Clinge in oude ansichten

Clinge in oude ansichten

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Hulst
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4056-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Clinge in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Een van de dorpen in de zuidoosthoek van Oost-ZeeuwsVlaanderen is Clinge. In tegenstelling tot vele andere dorpen in Zeeland (in de meeste gevailen zijn dat zogenaamde "komdorpen"), is Clinge een lang streekdorp, dat zich uitstrekt langs de Nederlands-Belgische grens. Aan de Belgische zijde, vlak over de grens, liggen de kernen De Klinge (het Belgische dorp wordt "De Klinge" met een K genoernd), Kemzeke, Sint Gillis, Meerdonk, Kieldrecht en Doel, Clinge ligt niet minder dan vijfentwintig kilometer van de stad Antwerpen en is een behoorlijk dorp, dat met de bijbehorende kernen zevenendertighonderd inwoners telt. Clinge zelf had ongeveer een vierentwintighonderd inwoners. In de laatste jaren is het aantal inwoners wei iets toegenomen in verband met de vestiging van het zwakzinnigeninternaat "De Sterre". Het is al meer dan honderd vijftig jaar geleden dat Clinge een zelfstandige gemeente werd; om precies te zijn was dat in 1816. Reeds in 1269 maakte een proces-verbaal van de ontvanger der tienden melding van De Klinge. Bij de overstroming en de verdediging van en de aanval op de stad Antwerpen, in de jaren 1583-1585 belegerd door prins Alexander Farnese, hertog van Parma, kwam het water zelfs tot aan de eerste huizen van het dorp Clinge, Men kan zich deze situatie in het huidige Clinge nauwelijks meer voorstellen. Dit feit leeft aileen nog maar voort in de geschiedenis.

Een berggebied is Clinge ailesbehalve. Evenals nagenoeg overal in Zeeland, is het landschap er vlak. Hier en daar vinden we nog wat bosschages, die dit overigens vlakke landschap een bijzonder fraai aanzien geven. De gemeente De Klinge is destijds een aanhangsel geweest van Sint Gillis. Deze toestand duurde tot 1796. In dat jaar werd De Klinge namelijk een zelfstandige gemeente met het Hollandse Clinge, Pas in 1815 werden de twee gemeenten gescheiden door de nog steeds bestaande grens tussen Nederland en Belgic. In de vorige eeuw waren de dorpen erg geisoleerd, Er bestond slechts een verbinding tussen deze dorpen via enkele onverharde wegen, die voor die tijd de nodige problem en met zich mee brachten, maar die in de loop der jaren tot een gunstige oplossing konden worden gebracht.

Clinge werd, evenals het ten oosten van dit dorp gelegen naburige Nieuw-Namen (in de volksmond "De Kanter"), een zogenaamd "kerkdorp" genoemd. Tot het grondgebied van de voormalige gemeente Clinge behoorden de buurtschappen (ook wei gehuchten genoemd) Kapeilebrug, Statenboom, Emmadorp, Nieuw-Namen en Prosperdorp, waarvan Kapellebrug parochiaal bij Sint Jansteen behoorde. Hoewel het Zeeuwsvlaamse dorp Clinge al heel oud is (in 1269 werd in een proces-verbaal van ontvangers der tienden reeds melding van De Klinge gemaakt), heeft het geen monumentale gebouwen. Van oudheden is dan ook in Clinge niets te bespeuren. De in dit gemoedelijke dorp voorkomende oude huizen, waarvan er in dit platenboekje een aantal is opgenomen, zijn voor een gedeelte afgebroken en vervangen door nieuwbouw. Tevens zijn veel woningen ten gevolge van een verbouwing drastisch veranderd. Er bestond in vroeger jaren, ten gevolge van de geisolecrde ligging van de dorpen, weinig of geen contact tussen de bewoners. Vooral in het najaar boden de onverharde wegen een trieste aanblik. Maar van lieverlee kwam hieraan een einde. De onverharde wegen werden verhard, zij het in eerste instantie met zogenaamde "kinderkopjes", die op hun beurt in de loop der jaren door gewone straatklinkers werden vervangen. Nieuwe wegen werden aangelegd en van een bitumen laag voorzien. Dit was niet alleen voor de streek, maar in het bijzonder voor de dorpen een grote verbetering. Men kan zeer zeker wei steilen, dat ten gevolge van deze wegverbeteringen de dorpen uit hun isolement waren verlost. Het zuilen vooral de ouderen in Clinge zijn, die zich de onverharde wegen nog zuilen herinneren, met aile nare gevolgen vandien. Clinge beschikt momenteel over een uitstekend wegennet en is te bereiken per bus van de Z. V. T.M. (Zeeuws Vlaamse Tramweg Maatschappij) van de lijn Breda-Antwerpen-Nieuw-Namen-Clinge Dorp. Tevens bestaat er een korte verbinding met Antwerpen. In tegenstelling met vroegere tijden, kan men vanuit Clinge via zeer goed aangelegde wegen via Nieuw-Namen naar de autosnelweg Antwerpen-Selzate, de E 3. Elk uur rijden er bussen.

In vroeger tijden was de landbouw een van de hoofdmiddelen van bestaan, waarbij hoofdzakelijk, naast een aantal landbouwprodukten, vIas werd verbouwd. Ten gevolge van de opkomst van de kunstvezelindustrie liep de vlasteelt de laatste jaren drastisch terug. Tevens vonden de inwoners van Clinge werk in de toen veel voorkomende klornpenrnakerijen, waarvan in dit platenboekje een aantal afbeeldingen voorkomt. Het grote aantal klompenmakerijen is in Clinge de laatste jaren eveneens verminderd tot een drietal en wei de klompenfabriek van George van Boven in de 's-Gravenstraat 31, de klompenfabriek van de gebroeders Van den Branden in de Kerkstraat 17 en ten slotte de klompenfabriek van Van Boven in de 's-Gravenstraat 139. De klompenfabriek van Van Boven maakt nog klompen op de oude manier, namelijk met de hand. Verder is er nog texticlindustrie.

Ook op cultureel gebied mag Clinge er zijn. De muziekvereniging werd al in 1888 opgericht en neemt nog steeds een grote plaats in dit Zeeuwsvlaamse dorp in. Deze muziekvereniging is ontstaan uit een soort mannenkoor, dat voor liefdadige doeleinden uitvoeringen gaf. Daarbij on tstond de gelegenheid er een fanfare van te maken, hetgeen in 1899 plaatshad. De naam van deze muziekvereniging was "W.D.V." ("Weldoen Door Vermaak"). AIs bijzonderheid kan worden gemeld dat men reeds rond de eeuwwisseling over uniformpetten beschikte, hetgeen weI een unicum is in de geschiedenis van de muziekgezelschappen in Zeeland. Thans hebben de muzikanten prachtige uniform en, zoals dat thans overal nagenoeg gebruikelijk is. Verder is er een drumband met majoretten.

De sport in Clinge komt ook aan zijn trekken. Al in het begin van de jaren twintig bestond de voetbalvereniging "LW.E.R.O." ("Ik Worstel En Rijs Op"). In 1927 veranderde men de naam in "R.K.C.V.V." ("Rooms-Katholieke Clingse Voetbal Vcreniging"), die in april 1977 het vijftigjarig bestaan vierde, Men heeft de beschikking over een uitstekend geou tilleerd sportveld, terwijl de onderlinge verhoudingen in aIle verenigingen zeer goed is! In Clinge bestaan geen rangen en standen. Iedereen is geliik.

Sinds de herindeling van 1 april 1970 behoort Clinge, met Nieuw-Namen en de kleinere kernen Absdale, Heikant en Kapellebrug, tot de gemeente Groot-Hulst onder het bestuur van burgemeester P.J.G. Molthoff.

Tot 1895 stond vlak bij het dorp Clinge aan de Molenweg een open standerdmolen, die helaas in 1895 is orngewaaid, terwijl de wieken draaiden. Er bevonden zich verschillende personen in de molen toen deze neerstortte, waarbij enkelen nog verwondingen opliepen. De molen behoordc van 1862 tot 1895 aan de familie Van Deinse te Hulst; van 1869 tot 1895 was J. van Helsland pachter. Daar hct bij hct samenstellen van de tekst voor dit platenboekje reeds meer dan tachtig jaar geleden was dat de molen verdween, hecft de samcnsteller er helaas geen afbeelding van kunnen krijgen en kon niemand hem meer vert ellen of er eventueel oude jaartallen of opschriften in stonden. Maar op aile oudc kaarten die destijds over Clinge zijn uitgegeven (topografische kaarten uit de jaren 1575, 1650, 1659, 1679, 1750 enzovoort) staat op deze plaats te Clinge een molen. In 1559 werd namelijk gesproken over den Muelenberch te Loohoeke; Loohoeke was een buurt ten oosten van het tegenwoordige Clinge. De molen was in 1559 zeker reeds verdwenen, daar men aIleen over de berg sprak. Het zullen vooral de ouderen uit Clinge zijn, die zich de open standerdmolen aan de Molenweg nog zullen kunnen herinneren. De Molenstraat in Clinge houdt de herinnering aan deze helaas verdwenen molen levend.

Daar we reeds talrijke afbeeldingen in OIlS bezit hadden waarvan we de herkomst niet konden achterhaIen, was het ons helaas niet mogelijk een fotoverantwoording te plaatsen, vandaar dat we allen, die ons oude kaarten en/of foto's leenden en hierover uitvoerige inlichtingen gaven, heel hartelijk dankzeggen. Het was dan ook voor de samensteller een ware belevenis in Clinge te zijn, waar men hem op bijzonder hartelijke wijze heeft ontvangen.

We gaan thans beginnen aan onze rondgang door het oude Clinge uit grootvaders tijd, waarbij de samensteller u allen veellees- en kijkgenot toewenst!

1. We beginnen onze rondgang door Clinge met een opname van het wapen van dit Oost-Zeeuwsvlaamse dorp. Bij de toekenning van het wapen is het volgende te lezen:

Vanwege den Koning

De Hooge Raad van Adel, gebruik makende van de magt aan denzelve verleend, bij besluit van den 20sten Februari 1816, bevestigt bij dezen de gemeente Clinge ingevolge het door haar gedaan verzoek in het bezit van het navolgende Wapen: Zijnde van keel (rood), beladen met een zwaard van sabel (zwart), gevest van goud en geplaatst en bande (in de richting van een schuinbalk). Gedaan in 's-Gravenhage, den 31 July 1817.

Ter ordonnantie van den Hoogen Raad.

Volgens de meest aangenomen mening beantwoordt de naam Clinge aan het woord clivus (hoogte, duin). De uitgang inge of enge betekent volgens Grimm: veld, weide. Volgens andere geschiedschrijvers is de naam Klinge of Clinge afgeleid van een krijgskundige benaming: "Iemand over de kling jagen". Clinge heeft een zogenaamd ,,,sprekend wapen", want kling betekent ook sabel!

2. Helaas kon men ons van deze zeer duidelijke foto van de bewaarschool uit Clinge uit het begin van deze eeuw de namen van slechts enkele personen meedelen. Links poseert de zogenaamde .Jiulp", mejuffrouw Louisa Voet. De grote meisjes, die beiden met hun hoofd tegen de dakgoot staan, zijn Adriana Smet en Margriet Potters. Rechts kijkt de hoofdleidster, mejuffrouw Rozalie Coisen, ons aan. Vooraan zitten onder anderen de gebroeders Van Broeck, de gebroeders Larijs (van wie de ene burgemeester werd in het naburige Belgische De Klinge), een jongen Buysrogge, van wie men ons de voornaam niet kon rneedelen, en Isodoor de Cock. Mogelijk zullen de ouderen uit Clinge nog wei een aantal kinderen kunnen identificeren. Let vooral op de gelijke kleding bij de op de foto staande broertjes. Dat men vroeger heel goede foto's kon maken, bewijst weI de kwaliteit van de reproduktie van deze schoolfoto.

3. Het zullen vooral de ouderen uit Clinge zijn, die zich de op dit plaatje poserende personen nog zullen herinneren. Het is een foto van de vier geslach ten Blommaert uit het Oost-Zeeuwsvlaamse Clinge. Op de stoel zittend kijkt Camiel Blommaert ons aan, die in 1868 werd geboren en in 1892 uit het Belgische SintGillis-Waes naar het Nederlandse Clinge kwam, waar hij destijds een klompenmakersbedrijf had. Rechts poseert zijn zoon J ozef Blommaert, die naar Susteren in Limburg vertrok; links met shirt kijkt Frits Blommaert ons aan en voor hem staat Pietje Blommaert. Het komt niet zo erg veel voor dat men het geluk mag smaken de achterkleinkinderen te zien. Een grote zegen is het als men dit mag meemaken. Bij een dergelijk plaatje denken we aan de woorden van de psalmist: "Uw huisvrouw zal wezen als een vruchtbare wijnstok aan de zijden van uw huis; uw kinderen als olijfplanten rondom uw tafe!' En gij zult uw kindskinderen zien" (psalm 127 vers 3 en 6a).

4. Daar de parochie van de Heilige Henricus in Clinge in 1975 haar eeuwfeest mocht vieren, leek het de samensteller gewenst, hieraan in dit boekje mime aandacht te schenken door het opnemen van de p ortretten van de pastoors die deze parochie hebben gediend. Als eerste poseert hier op dit plaatje pastoor Andreas Koremans, voorheen de oudste kapelaan van de parochie van het naburige Hulst. Op 3 maart 1875 werd kapelaan Koremans benoemd tot eerste pastoor van de nieuwe parochie Clinge. Op 6 maart bracht de nieuwe pastoor het eerste bezoek aan Clinge. Op het gemeentehuis werd er een vergadering gehouden en er werd besloten tot het bouwen van een houten noodkerk. Dit werd werd opgedragen aan CL, Bleyenbergh uit Sint Jansteen voor de som van zeshonderd vijftien gulden met een premie van veertig gulden als de noodkerk binnen drie weken gereed zou zijn. De premie werd verdiend en de houten noodkerk was dan ook binnen drie weken gereed. Op 27 maart 1875 werd de pastoor feestelijk ontvangen. Daar er to en nog geen pastorie was, nam hij zijn in trek bij B. de Cauwer, landbouwer-rentenier en tevens wethouder van de toen nog zelfstandige gemeente Clinge. In 1892 vierde Koremans zijn zilveren priesterfeest en in 1900 het vijfentwintigjarig bestaan van de parochie. Op 11 maart 1901 stierf pastoor Koremans en hij werd bijgezet in een grafkelder op het kerkhof in Clinge.

5. Van de muziekvereniging "Weldoen Door Verrnaak", die in 1888 werd opgericht, zien we hier de eerste foto, die rond de eeuwwisseling werd gemaakt. Op de bovenste rij poseren, van links naar rechts:

W. Bauwens, S. Bauwens, W. Lagay, F. d'Haen, F. van der Ven, C. Weemaes, M. Coen en J. Bol. Op de tweede rij: J. Bosschaert, S. van Damme, N. Bleijenbergh, L. de Bruyn, W. Gransard, A. Lansu en S. van Boven. Op de derde rij: J. van Landighem, P. Lauwereys, R. Vertenten, F. Cammaert, S. van Landighem, P. van Geyt, P. Bogaert, F. Bruggeman, W. Mangnus, H. Vercauteren en geheel rechts met bolhoed en bugel Ch. van der Walle, die kapelmeester was. Op de vierde rij ontwaren we onder anderen de bestuursleden: S. Smet, S. Buysrogge, P. Lansu, P. Smet (voorzitter), P. Eggermont, A. Bruggeman, N. Smet, C. de Backker en W. de Munter. Op de vijfde rij: S. van Cauteren, P. de Calue, W. van der Keelen, C. Weernaes, W. de Bruijn, R. de Puijseleyr, D. Hageman en F. Hendrickx. Op de zesde rij: F. de Munter, J. van den Broeck, R. Jouret, R. Hendrickx, P. Smet en C. Vermeulen. Op de zevende rij:

A. Lansu, P. Eggermont jr., Ph. Plasschaert, N. Bleijenbergh, F. Jouret en S. Smet. Van de vijfenvijftig personen op deze foto, die voor cafe "De Kroon bij De Munter" werd gemaakt, waren er eenentwintig muzikanten, een vaandeldrager en een kapelmeester. Daar de straat voor genoemd cafe nog niet was verhard, had men stro gebruikt, waarop men plaats nam.

6. Hier zien we een foto van het eerste blad uit het eveneens eerste doopboek van de rooms-katholieke Henricusparochie uit Clinge, geschreven door pastoor A. Koremans. Hij schrijft bij het jaartal 1875: Gisteren geboren en op 27 maart 1875 is gedoopt: Maria Ciothilde Julia, wettig kind van Petrus Parmentier uit Meerdonk en Maria Scholasticae van den Bergh uit Calloo. Peter van de dopeling is Adolphus van den Berg en meter is Levina Rosalia Mets, beiden uit Meerdonk. A. Koremans, Pastoor.

7. Een zeer bekende onderwijzeres in Clinge was mejuffrouw Rozalie Colsen, beter bekend als "tante Rozalie". Op 15 september 1924 vierde mejuffrouw Colsen haar veertigjarig jubileum als onderwijzeres van de rooms-katholieke bewaarschool. Ter gelegenheid van dit jubileum werd een zangstukje naar de oude wijze: "de zilvervloot" gezongen. In verband met de beperkte ruim te hiernaast aileen de voorzijde van het zangstukje met het portret van Rozalie Colsen en het eerste couplet met refrein. Dit jubileumlied bestond uit niet minder dan twaalf coupletten!

GOl! en Jl!bile uer ~arochje vall den H. HE0.'"RICUS

Pa tear ANDR~AS KO:iDn1iS.

1875. H. BernarDUs, aChl.Itspatroon Voor k "V>.T aLen en el.LenDen, aanhoor aLLer gebeDen. 1925. H. H2nr~CU, ;,lees ten aLLen tIJDe gehULDIgD aLs patroon onze paroChle,

. .x:"ORE . .x KOReIA:",

P ..? s-eer bcc cerad 3 ~.1;)..):"t 1 75. O"'~ rlcdea 11 :'~.J.rt 1901.

IS75. ETTLDe n Dank aan prlester .. K., Dlc In 't Jaar a'Chtrlen VIJ f n ze VentIg once paroChle

dehne.

1901. Worde het reere pLantJe LIefDerIJk gek Weekt Door pastoor Chr. V. tot nog hooqcre Va en onrWlkkeLlng g bra'Cht.

8. Werd aan het eeuwfeest van de Henricusparochie in Clinge grate aandacht besteed, ook aan het vijftigjarig bestaan van de parochie ging men in Clinge niet ongemerkt voorbij. We zien hier op dit plaatje een kopie van het feestprogramma. Dit gouden jubileum had in 1925 plaats, want in dat jaar was het namelijk vijftig jaar geleden dat pastoor Andreas Koremans de parachie had gesticht (1875). Pastoor A. Koremans werd benoemd op 3 maart 1875 en hij overleed op 11 maart 1901. Hij vierde in 1892 zijn zilveren priesterfeest en in 1900 vierde men het vijfentwintigjarig bestaan van de parochie. Let op de diverse hoofdletters in een aantal woorden op dit feestpragramma!

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek