 1976 werd besloten om het te verbouwen tot gemeenschapsruimte. Het gebouw werd in 1974 door de gemeente aangekocht van de Dienst der Domeinen. Omdat in de kern van Brouwershaven geen optimale voorzieningen aanwezig waren voor sociale, culturele en andere doeleinden, werd in opdracht van het gemeentebestuur door een architectenbureau een schets ontworpen cn daar heeft men uiteindclijk gestalte aan gegeven. Het gebouw is al een aantal jaren als cultureel centrum in de smalstad in gebruik en men heeft er de zeer toepasselijke naam "Tonnenmagazijn" aan gegeven. Inmiddels heeft zich in Brouwershaven ook een nieuwe vereniging aangediend. Het is de nog jonge culturele stichting "De Roode Lelie", welke naam is ontleend aan een vroeger bestaande gildekamer.

48. Er is een tijd geweest, maar dat is heel lang geleden, dat de kade van Brouwershaven volledig in beslag genom en werd door opgestapelde vaten haring. Tot de zeventiende eeuw bleef de haringvisserij belangrijk voor het stadje, maar daarna is het snel bergafwaarts gegaan. Omstreeks 1820 beleefde de smalstad een nieuwe opbloei. Door het dichtslibben van het Goereese Gat konden de grote schepen Rotterdam niet meer bereiken. Veel Oost-Indievaarders ankerden nu bij de rede van Brouwershaven. Daar werd de lading gedeeltelijk gelost in lichters, die de lading binnendoor naar de Maasstad brachten. Maar Rotterdam zou Rotterdam niet zijn om naarstig naar een betere oplossing te zoeken en deze werd weldra gevonden in het graven van de Nieuwe Waterweg in 1872. Dat betekende dat de welvaart in Brouwershaven snel achteruit ging. De landbouw werd het voornaamste middel van bestaan met daarnaast wat visserij op roggen en garnalen. Op deze kaart uit het begin van deze eeuw zien we rechts op de voorgrond een schip liggen van het type "schokker". Het is een zogenaamde tonnenlegger, waarop onder anderen Marien Braam schipper is geweest. Wat meer naar voren ligt een blazer en dan een klein vrachtscheepje.

Haven van Brouwershaven

49. We nemen een kijkje in het vrij langgerekte havenkanaal en we bevinden ons aan het eigenlijke Havenhoofd. Het huis reehts aehter de semafoor - een seinpost voor de seheepvaart, die liehtsignalen geeft - werd in 1851 gebouwd als telegraafkantoor. Reehts daarvan beyond zieh "de wacht", waar vroeger de kommiezen (douane's) hun waehtlokaal hadden. Helemaal op de aehtergrond kunnen we de gebouwen waarnemen van de petroleumhandel "De Automaat", de tramremise en het tonnenmagazijn.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek