Duiven in oude ansichten deel 1

Duiven in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J.A.J.M. Frijhoff
Gemeente
:   Duiven
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1484-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Duiven in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

IN LEIDING

AI uit de grijze oudheid zijn ons gegevens bekend van de dorpen Duiven, Groessen en Loo. De kerktorens van Duiven en Groessen dateren bijvoorbeeld van de twaalfde eeuw en het kapelletje uit Loo is omstreeks die tijd ook al bekend. In geschriften uit de achttiende eeuw komen we allerlei bekende namen tegen, zoals: Die Wourt, Die Elshoven, Die Fargert (De Vergert) en Das Hohe Feld. Een tijd waarin Duiven aan de belangrijke route van Arnhem naar Kleef lag. De namen die op het ogenblik aan nieuwbouwwijken in Duiven worden gegeven, zijn dan ook niet willekeurig gekozen. Op 1 juni 1816 kwam Duiven onder Nederlands beheer. Tot die tijd hoorde het bij het hertogdom Kleef.

Een geschrift uit 1841 vertelt ons: Duiven, gemeente op de Lymers. Omvat de dorpen Duiven, Groessen en Loo. Telt 349 huizen, bewoond door 410 huisgezinnen; uitmakende eene bevolking van ruim 2300 inwoners, die meest hun bestaan vinden in de landbouw. Dezelfde bron vermeldt nag dat er in de kom van het dorp Duiven ruim 700 inwoners (van de 2300) wonen, hetgeen betekent dat Groessen in die

tijd groter was dan Duiven. In een tijdsbestek van honderd vijfendertig jaar is er wel het een en ander veranderd. Het is geen plotselinge metamorfose geweest, maar het is langs de weg van de geleidelijkheid gegaan.

Wie nu in Duiven komt, ziet een dynamisch dorp dat zich snel uitbreidt en zeker niet meer uitsluitend op de landbouw is gericht. Zo is er een industrieterrein op de Nieuwgraaf ontstaan. Nieuwe winkels verrijzen in de dorpskern. Vele inwoners van Duiven forenzen dagelijks naar hun werk in de omliggende gemeenten en het sociale en culturele leven neem teen grote vlucht.

Toch is het niet zo heel lang geleden dat paarden en wagens rustig over de Dorpsstraat in Duiven reden, dat in Loo de molen draaide of dat men in Groessen water uit de dorpspomp moest halen. Oudere inwoners van Duiven zullen zich dit ongetwijfeld herinneren, terwijl de nieuwe en jongere inwoners er misschien nieuwsgierig naar zijn. In een tijd waarin "snel" wordt geleefd, kunnen we dan ook met een beetje weemoed terugkijken naar die rustige jaren.

Dit boekje wil daarom een beeld geven van die tijd, met name de periode van ongeveer 1900 tot 1940. We gunnen u een terugblik die oude dorpsgezichten weer tot leven roept en markante figuren uit de dorpen nog eens de revue laat passeren.

Ret boekje pretendeert zeker niet volle dig te zijn. Zo heeft schrijver dezes tot zijn spijt bijvoorbeeld geen foto van het Station Duiven kunnen bemachtigen. Maar het boekwerkje geeft wel een goed beeld van "het leven van alledag" in bovengenoemde periode. We noemen slechts het instituut Geubbels, een kostschool voor beter gesitueerden. De bierbrouwerij, die in de negentiende eeuw een van de belangrijkste in Gelderland was, "Duivensch Bier" was een begrip. De schutterijen en de fanfares, die voor de nodige sociale contacten zorgden.

De volgorde waarin de oude ansichtkaarten en foto's zijn gerangschikt, is niet helemaal willekeurig. Uitgangspunt is geweest het instituut Geubbels (tegenwoordig Ret Klooster), om vandaaruit naar het kruispunt bij Snelder te gaan, met enige zijsprongetjes naar de Magerhorst en cafe Halfwegen. Via het station en

het Welleveld komt men over het Droopad bij de centraal gelegen oude Remigiuskerk. Vanuit Duiven in Loo aankomende is de route van de Loostraat naar de Loowaerd aangehouden. In Groessen beginnen de foto's bij de molen om vandaaruit de Dorpsstraat door te gaan, De foto's van dorpsgezichten worden afgewisseld met groepfoto's die er zo goed mogelijk bijpassen. Het idyllische karakter van de dorpen is in Loo het beste bewaard gebleven. Vooral in de jaren na de Tweede Wereldoorlog is veel van het dorpse karakter van Duiven verloren gegaan (onder andere boerderijen, bomen en oude huizen). Maar oordeelt u zelf...

Voor de hulp bij de samenstelling van dit boekje ben ik veel dank verschuldigd aan diverse oudere inwoners van de gemeente, die doorgaans met veel enthousiasme en vaak met een fabelachtig goed geheugen een deel van het feitenmateriaal bij de foto's verschaften. Met name noem ik van hen de heer Van Petersen, archivaris te Doesburg, de heren Th. Nass en Jos Jansen uit Groessen en Willem Staring uit Duiven,

1. Het internaat van directeur Geubbels nam in Duiven een belangrijke plaats in. De heer Geubbels exploiteerde een internaat voor kinderen van ouders die tot de beter gesitueerden mochten worden gerekend. De foto dateert van 1901 en laat links naast het gebouw ook een grote plataan zien. Deze staat er nu nog. Vermoedelijk heeft er aan het begin en aan het eind van het dorp zo'n plata an gestaan. De andere stond op de plaats waar nu bij SneIder het wachthuisje van de bus is. Nadat het gebouw enige malen was verbouwd en aangepast, werd het omstreeks de Tweede Wereldoorlog verkocht aan de paters Oblaten. Zij gebruikten het om paters, die uit de missie kwamen, er te laten uitrusten. Op het ogenblik zitten er nog maar enkele geestelijken in en wordt de kapel onder andere gebruikt voor kerkdiensten van de Gereformeerde en Nederlands Hervormde Gemeenten.

2. Bij een katholiek internaat behoorde natuurlijk ook een eigen huiskapel. Hierin konden novenen voor en retraites door de studenten worden gehouden, waarvoor dan een pater van buitenaf werd aangetrokken. Normaal gingen de studenten iedere morgen naar de parochiekerk, waar enkele rijen banken onder het koor waren gereserveerd. Aangezien er ook in die tijd al met ruimte moest worden gewoekerd, werd de kapel ook wei gebruikt voor feestjes en als gymnastiekzaal. Enkele namen van studenten die omstreeks die tijd (1920) aan het instituut studeerden zijn: Donders, Van Dijk en Witte uit Arnhem en Van de Biggelaar uit Breda.

3. In 1924 had het instituut Geubbels al een echt chemisch laboratorium voor zijn studenten. Rechts staan de kasten met erlemeyers, kolven en reageerbuisjes, Vooraan, in het midden, de chernicalien om de diverse proeven te kunnen uitvoeren, Ret instituut werd voornamelijk bezocht door zoons van zakenmensen, die er naast een algemeen vormende opleiding ook een handelsopleiding kregen om later de zaak thuis over te kunnen nemen. Op de benedenverdieping waren de leslokalen en kantoorruimten en op de eerste verdieping had iedere jongen zijn eigen "chambret" (kamertje). Op de foto zien we nog enige carbidlampen hangen. Deze werden verzorgd door Rent Roelofs van de Droo, die manusje-vanalles was op het instituut. In de bloeiperiode van het instituut heeft Adriaan Geubbels tijdelijk nog met een tiental jongens links naast smid Matthijssen gewoond.

4. In 1928 werd er op het terrein achter het instituut Geubbeis een fancy-fair gehouden om gelden te verzamelen voor de aanschaf van een nieuw kerkorgel. Het oude orgel was zo langzamerhand weI aan vernieuwing toe aangezien het al vanaf 1669 werd gebruikt. Op de foto zit ten, links onder, kleermaker Frans Nijsink en smid Jan Tangelder. De man links achteraan, met strooien hoed, is Dolf Verhoeven. Links naast het tafeltje, staand, zien we de patriarchale gestalte van Adriaan Geub bels, directeur van de kostschool. Zittend op de voorgrond: mevrouw Jacobs, mejuffrouw Roelofse en de dames Koster, Roelofse en Arends. De heren op de achtergrond zijn voor het merendeel studenten van het instituut Geubbels, wier namen niet bekend zijn.

5. Lange tijd is Duiven ook een ijsbaan rijk geweest, Het terre in tussen het klooster en de kinderboerderij liet men's winters onderlopen. Er was een "koek en zopie"-tentje en Bouwman, de baanveger, hield voor een paar cent per uur de baan schoon. Met het aanleggen van de kinderboerderij verdween de ijsbaan. Op deze foto uit 1932 zien we, van links naar rechts: H. Gerritsen, H. Sanders, Bouwman, Th. Staring, Jo Hoppenreys, Otten, Th. Gerritsen, Cor Polman, Eef Klappers, Bernard Hoppenreys, H. Mulder, H. Polman, Otten, Polman, Frans Jacobs, B. Bisseling, J. Jansen (bakker), Th. Bisseling, B. Boss, Th, Sanders (kapper), M. Fontein, G. Jansen, Th. Sanders (Droo), Th. Boss, M. Gerichhausen, een onbekende, Th. de Kinkelder, Toon Keldennan, Jan Kersten, Piet de Kinkelder. Rechts op de achtergrond is nog net een rij huizen te zien, die in de volksmond Klein Amerika, of ook wel 't Fort, werd genoemd.

6. De Woert in Duiven is een van de oudste stukjes van het dorp. De naam "Die Wourt" komen we in de late middeleeuwen aI tegen. Op deze foto uit 1929 staat links op de foto het woonhuis van gemeentesecretaris Otten. Later heeft bakker Jansen zich in het pand gevcstigd. Ernaast woonde meester Gerritsen van de Remigiusschool. Rechts op de foto staat het huis van de heer Van der Zeist, die er een slagerij in had. De man had echter niet zo'n best bestaan omdat de boeren doorgaans zelf nog slachtten. Uiteindelijk is hij dan ook vertrokken, na de zaak verkocht te hebben aan slager Kersten uit Huissen, wiens zoon tegenwoordig de zaak drijft. De Woerdstraat loopt momenteel niet meer naar rechts, zoals op de foto, maar gaat rechtdoor.

7. Een foto uit de tijd waarin de sehutterij "Onderling Genoegen" nog geen eigen gebouw rijk was, maar de feesten moest houden in een lappentent op "Lombok". De foto dateert van het begin van de jaren dertig. Van links naar reehts zien we: Jan van Huet, miter; in witte pakken de vendeliers Kemperman, Gradus de Greef en Th. Bodde; De Kinkelder, miter; helemaal rechts Drikus Boss, een van de zogenaamde Bielemannen die rechts een kruikje jenever en links een hard broodje droegen, symbolen uit vroeger tijd. Op de voorgrond de pias, Van Vuuren, die als taak had de zaak op te vrolijken. Bij de mannen in burger staan onder anderen Staring, Goossen, Heymen en Mulder, leden van de schutterij. De tent kwam na de oorlog, in verband met de drankvergunning, naast cafe Kolks te staan. In 1948 kwam het schuttersgebouw "Onderling Genoegen" klaar, waardoor er een vast onderkomen was.

8. Een overzicht van de Dorpsstraat in Duiven, richting Westervoort, in 1930. In die tijd werkten Willem van Laak en Hooyman sam en. Van Laak dreef de bakkerij en Hooyrnan de maalderij. De kruidenierszaak op de hoek is tot voor enkele jaren door dochter Nellie van Laak voortgezet. Het pand werd in 1975 afgebroken, waardoor het uitzicht misschien werd verbeterd, maar het aanzicht...? Een bekende figuur in de streek was Luc Hendriks, bijgenaamd "dikke Luc", Hij onderhield de autobusdienst tussen Zevenaar, Duiven, Westervoort en Arnhem en komt hier net aanrijden met zijn bus. Rechts op de foto is de bierbrouwerij zichtbaar. Cafe Hugen is nog niets veranderd, alleen was het patronaatsgebouw, links naast het cafe, door een naar men zegt "geheirnzinnige" transactie van pastoor Voorbij, overgegaan naar de dames Hugen, de eigenaressen van het cafe.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek