De Middelburgers in beeld

De Middelburgers in beeld

Auteur
:   drs. P.W. Sijnke, Monique Vaal en Anneke van Waarden-Koets
Gemeente
:   Middelburg
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4799-6
Pagina's
:   144
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De Middelburgers in beeld'

<<  |  <  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  >  |  >>

26. DR. H. POLMAN KRUSEMAN RECTOR STEDELIJK GYMNASIUM.

Dr. Hendrik Polman Kruseman (Haarlem 1818-Middelburg 1880) was van 1839-1880 rector van de Latijnse School, later Stedelijk Gymnasium, te Middelburg.

Reeds in december 1833 werd hij, toen nog drs. te Leiden, aan dezelfde school benoemd totpraeceptor, op voorspraak van Leidse professoren, die zeer gunstige inlichtingen had den verschaft omtrent zijn aanleg, kunde en karakter. Polman Kruseman vervulde de functie echter, tot leedwezen van de curatoren, maar twee j aar. In het voorj aar van 1836 werd hij benoemd tot rector in Wageningen. In 1839 werd de toenmalige rector dr. George Anton Schneiter benoemd tot rector in Rotterdam en men was in Middelburg zeer verheugd onder de sollicitaties ook die van H. Polman Kruseman aan te treffen.

Polman Kruseman, inmiddels dr. in de letteren en wijsbegeerte, werd dan ook in 1839 tot rector van de Latijnse School benoemd. Hij aanvaardde het rectoraat op 1 januari 1840 op 28-jarige leeftijd. Hij was, evenals zijn voorganger, van mening dat een volmaakte discipline een eerste vereiste was voor een goede school en regeerde dan ook met strakke hand.

In 1842 werd de Latijnse School uitgebreid door een toevoeging van een zogenaamde tweede afdeling: een vooropleiding voor algemeen vormend onderwijs. De eerste afdeling, de Latijnse School, gaf een vooropleiding voor de universiteit. Samen vormden beide instituten het Stedelijk Gymnasium.

De Wet op het Hoger Onderwijs in 1876 maakte definitief een einde aan de Latijnse School in haar oude vorm. De besprekingen om te komen tot reorganisatie van de school vingen aan. Men streefde er naar om in Middelburg een volledig Gymnasium te verkrijgen en dat lukte in 1876. Bij de opening van het gereorganiseerde Gymnasium maakte de 67-jarige Polman Kruseman de indruk nog fit genoeg te zijn ook dit nieuwe schooltype met bekwame hand te leiden. Maar in het voorjaar van 1880 overleed hij plotseling ten gevolge van een acute longontsteking.

Na veertig jaar rectoraat door dr. Hendrik Polman Kruseman, die in de moeilijke overgangsjaren nooit het vertrouwen in het bestaansrecht van de school, die klassieke vorming wilde geven, verloren had, nodigde de nieuwe rector, dr. G.J. Voegler, een ieder uit om op dezelfde wijze voort te gaan.

27. "NIHIL SINE LABORE"

"Nihil Sine Labore" (Niets zonder arbeid) is de naam van de Middelburgse gymnasiastenvereniging, die werd opgericht in 1865.

Het voornaamste doel van de vereniging was een band tussen de leden te leggen. Dit doel trachtte men te bereiken door het beleggen van vergaderingen waarin de led en een voordracht hielden, een opstel voorlazen of een stelling verdedigden. Enkele stellingen uit de begintijd waren: "Dat zelfmoord in ieder geval een daad van lafheid is" , , ,Dat de schutterijen zoals zij tegenwoordig ingericht zijn, niet het minste nut hebben" , , ,Dat de afschaffing van den sterken drank zeer wenschelijk is" en , ,De populariteit van Cats is een nationale ramp geweest" .

Na een Nihil-loos tijdperk in de jaren 1907-1910, vanwege een gebrek aan leden, wordt de vereniging in januari 1910 heropgericht. Op bijgaande foto zien wij de leden in 1911, zittend, van linksnaar rechts: mejuffrouw I. Meijers, mejuffrouw De Visser, G.V. Smit (assessor), H.J. Dijckmeester (abactis), P.J. van der Feen jr. (praeses), J.D. Berdenis van Berlekom (quaestor), mejuffrouw T. van Niftrik, mejuffrouw Nonhebel, mejuffrouw Wiever en A.J. de Hullu.

Staand, van links naar rechts: J. Moolenburgh, D.J.P. Hoeufft, A. Gieben, J.A. Dumon Tak, J.A. Frelier, A.J. Fanoy, A. Smit, E. Verheijden en A. Lijsen.

28. LEERLINGEN EN DOCENTEN CHRISTELIJKE KWEEKSCHOOL.

Wie het Christelijk onderwijs wil dienen, zal aan eigen opleidingen gevormd moeten zijn.

De Rijkskweeksehool te Middelburg bestond al ruim dertig jaar to en in 1907-1909 door versehilleIide mensen getraeht werd te komen tot de stiehting van een Christelijke Kweeksehool. Dit initiatief resulteerde in de opriehting van een vereniging daartoe op 15 oktober 1909. Vervolgens moest voor een gebouw gezorgd worden en voor het aantrekken van onderwijzers. Het gebouw aan de Herengraeht kon eehter pas op 30 januari 1911 in gebruik worden genomen, dus startte de opleiding op 29 april 1910 in een leegstaand schoolgebouw aan de Wal met vier vaste doeenten, drieenveertig jongens en dertig meisjes.

Hier zien wij de liehting van 1910: de kwekelingen en hun leraren. Staand, van links naar reehts: A. Rademaker (onderdireeteur 1 mei 1910 tim 1 mei 1921) ,J. (Ko) Rademaker (geslaagd in 1913), R. (Reinier) van Roo (geslaagd in 1912), H. (Hendrik) Dekker (geslaagd in 1912), J. Maas (met hoed, geslaagd in 1912), J. de Hamer (geslaagd in 1912), C. Weeda (direeteur 1 mei 1910 tim 1 september 1930), L.J. van den Ende (geslaagd in 1913), G.H. Toebes (geslaagd in 1913) en Z.W. Sneller (Jeraar 1 mei 1910 tim 1 september 1912). Zittend, van links naar reehts: C. (Cato) van der Harst (geslaagd in 1913), E. (Elly) Tichelman (geslaagd in 1912), B.L. (Barbara) Staal (geslaagd in 1912), C.P. Hondius (geslaagd in 1912), C.J. (Cor) Brakman (geslaagd in 1912), CiJ, (Christien) Baljeu (geslaagd in 1912) en C. (Kees) Hage (geslaagd in 1912).

29. DOCENTEN EN LEERLING VAN DE CHRISTELIJKE KWEEKSCHOOL.

Reinier van der Welle (links), Pieter Adriaan Bouwense (midden) en Koert Huizenga (rechts), vermoedelijk tijdens een excursie in Frankrijk in 1930-31.

Reinier van der Welle trad in dienst van de Christelijke Kweekschool op 1 mei 1910, nadat hij eerst als onderwijzer te Zaamslag werkzaam was geweest. Vanaf 1921 was hij onderdirecteur, uit welke functie hij op 31 december 1931 eervol ontslagen werd.

Pieter Adriaan Bouwense was van 1930-1934 student aan de Christelijke K weekschool. Later werd hij pedagoog op "Vijvervreugd" te Middelburg en gafvan 1960-1963 ook les op "zijn" voormalige kweekschool. Koert Huizenga werd in 1916 als leraar geschiedenis, aardrijkskunde (en Nederlands) benoemd aan de Christelijke Kweekschool. Zijn lessen waren droog. Hij dicteerde van kleine aantekenbriefjes die hij in een sigarenkistje bij zich droeg. Bekend waren "Koerts fluisterrepetities". Terwijl de klas schriftelijk werk maakte "kregen enkelen een fluisterbeurt" bij de katheder; als dat niet lukte: "je moet kunnen fluisteren, anders krijg je nooit een meisje".

In de oorlog kwam Huizenga in Buchenwald terecht. Weer terug op de Kweekschool bleef hij directeur tot 1 september 1951. "Ieder die hem ken de is van oordeel: streng, rechtvaardig, rechtlijnig, sober; een onverzettelijk en nuchter strijder, een doorzetter en een man die duidelijk positie koos."

30. DOCENTENKORPS CHRISTELIJKE KWEEKSCHOOL.

In 1930 werd directeur C. Weeda opgevolgd door K. Huizenga, die reeds sinds 1916 als docent aan de Christelijke Kweekschool was verbonden. In de jaren dertig was de personeelsbezetting als volgt, van links naar rechts: P. van Ooijen (docent 15 oktober 1925 tim 1 februari 1962), J.W. van Swighem (docent 1 mei 1922 tim 1 september 1948, onderdirecteur vanaf 1 januari 1932), J. Weeda (docent 1 juni 1916 tim 21 november 1951, onderdirecteur vanaf 1 september 1948), W. de Graaf (docent 1 mei 1910 tim 1 oktober 1943), A. Beeftink (docent 1 oktober 1931 tim 1 september 1961, onderdirecteurvanaf 1 oktober 1951), K. Huizenga (docent 1 juni 1916 tim 1 september 1951, directeur vanaf 1 september 1930), mevrouw J.J. van KasteelBeekes (docente 12 februari 1927 tim 1 september 1949) en J .H. Klarenbeek (docent 21 april 1925 tim 1 september 1951).

In 1933 bereikte men het hoogste aantalleerlingen: 129! Daarna ging het bergafwaarts met de aanmeldingen tot er zelfs in 1941 maar dertig leerlingen waren, verdeeld over drie leerjaren.

Waren in de Eerste Wereldoorlog enkele lokalen gevorderd voor inkwartiering van soldaten, in de j aren van de Tweede Wereldoorlog werd het gehele gebouw aan de Herengracht gevorderd en ingericht als lazaret. De lessen werden voortgezet in de consistorieen van twee gereformeerde kerken en zelfs in de huiskamer van de koster.

Weer terug in het gebouw aan de Herengracht groeide het leerlingenaantal gestaag en in 1963 werd een nieuw gebouw in de Keetenstraat betrokken.

<<  |  <  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek