Dwingelo in grootmoeders tijd

Dwingelo in grootmoeders tijd

Auteur
:   R. Smit
Gemeente
:   Westerveld
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5947-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Dwingelo in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

6. Achter de groep kinderen staat het oude Iogernent-cafe annex boerderij, waarvan bekend is dat het in 1804 werd bewoond door Jan Bartels Thalen, die gehuwd was met Janna Alberts Huisman. Hun dochter Jantje Jans Thalen huwde op 1 mei 1847 met Hendrik Oostenbrink; zij namen de zaak over. Hun oudste dochter Janna Oostenbrink huwde op 12 mei 1875 met Willem Smit. Toen Janna op 39-jarige leeftijd overleed, verkocht Willem het oude cafe aan Gerrit Bunskoek.

Op 19mei 1905 brandde het pand totop de grand toe af; ook heternaast gelegen "meestershuis" ging bij deze brand verloren. Bunskoek liet een nieuwe zaak bouwen, die hij omstreeks 1925 overdeed aan 1. de Wal, waarna in 1931 Hendrikus Mulder cafehouder werd. In 1945 werd het bedrijf overgenomen door diens dochter Sina, die het met haar echtgenoot Geert Mulder uitbouwde tot het huidige hotel-restaurant. In 1990 kwam het pand door aankoop in het bezit van de familie Wesseling.

Aan de rechterzijde is nog een klein gedeelte te zien van het oude gemeentehuis.

De uivormige bekroning van de toren he eft hier nog haar oorspronkelijke ranke vorm, die dateert van het jaar 1630. Tijdens de grate dorpsbrand van 13 augustus 1923 ging de kerk in vlammen op. Bij deze dorpsbrand gingen ook de joodse synagoge, een logement, een smederij en negen woonhuizen in vlammen op.

Het is niet duidelijk of aIle kinderen die rokjes dragen meisjes zijn. Het was vroeger heel gebruikelijk dat jongens tot de lagere-schoolleeftijd rokjes droegen.

Door de hoge ouderdom van de foto waren de namen van de kinderen niet meer te achterhalen.

7. Links op de foto staat het "meestershuis", waar van 1883 tot 1923 de legendarische hoofdonderwijzer me ester Boneschanscher woonde. De overlevering wil dat de familie die op de havezathe Oldengaerde woonde in de schuur van dit huis de koets stalde als men ter kerke ging, hetgeen wellicht is terug te voeren tot de tijd dat de heer van Oldengaerde de schoolmeester (tevens organist en koster) benoemde.

In het rechter gedeelte van deze woning woonde in het begin van de vorige eeuw Frederik Alberts Kok: hier zou de bekende dominee H. de Cock godsdienstonderwijs hebben gegeven.

Deze fraaie woning ging bij een brand op 19 mei 1905 geheel in vlammen op. Twee 17-eeuwse zilveren avondmaalsbekers, die meester Boneschanscher thuis bewaarde, gingen hierbij verloren.

Rechts naast het huis staat het logernent van Bunskoek (zie foto 6) en geheel rechts het oude gemeentehuis.

8, Dit logement-cafe behoorde in de vorige eeuw toe aan de familie Barelds, Toen in 1914 de oude kastelein Jacob Barelds op ruim tachtigjarige leeftijd overleed, vererfde het op zijn neven Hendrik en Jan Wesseling uit Lhee, die op de plaats van het oude gebouw uit 1750, in 1915 een nieuw hotel bouwden.

In het lage aanbouwsel- rechts achter de dikke boom - woonde de familie Barelds; in het gedeeltelijk witgepleisterde hoofdgebouw was de gelagkamer.

Geheellinks staat een koets geparkeerd, die door de Dwingelers aangeduid werd als een "brikke",

In de boerderij rechts ernaast woonde ook een Jacob Barelds. Na hem woonden er zijn dochter Hilligje met haar man Freek Mulder. Hun zoon Jan Mulder woonde er van 1929 tot aan zijn overlijden in 1980.

9. In de namiddag van vrijdag 13 augustus 1923 breekt brand uit ten huize van Anaeus Andreae aan de brink van Dwingelo, waarschijnlijk ten gevolge van onvoorzichtigheid met vuur bij het koken van varkensvoer. Ten gevolge van de grate droogte van de laatste dagen is alles kurkdraog geworden en de vlammen maken de kleine baerderij tot een ware fakkel.

De vlammen slaan door de straffe westelijke wind over naar belendende percelen. De vonken waaien over ap de rieten daken van de huizen van Hendrikus Warring, winkelier en "baardscheerder" Flokstra. Oak de baerderij van Bareld Mulder vat vlam. alsmede de smederij van Koob Rieske, waarin tevens de joadse synagage is gevestigd. Ret vuur breidt zich verder uit; het logernent-cafe van Jan Jan tinge vat vlam en het vuur vreet zich een weg via de waningen van Hendrik Piest, Leffert Smit en Hendrik Boers.

Ret duurt niet lang of ook de kerk wordt ten gevolge van de straffe wind een prooi der vlammen. Tot in de verre omgeving zijn de vlammen te zien. De toeschouwers zijn getuige van een hels spektakel, wanneer het kerkgebouw en de toren schuil gaan in een enorme vuurzee. N a enige tijd vallen de beide aude tarenklakken uit 1444 (Johan van Bomen) en uit 1494 (Geert van Wou) met danderend geraas naar beneden.

Bij deze brand gingen twee godshuizen, een logernent, een smederij en negen huizen in vlammen op. Met recht kan deze brand daarorn "de grate brand van Dwingelo" worden genoemd.

Op de foto ziet u de resten van de uitgebrande Sint Nicolaaskerk.

10. Dit is het in 1915 gebouwde hotel Wesseling in zijn oorspronkelijke staat.

Hendrik Wesseling werd in 1923 door zijn zoon Hendrik opgevolgd. Na diens overlijden in 1957 nam de derde genera tie Wesseling de leiding over. In de aangebouwde boerderij werd tot 1957 het boerenbedrijf uitgeoefend in combinatie met het cafe-hotelbedrijf Het boerderijgedeelte werd in 1967 afgebroken. Dit gedeelte was in de buitenmuur nog voorzien van ijzeren ringen, waaraan (koets )paarden konden worden vastgebonden. Er is een tijd geweest dat Friese kooplieden tijdens de jaarlijkse meimarkt hier kalveren vastbonden om bijvoorbeeld de staarten van de dieren nog een wasbeurt te geven.

In het linker gedeelte op de foto zien we een "baander". Aan de tegenoverliggende zijde was een vergelijkbare deur. Hier konden gasten hun koets plaatsen en hun paard stallen. Het heette .xloorrit en stalling". Het huidige hotel heeft door diverse verbouwingen en aanpassingen een geheel eigentijds aanzicht gekregen. Het wordt nu geleid door Eric en Annemarie Wesseling.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek