De rode bus in beeld - de eerste generatie standaardbussen in Amsterdam (vanaf 1966)

De rode bus in beeld - de eerste generatie standaardbussen in Amsterdam (vanaf 1966)

Auteur
:   ing. J.W.F. Burgemeester
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1286-4
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De rode bus in beeld - de eerste generatie standaardbussen in Amsterdam (vanaf 1966)'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

19 Juist aan de andere zijde van de overweg op Sloterdijk bevindt zich een ambachtelijke bakkerij die wijd en zijd beroemd is om het aldaar vervaardigde Sloterdijkse krenten-

brood. of de bestuurder zich eveneens daaraan tegoed gedaan heeft als hij op 5 maart 1982 met bus 451 als 15-9 het Sloterdijkse tafereel verlaat, is onbekend.

De bus heeft inmiddels reflectoren op de flanken gekregen en is van kunststof spatbordschermen voorzien. De DAFletters zijn met elkaar verbonden. Jarenlang was het plein

voor station Sloterdijk het domicilie van de buslijnen 14 en 15. Op het moment van fotograferen was de rigoreuze verandering echter nabij.

20 De Kromhout-'tikker' met wagenparknummer 281 wordt als representant van de generatie voorgangers van de standaardbus als museumbus bedrijfsvaardig in stand gehouden. Op deze foto van 28 mei 1981 staat zij voor de ingang van het Haarlemmermeerstation en toont de lijnen richtingsfilm van buslijn 70 naar het Amsterdamse Bos. In de reguliere dienst heeft zij echter nooit op deze lijn gereden. Opvallend aan deze serie bussen is het mooie V-vormige fabrieksembleem van de carrosseriebouwer Verheul op de voorzijde.

Op de voorste hoek staat het wagenparknummer in kleine

witte cijfers, achter op de flanken is het nummer in grote gouden cijfers weergegeven.

21 Nog in juni 1986 kon de oude standaardbus gefotografeerd worden. De bus met wagenparknummer 446 is, voorzien van gele kentekenplaten, beschilderd in een patroon dat diverse taferelen van

de GVB dienstuitvoering moet vertolken. In deze uitmonstering van driekwart beschildering met origineel front doet zij dienst als informatiebus van het GVB. De 446 is ook als zodanig voorzien van een

film met een' i' en overeenkomstige tekst in de kast van de richtingaanduiding. De beschildering is uitgevoerd in de kleuren rood, geel, wit, grijs en blauw. Tot aan de terzijdestelling heeft de bus deze

beschildering gedragen. Buitenterrein Garage West, juni 1986.

22 Het Stationsplein (Amsterdam CS) is nu voorzien van betonnen busstroken en nieuwe haltepalen die onder andere van kaartjes met de onlangs ingevoerde zoneindeling zijn voorzien. In vergelijking met foto 8 staat de bus nagenoeg op dezelfde plaats. Het is de bus met nummer 478 die als nachtlijn 72 - 2 naar de Jan Tooropstraat bij Garage West dienstdoet. Het is nog zeer stil op het Stationsplein op de ochtend van 23 mei 1982. De ronde gaten in de voorbumper van de bus zijn door cirkelvormige plaatjes keurig afgedekt.

23 Op de halteplaats van de lijnen 22 en 39 staat de nachtlijn 74. Een bord met het opschrift 'nacht' verhindert een blik op het dienstwagennummer. De lijnfilm van de nachtbuslijnen bestond uit een geel fond met zwarte letters, de lijncijfers waren aan de reeks 7 1-78 ontleend. Het bord is zodoende 'dubbelop'. Opvallend is de bijzonder geprononceerde sierlijst rond de radiateur van deze bus met nummer 483, die veel dikker is dan bij de overige exemplaren uit deze levering. De eindbestemming 'Buitenveldert' moet als eindbestemming nog op de richtingsfilm verschijnen. Stationsplein, 23 mei 1982.

24 Links: een opname en face van de bus met nummer 2, als 38-1 in oktober 1982 in de Molenwijk geportretteerd. De traditionele haltemarkering van geel/zwarte trottoirtegels heeft inmiddels plaats gemaakt voor een minder sprekende maar wellicht goedkopere aanduiding in wit en zwart. De bus met nummer 2 is nagenoeg nog geheel in originele staat en voorzien van een blauw kenteken. Buslijn 38 tussen de Molenwijk en het Muiderpoort station is op 27 mei 1973 in het leven geroepen ter versterking van de zwaar belaste en zeer lange buslijn 36 die toen tussen Amsterdam- West en Oost reed, op een route via de Molenwijk en door Amsterdam-Noord. Daarmee was de '36' de langste buslijn van het vervoerbedrijf.

Rechts: bus nummer 9 geportretteerd aan de bestuurderszijde. De bus is ingefilmd als lijn 36 met het eindpunt Molenwijk. Buslijn 36 is aan het begin van 1968 vanuit Tuindorp-Oostzaan in Amsterdam-Noord verlengd naar de toentertijd gloednieuwe Molenwijk, die tegenover het complex Tuindorp was opgetrokken. Het andere eindpunt was het Bos en Lommerplein in Amsterdam -West.

Een verlenging aan de noordzijde ondervond lijn 36 op 16 februari 1969, toen het eindpunt Molenwijk werd verruild voor het eindpunt Muiderpoortstation in AmsterdamOost. Uiteindelijk is buslijn 36 aan de westzijde nog eens verlengd van het Bos en Lommerplein naar het Hoofddorpplein, hetgeen geschiedde met ingang van 6 oktober 1974. Vanaf dat moment werd in Noord nog een routewijzi-

ging via de nieuwbouwwijk Banne Buiksloot van kracht. Een reis met de '36' van het ene naar het andere eindpunt, duurde toentertijd meer dan twee uur. Eindpunt Molenwijk, zoals hier getoond, gold slechts voor een paar ritten per dag ..

2S De bus met wagenparknummer 1 1 0 is het laatste exemplaar van de levering uit de serie met de nummers 461 10 (vierde verschijningsvorm). Voor de terzijdestelling kon de bus eind augustus 1987 voor het Haarlemmermeerstation als themabus worden gefotografeerd. De van voren oudblauwe bus met goudkleurige becijfering is vanaf het midden van de flanken als een sardineblikje symbolisch opengerold. Onderliggend beeld toonde een schildering van de techniek van de luchtreservoirs, van de constructie van de carrosseriespanten en aan zij- en achterkant een blik op de motor. De techniekbus met nummer

1 10 werd eerder omgebouwd

als proefmodel voor de toepassing van een lPG-installatie. Met deze bus werden experimenten gedaan om ervaringen op te doen met het rijden op gas, als voorbereiding op de plannen om de bussen met

het wagenparknummer 161169 later definitief in te richten voor het rijden op LPG. De speciaal voor het Nederlands Instituut voor Nijverheid en Techniek (NINT) als zodanig beschilderde bus, is overigens

in dezelfde uitmonstering bedrijfsvaardig bij MUSA bewaard en doet nog regelmatig dienst bij evenementen.

26 In de jaren zeventig en tachtig werd in februari in het RAl -complex in AmsterdamZuid afwisselend de Bedrijfsauto-RAl en de PersonenautoRAl georganiseerd. Tijdens de Bedrijfsauto-RAl werden ook carrosserieën van autobussen tentoongesteld. Pas later, in de jaren negentig, zou dit materieelop een eigen, internationale vakbeurs voor openbaar vervoer en touringcars worden gepresenteerd. De standaardbussen van Hainje waren op de RAl altijd van de partij. Er werden regelmatig exemplaren getoond van de serie die op dat moment aan één der grote steden werd geleverd. Tijdens de Bedrijfsauto-RAl van 1976 ging het om nummer 165 van de serie 111-169 voor Amsterdam. Geen wonder dat tenminste één Amsterdamse jongen, namelijk de auteur van dit boek, langdurig achter het stuur van de ten-

toongestelde GVB-bus te vinden was. Hij werd door zijn vader als chauffeur gefotografeerd.

Bus 165 was overigens het duizendste exemplaar van de eerste generatie standaardstadsbussen met een Hainjecarrosserie en een DAF-motor. Op 29 januari 1976 werd de bus door de fabrikanten en door leden van de Commissie Standaardisering Autobusmaterieel (CSA) in Garage West aan de Jan Tooropstraat aan de toenmalige wethouder Th.P. Treumann overgedragen. Na het officiële gedeelte vertrok een stoet van zeven standaardbussen (GVB 165,RET 571, HTM 300, GEVU 172 (de vijfhonderdste standaardbus 1970), GVG 47, BBA 202 en GVB 301 (de eerste standaardbus - 1966) voor een rit door Amsterdam die eindigde bij het RAl-congrescentrum.

27 Boven: het dashboard van de eerste levering standaardbussen. Duidelijk zichtbaar is de rij van acht controlelampen, met rechts de afgeschermde controlelamp van de richtingaanwijzer. Inmiddels is de grote tachograaf aangebracht. De schakelaarkast links naast de bestuurdersstoel is in deze uitvoering markant voor de eerste serie standaardbussen. De handrem is aangetrokken: de greep is waarneembaar naast de zitting van de stoel. De deurbedieningsknoppen zijn al vervangen door de rood-groenen kunststof knoppen. Dashboard van de bus met nummer 304. Sloterdijk, 21 mei 1978.

Onder: het dashboard van de bussen van de vijfde verschijningsvorm met de serienummers 111-169. Het meest in het oog springend was de gewijzigde uitvoering van het

aantal en het type controlelampjes op het paneel. De lampjes waren redundant uitgevoerd als garantie voor een zekere signalering. Eveneens opvallend en ook nieuw was het verzonken stuurwiel, dat bij de vroegere series als platte versie was aangebracht, maar nu in verdiepte uitvoering het nieuwe standaard DAF - stuurwiel vormde. De overige details van het paneel, inclusief de parkeerrem en de rijrichtingkeuzeschakelaar, waren overeenkomstig de exemplaren uit de series met de nummers 1-110.

28 Het dashboard van de bussen uit de serie met de nummers 1-4S. Hier het paneel van de bus met nummer 2, gefotografeerd aan het eindpunt Stellingweg in oktober 1982. Het controlepaneel en het platte stuurwiel zijn gelijk aan de bussen van de eerste verschijningsvorm vanaf nummer 301. De rijrichtingkeuzeschakelaar en de pneumatische parkeerrem zijn nieuw. De parkeerrem wordt middels indrukken van de knop op het paneel bekrachtigd. De rijrichting wordt bepaald door een draaiende keuzeschakelaar met de standen A, 0 en V, voor respectievelijk achteruit, neutraal/parkeren en vooruit. Links naast het stuurwiel is nog juist het

zonekastje zichtbaar warmee de instelling van de stempelautomaat kon worden ingegeven overeenkomstig de zone waarin de bus zich bevond. Ook de schakelaarkast

is gemoderniseeerd ten opzichte van de oudere exemplaren uit de eerste leveringen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek