De Rijp en Graft in oude ansichten

De Rijp en Graft in oude ansichten

Auteur
:   D. Veenman sr.
Gemeente
:   Graft-De Rijp
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4505-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De Rijp en Graft in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Kijken naar oude ansichten van De Rijp betekent voor mij: kijken naar mijn jeugdjaren. Dat zal u niet verwonderen, als u weet dat ik dit jaar mijn tachtigste verjaardag hoop te vieren. Zoals De Rijp er op de meeste van de in dit boekje afgebeelde kaarten uitzag, ZQ heb ik het gekend. Veel van de er op afgebeelde personen heb ik eveneens gekend. Het heeft me dan ook niet zoveel moeite gekost, aan de uitnodiging van boekhandelaar Niek Heizenberg gevolg te geven om de ansichten die waren uitgezocht uit de collecties van mijn zoon, Henk Veenman, en van Jan Kaptein en de door anderen beschikbaar gestelde kaarten van een toelichting te voorzien. De eindredactie was in vertrouwde handen van de journalist C. Booy,

Tijdens dat werk zijn allerlei herinneringen bij me opgekomen aan het dorp en zijn bewoners in vroeger jaren. Aan Ootje van Vliet, de laatste kasteleines van "De Eendracht", die al te dorstige klanten placht toe te voegen: "Na twee glasies bier kun je geen dorst meer hebben". En principieel als zij was, hield ze dan verder de tap dicht voor die klant. Niet ver van "De Eendracht" woonde een kruidenier die met de bijnaam "Geefmezoentje" was bedacht, een gevolg van het feit dat hij zijn vrouw zo dikwijls een dergelijke liefdesbetuiging vroeg, Zijn vrouw placht 's zomers, als ze schepijs verkocht, met een vinger de scheplepel

af te strijken en die dan af te likken. Gaf niks, de klant stond er toch bij? En dan was er de kleine nijvere bloemist, met zijn grote vrouw, van wie nag altijd het verhaal de ronde doet dat ze eens bij de manufacturier de winkel binnenstapte met de woorden:

"ZUrlohe (zo heette de textielverkoper), mag ik een broek voor m'n man; een jongensmaat ... "

In het De Rijp van mijn jongensjaren had je nog kattenmeppers en krengenslagers en natuurlijk mensen die sterke verhalen vertelden voor waar, Toon de Wijs was er zo een. Hij was de beste dammer van De Rijp en een zeer bekwaam grasmaaier. Met zijn scherp gehaarde zeis maaide hij zowaar de kop van het ijzeren haarspit af, dat hij had verge ten uit de grond te trekken. En tijdens het wallekantjes maaien ving hij, al maaiende, knoerten van karpers, door ze met dezelfde zwaai van de zeis uit het water te pikken en op de wal te doen belanden.

Dorpsfiguren, ik heb er legio gekend. J e had Ootje Haanraads op de Tuingracht, die staatsloten verkocht. Twee jongedames die ze altijd voor pa en ma moesten halen, werden steevast binnen genood. Voor de koffie, die de hele dag op het petroleumstelletje had staan pruttelen. Tegen wil en dank werd ingeschonken. Maar opdrinken? Als Ootje Haanraads zich omdraaide naar de kast om de verlangde loten voor de dag te halen, verdween de inhoud van de kopjes schie-

lijk in een grote bloempot. De bloemen hebben het niet overleefd, op den duur.

Tegenover de meelfabriek woonde Jacob Overberg, barbier, sigarenmaker en sigarenwinkelier. Jacob en zijn vrouw waren kleine mensen. Als er een klant geknipt of geschoren moest worden, ging Jacob op een bankje staan. Zijn etalage lag altijd vol met zakjes sigaren. In somrnige zat ook een geldstuk: een dubbeltje, een kwartje een halve gulden of een hele gulden. Wie een zakje sigaren kocht (voor een dubbeltje! ) had kans op zo'n geldprijs.

Jan de Wit, de groenteboer, zat altijd vol grapjes. 's Morgens vroeg al ging hij er op uit met de hondekar, om te venten. In het overhemd, naar het scheen. Maar daaronder had hij zich dik aangekleed. Een van zijn verhalen luidde dat hij eens had gezien dat een vrouw, die in verwachting was, een paar kersen van zijn kar greep en wegstak in de zak onder haar rok. "Toen de kleine werd geboren, had ze drie kersen in het handje", was de moraal van zijn verhaal.

Velen zullen zich Jan Tensen nog herinneren, de harmonicaspeler met de ezelwagen. Hij ventte ook met groente. Zijn wagen was een bak op twee wielen en een zitbankje er midden bovenop. Op een keer, toen Jans ezel bronstig was, kwam hij langs de Tuingracht, waar de familie Lakeman woonde, de paardenhande-

laar. De heren Lakeman wist en hoe het met Jan Tensens ezel was gesteld en mikten, toen hij er aankwam, een schep paardemest voor hem op straat. De ezel hield van het ene op het andere moment stokstijf stil en Jan kieperde tussen de rode kolen in zijn kar. Algeme en gelach en Jan scheldend te midden van zijn handel.

Van een latere tijd - de meeste Rijpers van nu hebben hem nog wel gekend - dateren de verhalen van Jan Zwerver, die een rat dooddrukte op zijn knie. Deze Jan zat een van zijn geiten te melken in de stal, toen er een rat in zijn broekspijp kroop. Jan greep hem door de kleding he en en kneep goed toe, waarna hij even met zijn been schudde. De rat viel dood uit de broekspijp. "Eigen schuld" zei Jan en ging door met melken. Als je bij hem in huis kwam, moest je over zes, zeven schalen geitemelk heenstappen, die stonden te rom en omdat er boter moest worden gemaakt. Je kon zien hoe oud de melk was: de oudste was donkergrijs van het stof, de volgende wat minder grijs en zo verder...

Dat is allemaal voorbij, maar als ik door De Rijp en Graft wandel, van de Klaterbuurt tot Noordeinde, kan ik u over bijna elk huis wel een verhaal vertellen. Of over de mensen die er hebben gewoond. Zullen we dan maar gaan?

Uitg. l. W. Y. R.",. o. Rijp. ~ A",.... ~,,'1

n c.../ -~ ~ ~~

.~~~

Rijperweg. J)e Rijp. - d... r

.., ~

1. Dit is het cafe van de familie Van Leeuwen aan de K1aterbuurt, waar elk jaar tijdens de Beemster kermis de eerste vier dagen kermis werd gevierd door de Rijpers. Dan werd er gedanst op de muziek van Floor Bierhaa1der en zijn zoon Arie. Gezellige avonden voor de Rijpers, met een palinkje van de familie De Wit. Op de achtergrond staat de me1kfabriek "Hollandia". Rechts onderaan de kluft woonde de familie De Jong. Vader De Jong maakte klornpen uit wilgenhout. Ze waren erg zwaar aan de benen, maar sterk en kostten zeven stuivers.

UiIQ. J. W. Y. Raven, 0, Rijp.

Bad- en Zweminr-ichtinz. DE RIJP.

2. Ret zwembad, gezien vanaf de Beemsterdijk. Dit zwembad is maar een kort leven beschoren geweest. Oak het grote huis bij het zwembad is er niet meer. Op de achtergrond zien we het watergemaal (stoomgemaal) van de Eilandspolder. Machinist was toentertijd J. Gerling, Tussen gemaal en zwembad door zien we het landje van Besse, waarop 's winters tien centimeter water stond ten gevolge van de hoge boezemwaterstand. Na een nacht vriezen kon de jeugd er al op schaatsen, waarvan dan uiteraard druk gebruik werd gemaakt.

3. Deze opname dateert van de vorige eeuw en is gemaakt vanaf de Beemsterdijk, met het gezicht op de achterzijde van het Oosteinde. De hoge kap is van hotel "De Eendracht", in later jaren (en ook nu no g) in de volksmond hotel "Ootje van Vliet", naar de laatste exploitante, wijlen mevrouw de weduwe Van Vliet-Luder. Van het hotel is nog slechts een bouwvalover.

Van het bestaan van de "Steenkooperij van N. Vredevoort" zullen nog maar weinig Rijpers weet hebben. Op de plaats van dit bedrijf staat momenteel het aannemersbedrijf van de firma D. Ent en zonen.

4. Het station van de Noordhollandsche Tramweg Maatschappij Amsterdam-Alkmaar, In het begin van deze eeuw was het traditie, dat vele ouders met hun kinderen 's zondagsavonds voor een loopje naar het station gingen om te kijken naar het aankomen en vertrekken van de tram. Aan het station De Rijp werd gewisseld: richting Alkmaar en richting Amsterdam. Het gaf een hele drukte van komende en gaande reizigers. Ais de trammetjes puffend en rokend de dijk op, casu quo de Beemster in waren getjoekerd, ging iedereen weer kalmpjes kuierend naar huis,

De Rijp (N. H.) Rechtestraat

5. Het Oosteinde van de Reehtestraat, vanaf de Beemsterbrug gezien. Links staat de houtopslagsehuur van P.S. Lafeber, reehts hotel "De Eendraeht", waarin toen nog kastelein K. Heuvel de bierglazen vulde. Het hotel had een prachtige toneelzaal, tevens danszaal, waar vele meisjes en jongens het dans en hebben geleerd onder leiding van dansrneester Sjors de Bruin uit Purmerend. Hier werden ook de vele uitvoeringen gegeven van de toneel-, zang-, muziek- en gymnastiekverenigingen. Het bord "De Rijp pomp 500 M" verwijst naar de eerste benzinepomp die De Rijp rijk was; eigenaar B. Visser.

6. Staande op de Beernsterdijk zien we het erf en de houtopslagplaats van de familie Lafeber en de oude Beemsterbrug. Op de achtergrond komt de prachtige boombeplanting van de Beemsterdijk mooi uit, een rijkdom die niet is teruggekeerd nadat in de tweede wereldoorlog de bomen wegens brandstofgebrek waren gekapt. De houtopslagplaatsen en schuren zijn in het begin van de jaren twintig verkocht aan de firma Matser en Hamstra.

itO. J. VI. v . Rav, ?? ,O' R;jp.

7. Hier ligt de "Alkmaar Packet" aan de steiger. Deze boot onderhield een vracht- en passagiersdienst tussen Zaandam en De Rijp, tweemaal per dag langs de plaatsen aan de Zaan. De bootdienst voorzag onder meer in de vervoersbehoefte voor familiebezoek. Deze stoomboot is later vervangen door een motorboot, de "Marconi", met kapitein J. Jonker. De aanlegsteiger lag tussen de percelen van A. van Petten en R. Spaarman. Op de achtergrond zien we de meelfabriek van de firma Glazekas.

Rinzstraat. DE RIJP.

·itgave van J. W. van Raven, de Rijp,

(;ezicbt op de R ijp (Zuidzijde) van «f dell Heerasterdijk

8. Gezicht op de Tuingracht en de Kralingerbuurt, De boot behoort bij de meelfabriek. De bekende "huisjes" aan de waterkant zijn op deze foto goed vertegenwoordigd. Links bevindt zich het kolenpakhuis "Ret Kalf" van de firma Blokdijk en zoon.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek