Brouwershaven in oude ansichten deel 2

Brouwershaven in oude ansichten deel 2

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2814-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Brouwershaven in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

IN LEIDING

Er is een speciale reden om deel 2 van "Brouwershaven in oude ansichten" zo spoedig mogelijk na het eerste deel te laten verschijnen. Een aantal foto's waarvan wij gebruik wilden maken, zou over enkele jaren wellicht verdwenen zijn. Ouderen bewaren de toto's omdat het evenzovele herinneringen zijn, Komen ze daarna in het bezit van de jongeren, dan is de kans groot - vooral wanneer er geen namen of bijzonderheden aan de achterzijde staan - dat ze in de vuilniszak terechtkomen. Immers, foto's van mensen die men niet kent, doet men meestal vroeg of laat toch weg. Ook de gegevens die nodig waren voor de bijschriften, moesten vaak verkregen worden bij de oudsten onder ons. De bezoeken aan ouderen in Brouw en in de diverse rusthuizen op ons eiland waren talrijk. Vele bejaarden werden dan ook bezocht voor het verzamelen van namen en nadere bijzonderheden. Ondanks deze vele bezoeken was het niet mogelijk alle namen te achterhalen, evenmin als het hier mogelijk is alle namen te noemen van de mensen die ons behulpzaam waren bij het verzamelen van de nodige gegevens. Hun aantal is te groot! Toch zijn wij al die mensen erkentelijk voor hun hulp. Zij bewezen niet alleen ons, maar u allen een dienst. We had den dit boekje evengoed: "Kent u ze nog ... de Brouwenaars" kunnen noemen, want naast een aantal ansichtkaarten, zijn het toch meestal foto's die in dit tweede Brouwse boekje zijn opgenomen.

De mensen van toen

Levend tussen twee werelden - die van het verleden en van de toekomst - hebben we vaak de neiging wat terug te grijpen naar dat verleden, naar het bekende. De toekomst lijkt soms onzeker in deze dynamische, snel veranderende tijd. We laten onze gedachten daarom nogal eens toeven in dat verleden en den ken terug aan gebeurtenissen van toen, omstandigheden van toen, maar vooral ook aan de mensen van toen. Aan "die mensen van toen", aan de "Brouwenaars" van toen, is dit boekje geheel gewijd.

Hier zijn ze dan: "de Brouwenaars". Het zijn veelal ouderen, maar ook een deel van de jongere generatie is opgenomen. Het is een beknopte weergave geworden van de "Brouwse" gerneenschap-van-toen en we hopen dat elke bladzijde als het ware een feest van herkenning zal zijn, Er zullen uiteindelijk maar weinig families zijn van wie met een of meerdere personen in dit boekje voorkomen. Velen die u gekend heeft en kent, zult u tegenkomen. Als we er een paar mogen noemen: dokter W.H. Ittmann, Piet van de Velde, Jan Slager, Nico Romijn, Leen Duinhouwer, Lee van Sluis, Jan de Nooijer, Kees van der Sluijs, David van den Hoek, dominee J. Keizer, meester I.A. Catsman, meester P. de Potter, Cor Soons, Corrie Lodewijk, de vele Van der Kloosters, de Van de Veldes en de Duinhouwers, Piet Evertse, Sjaan de Moor en Anna Verhoeff. Verder de families Van Ast, Van Beveren, Den Boer, Bolkenbaas, Bos, Constandse, Van Dongen, Freeke, Van 't Hof, De Jonge, Kloet, Leendertse, Moelker, De Oude, Slager, Van Schelven, Schilperoort, Smalheer, Van der Wekken, Van Wouwe, Roggeband en Verhoeff. Zo zouden we natuurlijk nog tal van bladzijden kunnen vullen met namen en herinneringen. Die herinneringen worden soms ineens gewekt door een soort vonk die van het nu naar toen overspringt. En als zo'n vonk dan overspringt, zijn ze er opeens allemaal weer ...

1. Toen in 1914 het oude RTM-station bij de Poortdijkdam was afgebroken, werd het ongeveer in dezelfde stijl herbouwd in de omgeving van de Jonkersdijk. Deze dijk ontleende haar naam aan de vroegere landbouwer Piet Jonker, die hier eertijds zijn bedrijf had. Toen de doortrekking van de lijn Steenbergen-Brouwershaven in het jaar 1915 een feit werd, werd ook de trambaan op dit traject op enige p1aatsen verlegd. In Nieuwerkerk werd de tram uit de straten van het dorp verwijderd en bij Schuddebeurs werd een aanta1 scherpe bogen en steile hellingen geelirnineerd.

Deze foto werd kort na de opening van het nieuwe Brouwse station in 1915 gemaakt. Na de watersnoodramp van 1953 was de trambaan al begin 1954 tussen Brouwershaven en Burgh in orde gebracht. Eind april van hetzelfde jaar werd op verzoek van de regering echter besloten de herstelwerkzaamheden af te breken en de tijdelijke auto bus- en vrachtautodiensten te continueren. Deze beslissing werd gemotiveerd door de belangen van de landbouw op Schouwen-Duiveland, die om herverkaveling van de grond vroegen. Voor de herverkaveling was het belangrijk dat zoveel mogelijk vaste elementen in het terrein uitgeschakeld werden.

Hoewel er al lang stemmen opgegaan waren dat de tram op het eiland best gemist kon worden, stond de R TM tot 1954 niet geheel aileen met haar rnening dat de tram beter gehandhaafd kon worden. Ret Economisch-Technologisch Instituut voor Zeeland was bijvoorbeeld al in 1950 tot de slotsom gekomen dat de tram een geschikt vervoermiddel was voor de hoofdlijn op het eiland. In 1954 achtte dit instituut het op grond van de herverkaveling echter ook wenselijk dat de tram zou verdwijnen. Met de opheffing van de tramweg op Schouwen-Duiveland verviel tevens de bestaansgrond voor de tramlijn Anna Jacobapolder-Steenbergen (de doorvoer van suikerbieten naar Steenbergen), zodat deze lijn eveneens opgebroken werd. De wijziging werd door de bevolking van Schouwen-Duiveland in het algemeen met instemming aanvaard. De antipathie jegens de tram was niet verdwenen en moderne autobussen hebben het streekvervoer overgenomen.

alte BrGuUJershauen der R. <E. lYL

2. Gezicht op de smalstad aan het begin van de jaren twintig. We bevinden ons in de directe omgeving van de Jonkersdijk en zien helemaal rechts de verschillende opstallen van de Rotterdamse Tramweg Maatschappij. Helemaallinks van de weg staat A. Freeke, chef onderhoud en remise baas bij de RTM.

BROUWERSHAVEN GEZiEN VAN JONKERSDIJK

3. Ons molenbezit slinkt, want er staan heden ten dage nog maar elf molens op ons voormalige eiland SchouwenDuiveland. Men kan er gelukkig ook in Brouwershaven nog een bewonderen, maar de meeste staan westelijk van de lijn Brouwershaven-Zierikzee, want in Duiveland staan alleen nog korenmolens in Nieuwerkerk en Oosterland. Wij aanvaarden hun aanwezigheid in ons landschap als vanzelfsprekend. Maar hoe lang nog? De weinige molens die Schouwen-Duiveland nog bezit, verkeren lang niet allemaal in een goede staat van onderhoud. Enige molens zijn dringend aan een flinke opknapbeurt toe en daartoe behoren zeker de molens van Zierikzee-Bolwerk en in het naburige Zonnemaire. Wie de moeite wil nemen om eens een kijkje aan de Veerdijk te Zonnemaire te gaan nemen, zal spoedig tot de overtuiging komen dat deze mooie stellingmolen er wel bijzonder slecht aan toe is. Deze molen maakt een zeer verwaarloosde indruk en wanneer hier niet spoedig hulp komt opdagen, ziet de toekomst er voor "De Korenbloem" niet erg rooskleurig uit.

Niettemin staan er in heel Zeeland nog heel wat molens, maar dat zijn allemaal korenmolens. Vroeger hebben in onze provincie, ook op Schouwen-Duiveland, bijzondere typen molens gestaan, onder andere wipkorenmolens, achtkantige molens met stelling, poldermolens, standaardmolens, enzovoort.

Hier zien we zo'n oude standaardmolen en wel ,,'t Hert" te Brouwershaven, die eigendom was van F.A.L.C. baron Schimmelpenninck van der Oye te Oosterland en later te Wassenaar. Deze molen kwam oorspronkelijk uit Ouddorp op Goeree-Overflakkee, maar werd omstreeks 1850 aan de Oude-Schouwsedijk te Brouwershaven herbouwd. De molen was daar door Simon van den Hamer gekocht. Simons zoon, Leendert, kocht in 1898 de andere Brouwse molen "De Haan" en de andere zoon, Jan, werd molenaar in Wemeldinge. Later kwam Simon van Jan (uit Wemeldinge) weer terug naar Brouwershaven en kocht ,,'t Hert". Na hem kwam de van Noord-Beveland afkomstige Willem Markusse op de molen.

Standermolen, Brouwershaven

4. Deze foto van de Brouwse standaardmolen ,,'t Hert" werd in augustus 1945 genomen door Ali Jansen. Zij moet een vooruitziende blik hebben gehad, want nog in hetzelfde jaar is de molen omgewaaid en niet meer hersteld. Molenaar was toen inmidde1s Daniel Johannes Opree geworden. Deze op 16 januari 1907 te Scherpenisse geboren molenaar was gehuwd met Rachel Dane. Hij vestigde zich op 28 augustus 1939 als zelfstandig mo1enaar in de smalstad en huurde de molen van baron Schimmelpenninck van der Oye te Oosterland voor de somma van f 2,50 per week. Molenaar D.J. Opree bewoonde uiteraard het bijbehorende molenhuis en hiervoor werd aanvankelijk f 3,25 huur per week neergeteld. Het onderhoud van de molen kwam echter voor rekening van de huurder en met wat verbouwings- en opknapwerkzaamheden had Opree hier al voor zo'n zestienhonderd gulden in geInvesteerd. Dat was in die jaren een niet onaanzienlijk bedrag!

Op de "moolkarre" zit het molenaarszoontje, de toen zevenjarige Kees Opree DJzn., met zijn hondje, De donkere figuur, rechts van de moo1kar, is overslagschipper Rook en rechts van hem staat Lena van der Wee1e Mdr., die toen dertien jaar moet zijn geweest. Rechts van haar zien we de echtgenote van de molenaar, Rachel Opree-Dane, en bij de trap molenaar D.J. Opree.

Deze prachtige molen is op 28 december 1945 omgewaaid en niet meer herbouwd. Schouwen-Duive1and had hiermee haar enige nog bestaande standaardmolen voorgoed verloren. De restanten van de mo1en werden ten slotte door D.J. Opree en Jan Priem opgeruimd. Of schoon de standaardmolen verdwenen was, is Opree wel mo1enaar gebleven. Voor het ma1en van graan kon hij terecht bij collega-molenaar Jan C. van Rhee te Noordgouwe en voor het leveren van bloem aan de bakkers kon Opree bij Krijger in Renesse terecht. Tot 4 mei 1946 b1eef de molenaarsfamilie in het mo1enhuis wonen, waarna verhuizing naar de Noorddijkstraat (Noordstraat) volgde. Daar werd het woonhuis van J.P. Everwijn betrokken, waartoe zowe1 woonhuis a1s voormalige wagenmakerij door Jan van den Hamer werden verbouwd. Opree heeft begin 1983 zijn bedrijf op zesenzeventigjarige leeftijd beeindigd, De voormalige wagenmakerij, door Van den Hamer tot maa1derij verbouwd, is nu stalling van J.A.J. Stoe1-0pree (Noorddijkstraat 46).

5. Gezicht op Brouwershaven vanaf de Schendersweg, anna 1910, dus bijna driekwart eeuw ge1eden. Deze foto werd dus uit de richting van de Grachtweg genornen en recht vooruit zien we de Schuitkade en de achterzijde van het stadhuis.

Links tussen het geboornte zien we de boerderij van H.J. Gast, tegenwoordig Jan Gast HJzn., en helernaallinks dornineert de grote hervorrnde kerk.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek