De Haarlemmermeer in oude ansichten deel 2

De Haarlemmermeer in oude ansichten deel 2

Auteur
:   Cor Lücke
Gemeente
:   Haarlemmermeer
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0294-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De Haarlemmermeer in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Waar nu de landerijen en grote snelwegen zijn, golfden ruim honderd vijfentwintig jaar geleden de woeste baren van een groot meer van ongeveer 18.500 hectare. In de tijd van Philips van Bourgondië was het een aantal kleine meren, maar na diverse stormen werd er steeds meer land verzwolgen, waaronder zelfs vier dorpen.

De bekende waterbouwkundigen uit de achttiende en negentiende eeuw, baron Van Lynden, Cruquiusen Leeghwater, maakten plannen voor de droogmaking van het Haarlemmermeer. Na de zware stormen in 1836 werden bij Koninklijk Besluit NI. 51 uit 1837 de voorbereidende maatregelen genomen. In 1839 werd de wet tot droogmaking door de Staten-Generaal aangenomen. Bij Koninklijk Besluit van 21 oktober 1840 werd bepaald dat dit door stoomkracht moest gebeuren. Er werden drie stoomgemalen gebouwd: de "Lijnden" aan de noordkant van het meer, de "Leeghwater" aan de zuidkant en aan de westkant kwam de "Cruquius", dat thans als museum wordt gebruikt.

Na negenendertig maanden malen was het meer op 1 juli 1852 droog. De eerste verkoping van percelen grond was in 1853 en bracht f 738,- per hectare op. Later werd er echter minder betaald. De gemiddelde opbrengst was toen f 473,- per hectare. Op 7 juli 1855 werd "de polder" gemeentelijk ingedeeld. De eerste burgemeester, mr. M.S.P. Pabst, werd op 14 september van dat jaar benoemd. De gemeentesecretaris was toen de heer D. Eggink.

Op 13 augustus 1863 wordt de here boer van de "Badhoeve", mr. I.P. Amersfoordt, tot burgemeester benoemd. Hij was degene die, omdat er geen huisnummers waren, alle boerderijen in "de meer" een naam gaf en die op de gevel liet schilderen. Vele namen bestaan nu nog. Op eigen verzoek werd hij in 1869 eervol ontslagen. Op 1 februari 1885 is hij overleden. De naam Badhoevedorp is ontleend aan de naam van zijn boerderij.

In het begin waren er over de ringvaart zes rolbruggen en zes ponten voor de verbindingen met plaatsen buiten de Haarlemmermeer. Na vijfentwintig jaar woonden er 14.318 mensen in de polder, van wie ongeveer 8000 langs de ringvaart. Deze woonden langs de dijk omdat er in de winter meer werk was buiten de polder, onder andere bij de suikerfabriek in Halfweg en werk in Haarlem en Amsterdam.

In 1912 werd de Haarlemmermeerspoorweg geopend, grotendeels volgens de plannen van burgemeester Amersfoordt uit 1864. Om over een grote gemeente met veel dorpen en woonkernen een boekje te schrijven valt niet mee, omdat er zoveel materiaal aanwezig is om een keus uit te maken. Ik hoop dan ook dat mijn keuze ook de uwe is en wens u veel genoegen bij het lezen en bekijken van deze uitgave.

1. Gezicht op het Haarlemmermeer rond 1650. Het meer inspireerde Jan van Goyen tot het maken van dit schilderij. Het lijkt een vredig tafereel, maar het kon er geducht spoken tijdens de stormen.

2. Deze penning werd geslagen in 1853 en uitgegeven ter gelegenheid van het droogvallen van het Haarlemmermeer. Rechts op de penning een der stoomgemalen.

3. Deze prent werd uitgegeven ter gelegenheid van het in gebruik nemen van het raadhuis, in 1867. De voorstellingen zijn, van boven naar beneden: links het stoomgemaal "De Lijnden", Noordhollandse stolpboerderij, Noord-Brabantse tasboerderij, Kruisdorp (later Hoofddorp). Midden: het raadhuis, modelboerderij "De Badhoeve" en Leeghwater. Rechts: Fort Schiphol, een school, Zuid-Hollandse boerderij en Nieuw Vennep. Geheel onder: het meer in 1667, tijdens een storm.

4. Haarlemmermeers eerste burgemeester, mr. M.S.P. Pabst. Hij kreeg de bijnaam "Hein de kruier". Dit omdat hij de dronken polderjongens, die hun roes uitsliepen langs de kant van de weg, achter zijn paard bond en naar huis sleepte. Dat was in een tijd dat de burgemeester iedereen kende en ook wist te wonen. Pabst was burgemeester van 1855 tot 1862.

5. In 1918 werden er controles gehouden naar het achtergehouden graan in "de meer". Hier ziet u, bij een der vele kruispunten, een controle van paard en wagen. De koetsier bekijkt het nogal nuchter.

6. De militairen die de controles uitvoerden zorgden ook voor het transport, zij het dan per fiets, zoals de foto laat zien. Er was zelfs gewapende begeleiding bij.

7. In de ringvaart werden de in beslag genomen granen ingeladen en afgevoerd. Landbouwer Kruseman uit Halfweg noemde dit toen het onwettig weghalen van producten. Als men de foto bekijkt, dan kwamen er bij het inladen nogal wat mensen aan te pas.

8. We beginnen onze ronde langs de ringvaart met een ansicht uit 1904 van de brug tussen Zwanenburg en Halfweg. De pijp die u ziet is van het stoomgemaal "Rijnland", evenals de gebouwen links. Rechts het oude café van H. Greeven. De rooms-katholieke kerk stond toen nog op het plein te Halfweg.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek