Edam in oude ansichten

Edam in oude ansichten

Auteur
:   J. Bouwes
Gemeente
:   Edam-Volendam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6045-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Edam in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Inleiding

Historie VQn Ie EDAM.

Edam is ontstaan aan het riviertje de Ee (oak Ie, Ye, en zelfs A geheten).Omstreeks 1200 bouwde men een dam, met links en rechts van de Ee twee langwerpige terpen waarap men de eerste huizen bouwde, rechts de Bult (nu Spuistraat) en de linkerzijde (nu Lingerzijde).

Het Edam van 1200 heeft wel iets weg van Marken. De huizen waren echter veel primitiever, met daken van stro en wanden van hout, vlechtwerk en mogelijk zelfs zoden.

Edam komt voor het eerst in de schriftelijke bronnen vbor op 11 mei 1310 in een oorkonde van graafWillen III van Holland. In deze oorkonde wordt gespraken van het "ghemeene kerspel van Edam" dat de warderbroeklanden (de zuidpolder) van deze graaf in huur ontvangt. Dus zal de gemeenschap een kerspel, een kerk ofkapel hebben gehad, waarschijnlijk op de plaats waar nu de speeltoren staat.

Stadsrechten kreeg Edam op 19 november 1357. De bedoeling hiervan was het stadsgebied zowel juridisch als economisch af te zonderen van het omringende platteland en het een zelfstandige status te geven met een eigen bestuur en rechtbank. Een dag later, op 20 november 1357, kreeg Edam een reeks aanvul-

lende privileges die duidelijk maken hoezeer stadsrecht en economische ontwikkeling met elkaar verbonden waren.

Gegevens wijzen er op dat pas na 1357 de oude haven" aen beyden enden" mag worden afgedamd. Dit kan erop wijzen, dat schepen tot in de nederzetting Edam konden kamen, waar zij in de haven in de Ee konden overslaan en laden en lassen. Tot zover iets over het ontstaan van Edam.

Edam had Hoeger een groot aantal scheepshellingen, waarvan de nag bestaande helling aan het Boerenverdried waarschijnlijk al rand 1300 bestond. In 1462 waren er elf werven in Edam; deze lagenlangs het Oorgat en de Schepenmakersdijk. Bij de Westerpoort lag een stuk land dat het "Schepenlant" werd genoemd, aan de Middelieerdijk, waar ook scheepswerven lag en. Maar door oorlogsdreiging zijn veel van deze werven binnen de stadsmuren verhuisd. Mede door de bloeiende handel waren er in 1561 maar liefst 45 werven in Edam. Door de slechte tijden, veraorzaakt door de oorlog met Spanje, nam dit aantal in 1569 weer af tot 36 werven. Op die werven zijn later veel schepen voor de vloot van Tromp en De Ruyter gebouwd.

Met de verdedigingswerken random de stad is men waarschijnlijk reeds omstreeks 1450 begonnen. Er waren tien poorten: De

Gevangenpoort, de Monnickendammerpoort, de Purrner- of Westerpoort, de Noorderpoort, een Waterpoort die uitkwam op het nieuw vaartje, dan de Oosterpoort met Kaai en Keetpoort. De mooiste poort was waarschijnlijk de Oosterpoort met daarin een luidklok, die nu in het stadhuis hangt en die geluid wordt bij trouwerijen.

Ik hoop dat ik veel Edammers en oud-Edammers een plezier doe met de uitgave van dit boekje. Ik wil ook de vele Edammers nog eens bedanken voor de foto's en ansichtkaarten die ik in de loop van de laatste 35 jaar van hen heb gekregen voor mijn verzameling. Hartelijk dank en veel plezierl

].Bouwes

De eerstesteenlegging van de Koningshoeve door pas-

to or J.G. van Kelckhoven. Op de achtergrond, naast de pastoor, opzichter Vermeulen en voor hem misdienaar Jan Besseling, I I jaar oud. Verder van links naar rechts Paulus Schouten (kerkbestuur),

B.Th. Eelting (Armenbestuur) en naast hem J. Greuter, bewoner van het huis met de mooie scheldnaam Jantje Potdome. Aan de overkant geheel rechts de heerTel en C. Doodeman (armenmeester) en nog vele anderen, mij onbekend.

2 In juli 1925 werd er met de bouw van Koningshoeve begonnen door de Edamse aannemer de heer Kunst. De kosten bedroegen J 1 34.750. Het werk omvatte niet aileen het complex Koningshoeve, maar ook de daarachter gelegen naai- en bewaarschooL Eerst werden drie fraaie oudhoilandse panden gesloopt voordat men met de nieuwbouw kon beginnen, hetgeen vandaag de dag beslist niet meer zou kunnen gebeuren. Op de foro het heiwerk aan de Voorhaven.

Op 28 juni 1 92 6 yond de plechtige inwijding plaats van Koningshoeve.

3 Op de hoek van de [ansstraat was de bekende bakkerij van Riedel, daarna van Bruin Tol. Bij hem kon het gebeuren dat zijn WIlen, die in de bakkerij hielpen, vader moesten roepen omdat de oven in elkaar was gestort.

Op de andere hoek, waar nu Ioop de Koning woont, was eerst her pakhuis van Riedel en later een opslag van een kermisattractie.

4 Het cafe "De rustende Jager" met vele bekende oudEdammers. Achter in de deuropening Klaas Munnik met rechts onder het reclamebord zijn vrouw Sophie MunnikJansen. Op de voorgrond, van links naar rechts, mevrouw Ottenhof, de moeder van Jan Ottenhof, dus de grootmoeder van Henk, De Grote, stuwende kracht van de Edamse Kaaskapel, dan Gerrit Ent, de vader van Lange Wil, die na Trijntje Kever waarschijnlijk de langste man van Edam was. Hij had zijn groentewinkel in de Prinsenstraat, nu Visser. Daarnaast Wi! Jellema en de zuster van Jan Ottenhof Neeltje, die bij Uitenthuis op het Nieuwvaartje werkte.

5 Dit is de slagerij van Maarten Neuteboom in de Breestraat. Hij staat hier voor zijn winkel met vrouw en kind en de knecht. De winkel werd later overgenomen door Jan de Jong, die de zaak weer overgaf aan zijn zoon Piet. Benjamin Royaards, de bekende kunstschilder, woonde hier, na een grate restauratie, enkele jaren. Nu wordt het pand bewoond door de farnilie Wassenberg, die in de vroegere slachtplaats een antiekzaak heeft.

6 In 1927 werd in Edam de eerste Puchbalwedstrijd in Nederland gehouden. De bal had een doorsnee van 2 meter en woog 75 pond. De wedstrijd ging tussen Edam enVolendam, maar de uitslag was niet te achterhalen. Het was de bedoeling om de bal in het doel van de tegenpartij te duwen. Hier poseren de twee ploegen met op de bal Gerrit Ton, de oud-ijzerhandelaar. Verder bekende Edammers als Jan Molenaar (oud-wethouder) , Bouk de Boer (Gemeentereiniging) , Gerrit Wakker (kolenhandelaar) en uit Volendam onder anderen de gebroeders Bond. (Kouwe)

7 "De rokende Moor", de winkel van de familie Beukers op de hoek van het Mauritspad en de Prinsenstraat. Ze dreven een kruidenierszaak, maar deden ook in tabak en sigaren. De broers Beukers waren de oprichters van de gymnastiekvereniging F.L. Iahn in 1880, later, na een tu sie met Don Bosco, De Beukers genaamd. Op deze foto Co Beukers met zijn vrouw Trui Kieft, buurvrouw Bakker, de vrouw van de kapper tegenover waar nu de Prinsenbar is, en Rina Oostveen. Haar vader was de eigenaar van cafe Oost-Indie (later van Klaas Munnik) en was getrouwd met W Bouwes van de Bult.

8 Een weI heel zeldzame opname van een gedeelte van de Nieuwe Haven, nog voordat de bekende huis]es van Nieuwekamp gebouwd werden, Links de boerderij van Oort, daarnaast de ruin van Wark met de vroeger heel bekende "knijp" van Jan Oostindie, Dan een nu nog bestaand woonhuis, met daarnaast de huisjes die gesloopt zijn om plaats te maken voor de huisjes die de heer Nieuwenkamp liet bouwen, ter verfraaiing van het uitzicht vanuit zijn woning aan de overkant van de Nieuwe Haven,

O'itg: W Prins Ed.a.x:o.

Llclltdr: Dubois & Co A'dam

Groete uit Edam.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek