Drunen en Elshout in oude ansichten deel 1

Drunen en Elshout in oude ansichten deel 1

Auteur
:   A.J. van de Wiel
Gemeente
:   Heusden
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3815-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Drunen en Elshout in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Uit een op het gemeentehuis aanwezige verzameling oude foto's hebben wij 77 afbeeldingen gekozen, die een totaalbeeld trachten te geven van Drunen en Elshout, vanaf het einde van de vorige eeuw tot omstreeks 1935. Naast straatbeelden zijn fete's geboren van verdwenen gebouwen, van optochten en feestelijkheden, van verenigingen en oude beroepen. Indien het foto's uit Elshout betreft, is dit er steeds bij vermeld.

Drunen heeft in het verleden diverse benamingen gehad. Zo vinden we in de dertiende eeuw Tel' Unen, terwijl men in de veertiende eeuw Droene en Drunen (!) schreef. In de zestiende eeuw was het Druenen, wat in de volgende eeuw Druynen werd. Uit de sarnenvoeging Tel' Unen zou de naam Drunen ontstaan zijn. Dit zou de betekenis hebben van donker en van bruin wat zou duiden op moerassig gebied of zware bebossing.

Voor de naam Elshout, het kerkdorp dat sinds 1935 met Drunen een gemeente vormt en dat onstaan is temidden van vruchtbare gronden, zal het niet moeilijk zijn een aannemelijke verklaring te vinden. Elisholz is de oudste bekende naam uit de achtste eeuw. In 1339 wordt de spelling Elshout al aangetroffen.

Het allereerste ontstaan van Drunen kan niet worden achterhaald. Bodemvondsten wijzen er op dat haar

omgeving reeds vroeg moet zijn bewoond. Voor zover is na te gaan heeft Drunen voor 1231 toebehoord aan de adellijke familie Van Altena, leenmannen van de graven van Holland. Vanaf 1231 kwam Drunen onder de Meierij van 's-Hertogenbosch, welke was verdeeld in vier kwartieren. Drunen ging tot het kwartier van Oisterwijk behoren. Het dorp Drunen met aanhorigheden bleef Brabants bezit totdat hertogin Johanna van Brabant in 1387 het aan Paulus van Haastrecht verpandde. Hierdoor werd Drunen een Heerlijkheid van de familie Van Haastrecht, reeds in 1291 als ridders vermeld. De historie van Drunen is daarorn nauw verbonden geweest met de geschiedenis van het Drunens kasteel, dat vroeger Steenenburg geheten moet hebben. De Heerlijkheid is later enkele malen verkocht geweest en zelfs erfelijk verpacht. Het kasteeI heeft achtereenvolgens toebehoord aan de families Van Haastrecht, Van Wassenaar, Van Beieren en Van Warfuze. Door het huwelijk van Maria Isabella, gravin van Warfuze in 1707 met Francois Paul d'Oultremont ging de Heerlijkheid over aan deze familie, die tot op heden nog de eigenares is van het kasteel.

De oudst bekende parochiegeschiedenis van Drunen gaat terug tot de dertiende eeuw. In 1231 zou Dirk van Altena van de eerder genoemde familie Van Altena,

zijn bezit van Drunen aan de hertog van Brabant hebben afgestaan. In 1233 schonk hertog Hendrik I van Brabant de kerk van Drunen aan de prelaat van Tongerloo in Belgie. Drunen bestond dus als parochie reeds in dat jaar. Verondersteld mag echter worden, dat het ontstaan van de parochie teruggaat tot in de negende eeuw.

De parochie Elshout bestond reeds v66r 1285, vermoedelijk zelfs al in de zevende eeuw. De parochiekerk was tot 1589 in Oudheusden en vanaf 1688 in Elshout.

Ook Giersbergen heeft een oude geschiedenis. In 1244 schonk de schout van 's-Hertogenbosch aan de abdij Ter Kameren bij Brussel 150 bunderen grand gelegen te Drunen. Op dit landgoed zou de uithof van Giersbergen ontstaan. Toen in 1387 de hertogin van Brabant Drunen aan Paulus van Haastrecht verpandde werd Giersbergen hierbij uitgezonderd, omdat het aan de abdij behoorde. In 1614 werd het landgoed verkocht. Heeft Drunen van oudsher tot Brabant behoord, Oudheusden met het dorp den Elshout behoorde tot 1789 tot Holland. De waterloop "De Scheiding" vormde de scheiding tussen beide gebiedsdelen. Op 10 februari 1815 is de grens tussen Holland en Brabant opnieuw vastgesteld en vanaf dat tijdstip maakt de hele Lang-

straat staatkundig deel uit van Brabant. Drunen zou om zijn ligging vooral bekend zijn geweest als verbindingsplaats tussen Holland en het zuiden. Hiervoor is de Heusdense Baan, de oude baan van Oisterwijk, door de Drunense Duinen, langs het Witmeer, de Klinkaert en Hulten naar Heusden van groot be lang geweest.

Omtrent inwonertal kunnen we schattingen maken naar aanleiding van tellingen van haardsteden en woonhuizen. In 1437 was dit aantal 145; in 1526: 165; in 1736: 270; in 1766: 241 (brand"); in 1771: 270; in 1840: 305. Dit alles zonder Elshout. Eind 1970 waren er in Drunen 2893 woningen, inclusief 373 in Elshout. Het exacte cijfer voor het inwonertal vinden we voor het eerst vermeld in 1794. Het was toen 1480; in 1822: 1921; in 1840: 2116; in 1872: 2680; in 1890: 2875; in 1961: 8034 en in 1970: 12032. De laatste 2 cijfers inclusief Elshout. We hebben zeer in het kort getracht een, en daarom lang niet volledig beeld te geven van Drunen in vroeger dagen. Dat het boekje een grote belangstelling mag hebben is de wens van de

sarnenstellers, P. J. Elshout,

A. J. van de Wiel.

Het voormalige raadhuis in feesttooi bij gelegenheid van het 40-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina. Dit raadhuis, gebouwd in 1774, stond naast Hotel Royal en gedeeltelijk voor pand Raadhuisplein 11. Tijdens de bevrijding in november 1944 werd het zwaar beschadigd en het is later gesloopt.

5

6

Raadhuis van Eishout, gebouwd omstreeks 1850. Links op de foto de Open bare Lagere School, die in 1880 aangebouwd werd. Na de samenvoeging van Drunen en Elshout werd een deel van het raadhuis verbouwd en als woning van de veldwachter gebruikt. De school was voor enkelejaren nog in gebruik. In 1969 is het gehele complex gesloopt.

Oude entree van Drunen, komende vanaf Baardwijk en na passering van de spoorwegovergang. Rechts in zuidelijke richting de dijk, die zich ook thans nog hier bevindt. Links van de auto staat het cafe Aerts aan de Eindstraat.

7

8

Eindstraat, eveneens komende uit de richting Baardwijk. Links gedeeltelijk zichtbaar, het huidige cafe Aerts, indertijd stopplaats van de stoomtram met als eindplaatsen Den Bosch en Tilburg.

Grotestraat gezien in westelijke richting, nabij de splitsing Eindstraat-Kleinestraat. Rechts het winkelpand van Drukkerij Sikkers. In die tijd was er nog geen elektriciteit en waterleiding, dus eveneens geen bovengrondse leidingen. Nog te zien is een petroleumstraatlamp en een telefoonleiding voor de drie abonnees uit Drunen, n.!. raadhuis, dokter en notaris.

9

Drunen Dorpstraat

10

Een rustiek dorpsbeeld van weleer. De Grotestraat gezien in oostelijke richting. Rechts op de foto het voormalige winkelpand van Gez. Sikkers, nu pand Grotestraat 67, een van de huizen waar nu een deel van het automuseum Lips is ondergebracht.

1)runen, 1<oofdstraat

Grotestraat in de riehting Raadhuisplein. Reehts op de voorgrond het voormalige postkantoor. Dit werd enkele jaren gel eden afgebroken om plaats te maken voor de woning van dokter A. T. Overgaag. Links is de toren van de oude kerk nog ziehtbaar.

11

12

Het oude centrum van het dorp rond de eeuwwisseling. Links bij de dorpspomp is de toegang naar de Torenstraat. Daarnaast het huidige Hotel Royal en het oude raadhuis. Rechts de toegang tot de kerk, daarachter het koetshuis en de pastorie.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek