Cuijk in oude ansichten

Cuijk in oude ansichten

Auteur
:   Frank van Riet
Gemeente
:   Cuijk
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5123-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Cuijk in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Over de geschiedenis van Cuijk is al veel geschreven. Dit is niet zo vreemd, want er is gewoon veel over te schrijven.

Om met de geschiedenis van Cuijk te beginnen, moeten we teruggaan naar enkele honderden jaren voor het begin van de jaartelling. Gezien de bodernvondsten moet de plaats toen al bewoond zijn geweest. Er werden zelfs grafheuvels uit de 7e eeuw voor Christus gevonden. Een meer officieel jaartal is het jaar 53 voor Christus, want toen bezette het machtige legioen van de Romeinse keizer Julius Caesar ook het land van Cuijk. Daarom is in 1947 het tweeduizendjarig bestaan gevierd.

De plaats werd door de Romeinen Ceuclum genoemd. Cuijk was in die tijd erg belangrijk, want er liep een belangrijke weg, die hier ook de Maas over ging. am de oversteek in de Maas te beschermen, werd er in Cuijk een militaire nederzetting gesticht. Belangrijke vondsten hiervan zijn gedaan tijdens de bouw van de nieuwe kerk en de afbraak van het oude

raadhuis. De Romeinen verlieten omstreeks 400 na Christus het land. Over de periode 400-1000 is weinig bekend.

In het jaar 1096 kwam de naam Kuijk voor in een belangrijke oorkonde. Op dat moment was Cuijk waarschijnlijk al de belangrijkste plaats in de streek. Ook de heren van Cuijk namen in die tijd een belangrijke plaats in. Ze konden zich meten met bijvoorbeeld de graven van Holland en Gelre. De meest be ken de heervan Cuijk is wel Jan I van Cuijk, van wienogeen standbeeld in Cuijk aanwezig is.

Nadat in het jaar 1133 na oorlogshandelingen het kasteel van de toenmalige heer van Cuijk werd platgebrand, keerde hij na zijn verbanning niet meer naar Cuijk terug, maar vestigde zich in Grave. Toch verloor Cuijk niet geheel zijn belangrijke positie, want de rechtspraak en de dorpsvertegenwoordiging bleven in Cuijk. Ook werden er vanaf 1215 jaarmarkten gehouden.

Omstreeks het jaar 1485 werd het dorp in de as ge-

legd. Dit gebeurde ook na de grote branden in 1635 en 1712. Na de laatste brand werden pannendaken voorgeschreven. In deze periode telde Cuijk ongeveer 1000 inwoners, die hoofdzakelijk werkten in de landbouw en veeteelt.

Daarnaast werkten er nog enkelen in de middenstand, scheepvaart en ambachtelijke nijverheid. Cuijk bleef een hele tijd bescheiden van omvang. In 1841 werden er 1300 inwoners geteld. Maar rond 1900 maakte het agrarische bedrijf plaats voor ambachtsbedrijven, handel en dienstverlening. Belangrijke bedrijven waren onder andere de leerlooierijen en sigarenfabrieken. Door de aanleg van de spoorlijn in 1883 raakte Cuijk ook zijn isolement kwijt.

Niet aileen de eerder genoemde branden teisterden Cuijk, de watersnood, veroorzaakt door de hoge waterstanden van de Maas, heeft Cuijk vele problem en opgeleverd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog lag Cuijk in de pe-

riode september 1944 tot maart 1945 nagenoeg in de frontlinie. Dit kwam omdat de andere zijde van de Maas pas in maart 1945 werd bevrijd. Na de oorlog heeft Cuijk een sterke groei doorgemaakt, vooral op industrieel gebied. Er werden fabrieken gebouwd, die landelijke bekendheid kregen. Omdat hiervoor vee 1 arb eiders nodig waren, nam het inwonersaantal sterk toe.

We willen besluiten met wat feiten over de naam Cuijk. In middeleeuwse boeken hebben vele spellingswijzen van de naam Cuijk gestaan, zoals Chuc, Chuic, Cue, Chuck, Cuche, Cuhe, Cuil, Cuk, Kuc, Kuch, Kuic, Kuich, Kuk en Quich. De officiele naam Cuijk is vermoedelijk afkomstig van Keukje, wat kromming betekent. Wie dan een kaart van de omgeving van Cuijk bekijkt, ziet dat Cuijk in een flauwe bocht van de Maas ligt. Vandaar de plaatsnaam.

F. van Riet/P. Verhagen

Gezicht op Cuijk Oostzijde

1. De Maas, met op de achtergrond de oude kerk, die in de periode 1485-1520 gebouwd is. De kerk en zeker ook de toren hebben een bewogen periode achter de rug. Zij is zelfs nog een keel' toegewezen aan de protestanten. Bij de staatsregeling van 1798 werd de toren toegewezen aan de gemeente Cuijk. Nadat de kerk omstreeks 1910 te klein was geworden, werd zij ondanks vele protesten afgebroken. De toren werd niet gesloopt, omdat hij nag steeds eigendom was van de gemeente. Het lukte de gemeente in 1911 niet om de toren aan het kerkbestuur over te dragen. Op 30 juni 1932 nam de gemeente we gens de te hoge onderhoudskosten het besluit om de toren alsnog af te breken. Hier stak echter de Kroon een stokje voor en het raadsbesluit werd bij Koninklijk Besluit vernietigd. Toen de toren bleef staan heeft men er een watertoren van willen maken, maar oak dit is niet doorgegaan. Op deze foto is ook nog de oude gierpont te zien.

Gezicht op Cuijk Oostzijde

2. Nogmaals een kijkje in de richting van Maas en kerk. Op deze foto zijn de oude en de nieuwe Sint Martinuskerk te zien. Pas enige jaren na de bouw van de nieuwe kerk werd de oude afgebroken. De eerste steen van de nieuwe kerk werd op 7 juli 1911 door pastoor Sengers gelegd. Die was ook degene die voet bij stuk bleefhouden en de oude kerk liet afbreken. Dc nieuwe kerk was ontworpen door de bekende architect C. Franssen. Links is nog vaag cafe-hotel Bellevue te zien. Ret werd in 1908 door de familie Vermeulen gebouwd. Later is het nog bewoond geweest door de familie Sadelhoff. De carnavalsvereniging "De Nolers" zijn in dit pand begonnen.

3. Het hoogaltaar uit de Sint Martinuskerk. Het is een van de mooiste neo-gotische altaren uit het bisdom Den Bosch. Het drieluik werd door de beeldhouwer H. van de Geld te 's-Hertogenbosch in de jaren 1890-1909 vervaardigd. Het kunstwerk was in eerste instantie bestemd voor de Sint Jan in Den Bosch. Om een onbekende reden wilde men daar het werk echter niet hebben en het bleef daardoor in het atelier staan. Er was sprake van dat het naar Engeland zou gaan, maar gelukkig is het dichterbij gebleven. Het drieluik was niet het enige werk van Van de Geld. Ook heeft hij in 1912 de drie timpanen aan de voorzijde van de kerk ontworpen en vervaardigd.

4. Het interieurvan de Sint Martinuskerk, omstreeks 1916. Op deze foto zijn nog geen muurschilderingen te zien. Met de beschildering van de kerk werd in oktober 1933 begonnen. In 1935 was men hiermee klaar. De kerkramen zijn rond 1917 door F. Nicolas en Zonen uit Roermond gemaakt. De ramen uit de zijkapellen zijn niet meer origineel. Deze werden door het oorlogsgeweld van 1940-1945 vernield. De kerk werd to en zo zwaar beschadigd, dat er geen diensten meer konden worden gehouden. Men is toen uitgeweken naar het oude N .C.B.gebouw. Het orgel van de kerk stamt uit het jaar 1803. Het is waarschijnlijk op 22 april 1803 te Luik gekocht.

Het Veer - Cuijk.

5. Het oude veer. In een krant uit het jaar 1897 stand vemeld dat erin oktober 1897 door een technicus uit Boxmeer een elektrische schel met geleiding naar het veerhuis, in de Maasstraat, was aangebracht. Hierdoor kon men door een druk op een knop 's nachts de veerknecht uit zijn bed bellen, wanneer men de Maas over wenste te steken. Overdag ging de bel in de gelagkamer van het veerhuis. De achtergevel van het oude gemeentehuis is ook te zien. Boven in de gevel waren drie grate stenen aangebracht met de beeltenissen van de koningen Willem I, II en III.

6. Het Cuijkse veer, met links daarnaast de ark van Heere. Heere werkte op het veer en woonde in de ark. Op vrijdag 17 april 1936 werd het nieuwe veer ingezegend door pastoor Verschuuren. Een veerdienst tussen Cuijk en Middelaar was er al in 1388.

7. Op de voorgrond het oude gcrncentehuis, met geheellinks hotel Bellevue. Naast het hotel staat de oude botermijn met de veldwachterswoning en de brandspuit-bergplaats. Voor de aanbesteding van de bouw waren in december 1881 vijf inschrijvingen binnengekomen en wei van de firma M.P. Elders nit Cuijk voor f 7600,-, A. Korting nit Bergen f 5420,-, R. Geurts uit Vierlingsbeekf 5155,-, G. van Heeswijk nit Henmenf5100,-enM. van Gerven nit Oeffelt.f 4895,-. Deze laatste mocht het pand gaan bouwen. In 1883 was men met de bouw klaar. Iedere donderdag was de botermijn geopend. Dat de botermijn op deze plaats werd gebouwd, was niet toevallig, want, omdat het dichtbij het veer lag, konden nu de aan de overzijde van de Maas wonende landbouwers deze plaats gemakkelijk bereiken.

8. De Maasstraat, met op de achtergrond het oude gemeentehuis en rechts de drukkerij en boekbinderij van J.J. van Lindert. Op 19-jarige leeftijd startte de jonge Jos van Lindert met deze drukkerij. Op zondag 4 december 1881 rolde de eerste Echo van de pers. Daarvoor deed het pand onder de naarn "De Gouden Leeuw" dienst als hotel. De heer A. Geurts was toen eigenaar. Links heeft een van de panden dienst gedaan als koffiernolenfabriek. Het gebied links achter, waar de kleine huisjes met bornen staan, werd 't Hoekje genoernd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek