De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen

De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:  
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2732-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

ZUIDZANDE

11. Hier zien we de aan de Sluissedijk gelegen korenmolen van het type beltmolen, die in 1874 voor J. Butin werd gebouwd door molenmaker J. de Groote uit Nieuwvliet. Deze molen was tot 1966 regelmatig in bedrijf en ligt ongeveer achthonderd meter ten zuidwesten van de dorpskern in het vrije veld op een belt of berg van 2,50 meter hoogte. De molen, die nooit bewoond is geweest, is een ronde, stenen bovenkruier zonder stelling, ongetailleerd. Het materiaal is rode baksteen. De kap is van hout met dakleer, terwijl ook de windpeluw van hout is. De roeden zijn van ijzer van de gebroeders Pot uit Kinderdijk. De as is ook van ijzer van de firma Boddaert & Co. te Middelburg. De molen heeft een vlucht van 24,16 meter. De wiekvorm is oorspronkelijk, met sedert 1949 op de binnenroede stroomlijn van het systeem-Fauel, met dubbele remkleppen, die in 1968 werden gedemonteerd. De staartschoren en de korte spruit zijn van hout en de staartbalk en de lange spruit van ijzer. (Voorheen de roede van de korenmolen van Oostburg, die oorlogsslachtoffer was.) Er is een kruirad met rondgaande kruiketting zonder eind aanwezig. De molen is hard aan restauratie toe!

SINT ANNA TER MUIDEN

12. Links: in Sint Anna ter Muiden heeft destijds een oude standerdmolen van het open type gestaan. Deze standerdmolen stond nog een eind verder dan de plaats waar de Pasmolen heeft gestaan. Waarschijnlijk is hij in 1797 uit de Molenstraat in het dorp Sint Anna ter Muiden naar hier verplaatst: op kaarten van 1604, 1621, 1739 enzovoort staat in dit dorp nog een molen vermeld. In deze molen kan men de naam vinden van 1. van de Putte-Luteyn (1813), de grootvader van de latere eigenaar P. van de Putte. In 1747 was mulder Guilliame de Blents de eigenaar van deze molen. In 1880 is de gemeente Sint Anna ter Muiden bij het naburige Sluis gevoegd.

SLUIS

Rechts zien we een afbeelding van de in Sluis staande Pasmolen, die in 1909 vanuit Selsaete (Belgie) naar Sluis werd verplaatst, even buiten de stad, op de weg naar Sint Anna ter Muiden. De eigenaar van deze open standerdmolen was Jacob Sanders (1909-1924). Na hem kreeg R. Heyens de molen in bezit, die helaas deze oude molen in maart 1926 heeft laten afbrekenJ In de middeleeuwen, toen Sluis zo'n tienduizend inwoners telde en het gehele gebied tussen de stadswallen was bebouwd, stond er in Sluis zeker een tiental molens. In 1920 waren er nog slechts drie. De voorlaatste molen werd in de jaren dertig jammer genoeg gesloopt. Het was de standerdmolen van "Van de Putte", gelegen aan de Sint-Annastraat.

13. Onze mo1enroute leidt ons naar de vo1gende mo1en in Sluis, waar we aan de Nieuwstraat de korenmo1en "De Brak" aantreffen. (Een brak is een jachthond.) Deze korenmo1en van het type stellingmolen werd gebouwd in 1739 en herbouwd in de jaren 1950/1951. De molen, die periodiek in bedrijf is geweest, ligt aan de zuid-zuidoostrand van de bebouwde kom, op een mo1enberg van ongeveer 2,50 meter en is, voor zover bekend, nooit bewoond geweest. Het is een zware, ronde stenen bovenkruier met stelling en schuine stellingschoren, ongetailleerd. Het materiaal is gele baksteen. De kap is van hout met dakleer, terwij1 ook de windpeluw van hout is. De roeden zijn van ijzer van de gebroeders Pot uit Kinderdijk, waarvan de nummers onder de stroomlijnplaten staan. De as is eveneens van ijzer van de fabriek "De Prins van Oranje" uit 's-Gravenhage. De molen heeft een vlucht van 24,08 meter (gemeten over de buitenroede). De wiekvorm is van het systeem-Van Bussel met vier remkleppen. De staartschoren en de korte spruit zijn van hout, terwijl de staartbalk en de lange spruit van ijzer zijn. Er is een kruilier aanwezig. De hoogte van de stelling is 8,80 meter. De toestand is goed. Gedichten en opschriften treft men bij deze molen niet aan. WeI is er een bijzonder fraaie gevelsteen aanwezig boven de deur aan de noordzijde; op een licht golvend vlak, verdeeld in drie horizontale banden, de middelste iets breder dan de bovenste en de onderste, en in zwart-wit-zwart. Hierop 1ezen we het vo1gende:

DESEN EERSTEN STEENEN MOLEN GENAAMT "DE BRAK" HEEFT LAATEN BOUWEN: DHr JOHs VAN WEENEGEM EN VROUW CATHARINA V AN UFFLLE

AN NO

17 39

DEN EERSTEN STEEN GELEGT DOOR JACOB VANWEENEGEM DEN 3.JULY EN DEN EERSTEN SPYKER GESLAGEN DOOR CLEMENT PIETER VAN AFFELEN JULY 22.

De baard is groot, aan de onderrand gegolfd, van horizontale kraaldelen, lichtblauw, geel afgebiesd, zonder tekst. De boogies boven de deuren en vensters zijn rood geschilderd. Op 14 juli 1951 werd de molen door de Commissaris der Koningin in Zeeland wederom feestelijk in gebruik gesteld. Er is een aanbouw op het noordoosten en zuidwesten. Onder in de molen is een moderne maalderij ingericht. Opvallend is de vertikale leuning om de stelling. Vroeger stond in Sluis een miniatuurmolentje van het type standerdmolen.

AARDENBURG

14. Het is al weer heel wat jaren geleden dat er in Aardenburg, naast de twee standerdmolens, ook nog een stellingmolen stond. Omstreeks 1821 werd in de buurt Draaibrug, gemeente Aardenburg, een achtkante houten molen gebouwd voor rekening van Kerkhove. Verschillende eigenaars volgden, totdat M. Aalbregtse hem in 1863 in eigendom kreeg. Deze molenaar heeft de molen in 1870 verbouwd tot een stenen molen met lage balie, waarvan we op dit plaatje een afbeelding zien. Zijn kleinzoon Adr. Aalbregtse is een van de laatste eigenaars en hoewel hij soms met een motor maalde, dacht hij er gelukkig niet aan de molen af te breken. Op de plaats waar deze molen stond was vroeger de Aardenburgse haven, die pas in 1813 werd bedijkt. Helaas werd deze molen omstreeks 1933 gesloopt.

EEDE

15. Boven: ten oosten van het dorp was er in de buurtschap Den Biezen nog een open standerdmolen. Het oudste jaartal hierin was 1633. In deze molen kwamen de namen voor van twee molenmakers, De Loof en Dooremet, en het jaartall765. Sinds mensenheugenis was de molen eigendom van de familie Cuelenaere. Orner Cuelenaere heeft de molen helaas in 1926 wegens bouwvalligheid laten afbreken en daarna vestigde hij daar een maalderij. In de Tachtigjarige Oorlog werd alles vernield en in 1607 meldt men dat deze buurt slechts uit vijf a zes hutjes bestond. Er zal dus vroeger wel een molen hebben gestaan.

SINTKRUIS

Onder: op deze open standerdmolen, die destijds in Sint Kruis heeft gestaan, was een steen met het jaartall762. Als dit het stichtingsjaar is geweest, dan was het niet de eerste molen die hier heeft gestaan. Op kaarten van 1656 en van omstreeks 1750 komt hier een molen VOOL De molen is op 31 augustus 1923 door de bliksem getroffen en vernield. De molen stond op de oude Sint Pietersdijk, die in 1611 is aangelegd. Eigenaars waren onder anderen: A. van de Putte (1840-1895) en J. Luteyn (1900-1923). Dichtbij de buurt Bakkersdam heeft in deze gemeente nag een open standerdmolen gestaan, die in 1875 vanuit Belgie hier is geplaatst en die in 1908 of 1909 opnieuw naar Belgie (Eecloo) ging. Daar werd hij later afgebroken. De molen was in het bezit van de familie Wijffels, maar het opgaand geboomte belemmerde zozeer het malen, dat de laatste eigenaar, C.J. Wijffels, hem helaas moest verkopen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek