De Molens van Tholen en St. Philipsland in oude ansichten

De Molens van Tholen en St. Philipsland in oude ansichten

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:  
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4108-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De Molens van Tholen en St. Philipsland in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

20. We zien hier een heel oud plaatje van de korenmolen "De Hoop" uit Sint Maartensdijk. Hier verkeert deze stellingmolen nog in een uitstekende conditie. Gedichten, opschriften en gevelstenen zal men tevergeefs bij deze molen zoeken. De houten baard is onaanzienlijk, groen geschilderd, aan de onderrand geschulpt, wit afgebiesd en met witte letters staat er zijn naam:

"DE HOOP". Onder de stelling zijn later twee pakhuizen gebouwd. In 1958 werd deze korenmolen door molenmaker J. van de Hamer uit Brouwershaven gerestaureerd. Daarbij werden onder meer een windpeluw, lange schoor, de balie en het gangwerk vernieuwd. In de geraamde kosten van het herstel (f 4755,-) werd door provinciale staten een subsidie toegekend tot een maximum van f 476,-. Thans is deze molen weer aan restauratie toe. De restauratiekosten voor "De Hoop" zijn globaal geraamd op f 100.000,-. Het is te hopen dat deze restauratie binnen niet al te lange tijd doorgang zal kunnen vinden, opdat deze fraaie molen voor het nageslacht zal bewaard blijven, In ieder geval is er weI hoop voor "De Hoop"!

21. We vervolgen onze mo1entocht en komen tegenover het Polderhuis op de Provincialeweg en slaan dan rechtsaf, waar ongeveer een achthonderd meter buiten de stadskern, aan de Oudelandseweg, de korenmolen "De Nijverheid" staat. Deze stellingmolen is lang in eigendom geweest van de heer W.G. Robbe. Sinds 1977 is de gemeente Tholen eigenaresse van deze molen, die in 1868 werd gebouwd. Er stond op het eind van de Molendiik, ten oosten van de stadskern, ook een standerdmolen, die helaas in de jaren zestig van de vorige eeuw is afgebrand. Hierover gaan verschillende verhalen, onder andere dat deze prachtige standerdmolen opzettelijk in brand werd gestoken. Weer anderen beweren dat op nieuwjaarsdag van het jaar 1868 deze molen ten gevolge van blikseminslag verloren is gegaan. Hoe het ook zij, de standerdmolen in Sint Maartensdijk was niet meer! Hiervoor in de plaats kwam deze molen, die tot ongeveer 1890 bewoond is geweest. Ook deze molen heeft geen opschriften, terwijl eveneens een gevelsteen ontbreekt. Voor wat het malen betreft mogen we gerust stellen dat deze molen in het wijde polderland gunstig is gelegen! De molen is van het type smalle, ronde, stenen bovenkruier met stelling; licht getailleerd. Het materiaal is gele baksteen en de kap is van hout met dakleer. De roeden en de as zijn van ijzer, De wiekvorm is ongewijzigd. De schoren, staartbalk en de korte spruit zijn van hout en de lange spruit van ijzer, Er is een kruilier aanwezig. De molen heeft een vlucht van 21,20 meter, terwijl de hoogte van de stelling vijf meter bedraagt.

22. Op dit plaatje zien we twee molens. Op de voorgrond een prachtige opname van de stellingmolen "De Niiverheid", die toen nog volop in bedrijf was. Deze korenmolen verkeert hier nog in een uitstekende conditie, De laatste molenaar was W.G. Robbe, die de molen in 1977 aan de gemeente Tholen verkocht.

Op de achtergrond zien we de korenmolen "De Hoop", gelegen aan de Bleekveldweg in Sint Maartensdiik. De foto is dus vanuit het westen genomen. Het kon toen voorkomen dat beide molens in werking waren. Het was dan een lust voor het oog, wanneer de wieken van de beide korenmolens draaiden. Maar dit behoort, althans voorlopig, tot het verleden.

Momenteel verkeren de molens in een zeer slechte toestand. Het is dan ook vurig te hopen dat deze beide korenmolens binnen afzienbare tijd zullen worden gerestaureerd! Met de toren van de Maartenskerk beheersen beide molens het landschap rondom de smalstad Sint Maartensdijk.

23. Op het voormalige eiland Tholen hebben in de zogenaamde Weihoek en even buiten de stadskern van Sint Maartensdijk in de vorige eeuw enkele watermolens gestaan. Schuin tegenover de korenmolen "De Nijverheid" van molenaar Robbe stond de watermolen, een eindje ten zuidwesten van de Provincialeweg. Hij droeg de naam "Vierambachtsmolen" en werd helaas in 1923 afgebroken. Deze watermolen bemaalde destijds de Oudelandpolder. De bewaard gebleven gevelsteen vermeldt als datum van de eerstesteenlegging ,,28 July 1757". Later werd deze molen "Vier Polders Molen" genoemd. Het was een grote molen met niet minder dan tweeendertig voet vlucht. Destijds was Karel de Fouw molenaar, later opgevolgd door Flip Potter. Op het zogenaamde "Stenen Pad" aan de Provincialeweg stond destijds een cafeetje met als cafehouder een zoon van molenaar De Fouw, David de Fouw, die zijn laatste levensjaren sleet in zijn woning aan de Wilhelminastraat in Sint Maartensdijk. De samensteller van dit boekje heeft hem nog persoonlijk gekend. Johannes van der Jagt uit Sint Annaland is nog knecht geweest op deze watermolen.

Molenaar De Fouw maalde niet aIleen, maar ving destijds ook erg veel paling, die men vanuit Bergen op Zoom kwam ophalen. Later kocht hij een hit en bracht de paling zelf naar Bergen op Zoom. De molenaar van deze watermolen woonde destijds in het molenhuis, waarin jachtopziener W. van der Male, afkomstig uit Sint Annaland, ook nog heeft gewoond.

In het cafeetje, gelegen tussen het "Stenen Pad" en de Provincialeweg, kon men het volgende gedichtje vinden:

Deze rnolen kan niet rna/en, Wie wil drinken, rnoet betalen!

24. Helemaal op het uiterste puntje van het voormalige ei1and Tholen 1igt in het westen Stavenisse, waar we op het einde van de Molendijk een korenmo1en van het type grondzei1er aantreffen. Deze mo1en werd gebouwd op de p1aats van de in 1800 afgebroken standerdmo1en. De mo1en 1igt op de dijk van de zuidwestzijde van de Haven en ten noordwesten van de dorpskom. Deze mo1en is nooit bewoond geweest. Juist boven de deur bevindt zich een geve1steen met het vo1gende opschrift:

DEEZE MOLEN IS GESTIGT VOOR HUYBERT VAN ROSSEM EN IACOMYNAEERLAND EGTELIEDEN,

W AAR V AN DEN EERSTEN STEEN IS GELEGD DEN 13 MAART 1801.

De baard, van hout, is aan de onderkant fraai geschu1pt. Donker grijsgroen afgebiest, met geel:

ANNO 1801. Sedert 1962 is hij groen, wit afgebiesd, met tussen de voeghouten in wit: ANNO 1801. Voor de mo1en ontwaren we nog een mo1ensteen.

Deze korenmo1en is van het type ronde, stenen bovenkruier zonder stelling, grondzeiler, ongetail1eerd. Het materiaa1 is gele baksteen. De kap is van hout met dak1eer en de windpe1uw van ijzer, evena1s de roeden en de as. De mo1en heeft een v1ucht van 21,40 meter. De wiekvorm he eft sinds 1945 het stroomlijnsysteem-Van Busse1, met sedert 1951 remk1eppen op de vier einden (sinds een reparatie in 1967 drie remk1eppen). De schoren, spruiten en de staartba1k zijn van hout. Er is een kruilier met rondgaande ketting.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek