De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen

De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:  
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2732-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De molens van Zeeuwsch-Vlaanderen'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

KUITAART

36. We vervolgen onze molenroute en komen in het plaatsje Kuitaart, waar aan de Frederik Hendrikstraat de korenmolen .Vogelzicht" van het type grondzeiler staat, waarvan A.M.T. van Jole de eigenaar is. De molen, die in 1865 werd gebouwd, is sedert 1970 weer nu en dan in bedrijf. De molen ligt ongeveer tweehonderd vijftig meter ten zuid-zuidoosten van de dorpskern, ten oosten van de weg Perkpolder-Hulst, op een berg van ongeveer een meter hoogte. De molen, die nooit bewoond is geweest, is een ronde, stenen bovenkruier zonder stelling, heel licht buikvorming. Het materiaal is rode baksteen. De kap is van hout met dakleer en de windpeluw is eveneens van hout. De roeden zijn van ijzer van de gebroeders Pot uit Kinderdijk. De binnenroede is afkomstig van de watermolen uit de polder Haskerhorne in Friesland en de buitenroede van de watermolen van het waterschap Scheemderzwaag (Groningen). Er is een houten "insteekas" met ijzeren kop en pen. Voor op de kop staat ingegoten: "Wauters Koeckx, Bruxelles", De molen heeft een vlucht van 22,34 meter. De wiekvorm is oorspronkelijk en ongewijzigd. De staartschoren, spruiten en de staartbalk zijn van hout. Er is een kruilier, na restauratie van 1970 een kruirad. De molen verkeert in een zeer goede conditie. Gedichten, opschriften en een gevelsteen ontbreken. De baard is een ijzeren plaat, aan de onderrand eenvoudig geschulpt; groen geschilderd, wit afgebiesd, In het midden compact bijeen: ANNO 1865. Aan weerszijden van deze tekst staat een zespuntige, witte ster, Deze baard is in 1970 vervangen door een gelijkvormige houten baard, groen geschilderd, wit afgebiesd, met hetzelfde opschrift en plaatijzeren, witte sterren, De stenen van raam- en deurboogjes en onderdorpels zijn rood geschilderd met witte voegen. Voor zover bekend, is er nooit erfpacht betaald.

GROENENDIJK-HONTENISSE

37. Op dit plaatje zien we een gelukkig niet alledaags beeld van de open standerdmolen in Groenendijk-Hontenisse. Het jaar van de ramp (1953) ligt bij velen nog vers in het geheugen. Maar hier zien we een plaatje van de watersnood uit 1906, toen ook dit gedeelte van Oost-Zeeuwsch- Vlaanderen onder water liep. Maar als we het plaatje goed bekijken, dan zien we dat deze molen, ondanks dat de molenaar er met de boot naar toe moest varen, toch in bedrijf is. De molen maalt lustig voort!

T

GROENENDIJK ·KLOOSTERZANDE

38. We besluiten onze molenroute door Zeeuwsch-Vlaanderen met twee opnamen van de open standerdmolen uit Groenendijk (gemeente Hontenisse). Voor zover bekend, is er nooit erfpacht betaald. Deze molen is waarschijnlijk in 1781 van de buurtschap Oliekot naar de huidige plaats overgebracht. Of de gevelstenen in de teerlingen bij deze molen behoren of bij een vroeger ter plaatse staande molen, is niet uit te maken. In de molen zou ergens het volgende opschrift ingesneden zijn: "DESE MOLEN BEGONNEN TE MALEN D 8 M 7 D 1781 C. BRAEM", hetgeen thans niet meer is te vinden. Bij de oprichting van het kadaster stond de molen ten name van C. Geelhoedt, die de molen kocht bij openbare verkoop, op 14 december 1819, ten overstaan van het stedelijk bestuur van Hulst. Deze oude standerdmolen heeft verschillende eigenaars gehad, onder anderen de familie Buysrogge. De laatste eigenaresse, mevrouw G.W.H. baronesse Collot d'Escury, verkocht de molen op 29 oktober 1959 voor de symbolische prijs van een gulden aan de gemeente. In 1957 is de molen ingrijpend gerestaureerd door molenmaker J. Bos uit Almkerk. Volgens mededeling zou bij de verkoop in 1927 zijn bepaald dat de molen gedurende negenennegentig jaar niet als korenmolen zou mogen worden gebruikt. Aan de achterzijde van het molenhuis is een apart takelluifeltje aangebouwd. Merkwaardig is de holle vorm van de dakschilden met uitstulpingen ten behoeve van het vangwiel, De standerd is met trekstangen en een strop aan de .zetel" van de molen opgehangen. Naast de rechter steenlijst ligt een ijzeren balk, terwijl op de linker steenlijst een houten balk is bevestigd. Merkwaardig is het ontbreken van de kruisplaat-sleutels, die de standaard opsluiten. De steenbalk wordt op zijn plaats gehouden door aan weerszijden slechts een moerstijl: de oudste standerdrnolen-constructie. Naast de molenberg is sinds 1911 een mechanische maalderij. Vroeger had Hontenisse een standerdmolen te Krevershille, een ronde, stenen bovenkruier en een gesloten standerdmolen te Lamswaarde, alsmede een open standerdmolen in Ter Hole. Helaas is bij de laatste restauratie, die werd uitgevoerd door molenmaker H. Beyk uit Afferden, het over de hele breedte van de molen doorlopende balkon met spruitbalk en trapschoren gehandhaafd: een onjuiste situatie bij deze overigens zuiver Vlaamse molen. Ook de molenberg is hier bestraat, hetgeen enigszins onnatuurlijk aandoet!

GERAADPLEEGDE UITGA VEN:

M.A.A. Aalbregtse, Oostburg in oude ansichten, Zaltbommel, 1976.

P.J. Baert en W.E.P. Schelstraete, Sluiskil in oude ansichten. Zaltbommel, 1976. P.J. Baert, Terneuzen in oude ansichten. Zaltbommel, 1976.

A. van Beijsterveldt, Sluis in oude ansichten. Zaltbornmel, 197 I.

P.G. van den Bosse, D.J. Oggel en C. Srnies, Axel in oude ansichten. Zaltbommel, 1972. A. Bicker Caarten, De Molen in ons Volksleven. Leiden, 1958.

P.J. Brand, Hulst in oude ansichten deel I. Zaltbommel, 1971.

P.J. Brand, Hulst in oude ansichten deel2. Zaltbommel, 1976.

Emile Buysse, Sluis in oude ansichten deel 2. Zaltbommel, 1976.

S. Collot d'Escury, De Molens van Zeeuwsch-Vlaanderen. Amsterdam, 1927. J.Ch. Cornelis, IJzendijke in oude ansichten deell. Zaltbommel, 1972

L.M. de Die en Rinus Willemsen, Biervliet in oude ansichten. Zaltbommel, 1973. L.M. de Die, IJzendijke in oude ansichten deel2. Zaltbommel, 1976.

L.M. de Die, Groede in oude ansichten. Zaltbommel, 1975.

M. van Hoogstraten, De molens van Zeeland, 1964 en 1972.

F.C. Jansen Verplanke, Hontenisse in oude ansichten. Zaltbommel, 1971. Jaap Keijmel, Breskens in oude ansichten. Zaltbommel, 1971.

Idem, deel2. Zaltbornmel, 1977.

J.W. Kusee en P. de Leeuw, Zaamslagin oude ansichten deel1. Zaltbommel, 1972. P. de Leeuwen J.W. Kusee, Zaamslag in oude ansichten deel2. Zaltbommel, 1976. J.L. Platteeuw, Hoek in oude ansichten. Zaltbommel, 197 I.

Rob Siock, Sas van Gent in oude ansichten. Zaltbommel, 1971.

G.A.C. van Vooren, Aardenburg in oude ansichten. Zaltbommel, 1975. Georges A.C. van Vooren, Eede in oude ansichten. Zaltbommel, 1976. Joh. de Vries, Het spookte in Zeeuwsch-Vlaanderen. Terneuzen, 1974.

"De Windmolen". Officieel orgaan van "De Zeeuwse Molen". Zierikzee,jaargangen 1977 en 1978. C. van Winkelen, Sint Jansteen in oude ansichten. Zaltbommel, 1977.

C. van Winkelen, Clinge in oude ansichten. Zaltbommel, 1977.

C.P. Pols, De Molens van Schouwen-Duiveland, Zierikzee, 1977.

FOTOVERANTWOORDlNG:

P. de Hulster, Zuidzande: 9.

F.D.M. Weemaes, Sint Jansteen: 1, 3, 6 links, 6 rechts, 7, 12 links, 12 rechts, 15 boven, 15 onder, 17 links, 22 links, 23, 24 links, 24 rechts, 26, 27 links, 29, 30 rechts, 31, 34 links, 34 rechts, 35 en 37.

Archief samensteller C. van Winkelen, Sint-Annaland: voorplaatje, 2, 5, 8, 10, 11, 14, 16, 18, 19, 20, 2l, 22 rechts, 25, 27 rechts, 28, 30 links, 33, 36, 38 links en 38 rechts.

M.L. van Winkelen, Sint-Annaland: 4, 13, 17 rechts en 32.

De heer Weemaes uit Sint Jansteen heeft een belangrijk aandeel gehad bij het verstrekken van het materiaal voor de opnamen in dit molenboekje. Een woord van bijzondere dank en erkentelijkheid hiervoor is zeer zeker op zijn plaats!

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek