Denekamp in oude ansichten

Denekamp in oude ansichten

Auteur
:   H. Asma
Gemeente
:   Denekamp
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4531-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Denekamp in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De gemeente Denekamp ligt in het oosten van de provincie Overijssel, in Twente, en ze bestaat uit de kerkdorpen Denekamp, Lattrop, Tilligte en Noord-Deurningen. Verder behoren nog tot de gemeente de buurtschappen Grooten Klein-Agelo, Breklenkamp, Oud-Ootmarsum en Nutter.

De gemeente, die in de vorige eeuw is ontstaan door samenvoeging van zeven marken, heeft een oppervlakte van 8842 hectare en telt ruim 12.000 inwoners. Van de totale bevolking is ongeveer 85 procent rooms-katholiek, 10 procent Nederlands hervormd en ongeveer 1 procent gereformeerd.

De oudste sporen van bewoning in de gemeente heeft men gevonden in de jaren 1972-1973 bij het bouwrijp maken van de grond voor de nieuwe woonwijk "De Borchert". Van 14 februari 1972 tot 2 februari 1973 vond de opgraving plaats van een 21/4 hectare grote Germaanse nederzetting uit de eerste en tweede eeuw na Christus. Men schat dat de bewoning van deze plaats ongeveer 150 jaar heeft geduurd en dat er tegelijkertijd telkens drie flinke boerderijen hebben gestaan met een lengte varierend van 13,5 tot 27 meter en een breedte van 5 tot 6 meter.

Rond het jaar 1250 is er in Denekamp een stenen kerkje gebouwd, dat de heilige Nicolaas als patroonheilige kreeg. Wellicht heeft er hiervoor al een houten kerkje of kapel gestaan, maar daarvan heeft men tot nu toe geen bewijzen. Omstreeks 1533 vertoonden zich in Denekamp de eerste duidelijke sporen van de reformatie en in 1602 vinden we de eerste hervormde predikant in het dorp. Ret jaar 1635

beschouwen de hervormden van Denekamp als het jaar van het ontstaan van hun kerk. Vanaf deze tijd hebben er praktisch onafgebroken dominees in het dorp gewerkt en het was ook in dit jaar dat de dorpskerk in hun bezit kwam. Ongeveer 175 jaar bleef de kerk in gebruik bij de hervormden. Door een besluit van koning Lodewijk Napoleon kwam de dorpskerk in 1810 weer in het bezit van de katholieken. De hervormden bouwden op een steenworp afstand een nieuwe kerk, die ze nog steeds gebruiken. Ret kleine aantal gereformeerde Denekampers kreeg pas een eigen kerkgebouw in 1960, maar doordat ze "samen op weg" gingen met de hervormden kwam dit kerkje na ongeveer een kwart eeuw weer leeg te staan.

Sinds het begin van de 18e eeuw heeft Denekamp een joodse gemeenschap gekend. In 1860 telde de gemeente 97 joodse inwoners, maar in 1938 was het aantal teruggelopen tot 54. Slechts twee joodse dorpsgenoten hebben de oorlog overleefd; ze zijn echter geemigreerd, zodat Denekamp nu geen joodse inwoners meer heeft. Twee kerkhofjes en een Davidsster in het wegdek nabij de plaats waar eens de synagoge stond, herinneren nu nog slechts aan hen. Monumentale of oude bouwwerken bezit Denekamp weinig. In de naoorlogse jaren zijn er veel oude gebouwen en woningen verdwenen. In de buitengebieden zijn als gevolg van de modemisering in de landbouw veel karakteristieke en oude boerderijen verdwenen of verbouwd. Daar staat tegenover dat er in de gemeente vanaf 1975 drie windmolens zijn gerestaureerd: een ervan staat in Denekamp zelf en de beide anderen bevinden zich in Lattrop en Tilligte.

En even buiten het dorp Jigt het landgoed Singraven met zijn nog geregeld draaiende watermolens.

Ook bezit Denekamp het oudste natuur-historische museum van Nederland. Het is het in 1911 door de onderwijzer J .B. Bemink gestichte Natura Docet.

Op ongeveer vier kilometer afstand van het dorp ligt de grensovergang met de naam Rammelbeek; het is een van de drukste grensposten van ons land.

Het kanaal Almelo-Nordhorn, dat voor een groot gedeelte door de gemeente Denekamp loopt, is in de jaren tachtig van de vorige eeuw gegraven. Het kanaal heeft nooit aan het doel voldaan waarvoor het destijds is aangelegd: het is nooit een druk bevaren kanaal geweest en is praktisch alleen gebruikt voor regionaal vervoer van turf en kunstmest. De laatste tientallen jaren wordt het uitsluitend nog gebruikt voor recreatieve doeleinden.

Oude tradities en gebruiken houdt men in Denekamp hoog in ere, zoals het midwinterhoornblazen in de weken rond kerstmis. Met de paasdagen kent men er zijn heel eigen gebruiken, zoals het paasstaak-slepen op paaszondag en het "eiergaddem" op de zondag ervoor. Verder heeft men er eigen paasliederen. De typisch Twentse sport, het klootschieten, wordt er nog intensief beoefend door jong enoud.

De landbouw was vroeger de voornaamste bron van bestaan, en ook nu nog worden landbouw en veeteelt door een belangrijk deel van de inwoners beoefend.

Industrie van betekenis heeft Denekamp nooit gekend, zodat het grootste deel van de werknemers hun beroep uitoe-

fende in de nabijgelegen Twentse steden als Enschede, Hengelo, en Oldenzaal, Voor de Tweede Wereldoorlog werkte een groot deel van deze Denekampers in de textielindustrie van de ongeveer acht kilometer verderop Jiggende Duitse stad Nordhorn. Na de oorlog was dat voorbij, maar toen konden deze mensen volop aan de slag in de fabrieken in de Twentse steden. In de tijd na de Tweede Wereldoorlog kreeg Denekamp een bescheiden industrie, die nu voornamelijk geconcentreerd is op een terrein aan de oostzijde van het dorp. Hier verdienen nu enige honderden mensen hun dagelijks brood. Verder is het toerisme belangrijk. In de gemeente zijn verschillende hotels, campings en bungalowparken.

Tot slot nog even het volgende voor degenen, die na het bekijken en lezen van dit boekje wat meer willen weten over Denekamp: door de vroegere onderwijzers Bernink en Dingeldein zijn enige boeken geschreven over de historie en de natuur van het dorp en zijn omgeving. Enkele ervan zijn nog verkrijgbaar.

Sinds 1976 is de Stichting Heemkunde Denekamp actief. Elk kwartaal verschijnt er een boekje ,,'t Onderschoer" en bovendien gaf de stichting een serie andere boeken en boekjes uit, die voomamelijk handelen over de historie van Denekamp.

Hartelijk dank aan hen die foto's en oude ansichten beschikbaar hebben gesteld.

1. De Oldenzaalsestraat zoals ze er in het begin van deze eeuw uitzag. Rechts zijn enkele monumenten te zien op de oude hervormde begraafplaats. De beuken, die van de straat een laan maakten, zijn nu verdwenen. Op de achtergrond van links naar rechts de bomen aan de Harwichsdijk, geplant door Roessingh Udink, een vroegere bewoner van het huis Singraven.

CVenehamjJ

OldenEaalsa!leslraal.

2. Dit is een foto van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Dat is te zien aan de toren waarvan in die tijd drie banen in de nation ale kleuren rood, wit en blauw geschilderd waren. Met name de witte baan is duidelijk te zien. Omdat Denekamp een grensplaats is, was men in die tijd bang dat de geallieerde vliegers zich zouden kunnen vergissen. Links op de voorgrond de winkel in tabakswaren en snoep van Van de Heuvel.

DENEKAMP. O,aenzaalscioestraat

3. De Oldenzaalsestraat, met links vooraan hotel-pension Dolce van de familie Looman. Daarachter het woonhuis en de zaak van de schoenmaker Mensink. In het winkeI-woonhuis in het midden had Jan Bekhuis een drogisterij en verkocht hij verf en andere schildersbenodigdheden. Rechts is nog vaag de omtrek van de toren van de rooms-katholieke kerk te zien.

4. Het door meester Bernink gestichte natuur-historische museum Natura Docet is in 1922 geopend en nadien diverse malen verbouwd en vergroot. Reeds in 1911 was Bernink al met een museum begonnen in de Brinkstraat, in het woonhuis en de schoenmakerij van zijn vader.

Villa de Borch bij Denekamp.

5. De villa De Borch ligt in de bossen, dichtbij de straatweg Denekamp-Oldenzaal en bij het riviertje de Dinkel.

6. Hier is het voorste gedeelte van de Vledderstraat te zien. Deze straat maakte vroeger deel uit van de internationale route naar Noord-Duitsland en Scandinavie,

DENEKIiMP. Vledderstraat

7. Dit is nogmaals de Vledderstraat; nu komt ook de linkerzijde van de straat wat meer in beeld. Ret tweede gebouw aan de rechterkant van de straat is de synagoge. De winkel op de achtergrond is de kledingzaak van Westerhof.

tUi':I 4103. Uitg. Vreerndel. verkeer, Denekamp.

::9

,- 1~ 41.03

Vledderstraat - Denekamp.

8. De Vledderstraat met rechts de winkel waar Snoeyink zijn ijzerwaren, fietsen en huishoudelijke artikelen verkocht. Bij hotel Knippers hangt de vlag uit. Tussen het hotel en Snoeyinks winkel had Knippers zijn timmerwerkplaats, want behalve hotelhouder was hij timmermanaannemer. Wat verder, aan de rechterkant, stond in die tijd het postkantoor. Het vooruitspringende gebouw aan de linkerkant van de straat was de synagoge, In de oorlogsjaren is deze gebruikt als bergplaats voor in beslag genomenjoodse goederen. Na de oorlog is de gehavende en verwaarloosde synagoge afgebroken.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek