Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Gestel

Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Gestel

Auteur
:   Jacques Govers en Willem van der Sommen
Gemeente
:   Eindhoven
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3583-2
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Gestel'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

19 De oude Sint-Lambertuskerk waarin op 25 oktober 1835 de eerste Heilige Mis werd opgedragen. Reeds in 1368 had Blaarthem een eigen parochiekerk die Sint-Lambertus als patroon had. Het waterstaatskerkje van Gestel en Blaarthem, op deze ansichtkaart, zau als zadanig tot 1910 dienstdoen. Toen werd de huidige Sint-Lambertuskerk in gebruik genomen. In de toren van de au de kerk hing de klok uit de vroegere Sint-Lambertuskerk die in Blaarthem had gestaan. De klok was in 1628 gegoten en hing eerst in de Sint-Nicolaaskapel en toen in het sacramentstorentje van de huidige Sint- Lambertuskerk. Later deed de klok dienst als angelusklok, totdat hij in de Tweede Wereldoorlog naar Duitsland werd weg-

gevoerd. Hoe gelovig men was, daarvan getuigt het Gestels volkslied:

Yolk van Gestel, oud en vroom

'tVolk van Geste1, oud en vroom, 't Blijft U immer toebehoren, Wat van Noord of Zuid ook koom, 't Oude Ge100f gaat niet verloren. Wij getuigen 't luid en blijd,

Dat Gij Christus Koning zijt.

'tVolk van Geste1, oud en vroom, 't Blijft als we1eer U behoren, Wat met nieuwe tijden koom, Koning hebben we U verkoren,

't Moet weerklinken, zijd en wijd, Dat Gij onze Koning zijt.

'tVolk van Geste1, oud en vroom, Wat de tijdgeest moge smalen,

't Blijft geschaard om Uwen troon, Duizendmalen het herhalen.

Dat Gij onze Koning zijt,

In den tijd en de eeuwigheid.

20 De Sint-Lambertuskerk en pastorie werden in 191 a gerealiseerd omdat de oude kerk, vanwege de toename van het aantal parachianen, te klein was. In 1909 was men onder leiding van architect Wolter ter Riele GZN uit Deventer met het antwerp begonnen. Op 22 september van dat jaar was de aanbesteding en werd het werk gegund aan de firma WF. Weyers te Tilburg. Voordeprijsvanf 117.000 moest die een kerk, toren en pastorie bouwen. Bouwheer was pastoor L.F.A. Bressers, een geniaal financier.

De neogotische kerk aan de Hoogstraat 299 is een kruisbasiliek met een verbrede, gecentraliseerde platte grand. De officiele eerstesteenlegging was op 5 april 1910. In datzelfde j aar werd in de kerstnacht

am half vijf de eerste plechtige Heilige Mis door bouwpastoor Bressers opgedragen. Om vier uur verdrang zich al een grate schare gelovigen voor de hoofdingang en de kerk was in een ommezien geheel gevuld. Binnen wachtte hen een ongekend schitterend schouwspel. Geen donkere kerk meer, maar een tempel badend in een zee van licht. Een uitgebreide omschrijving is te vinden in het boekwerkje 'Gestel by Eynthoven ' van M.]. van den Berg.

Groeten uit Gestel

R. K. Kerk en Paslorle

21 De Hoogstraat, omgeving Sint-Lambertuskerk, vanuit het centrum. Oorspronkelijk had men op voorstel van het Kaski-rapport de Sint-Lambertuskerk willen sluiten. De parochianen en met hen vele anderen waren het daar niet mee eens. Zij zorgden ervoor dat de kerk op de gemeentelijke monumentenlijst kwam. Tevens droegen zij er zorg voor dat er voldoende financiele middelen beschikbaar kwamen voor de exploitatie van het fraaie gebouw. Zo ontstond er een onaangename situatie binnen de kerkelijke sfeer. De parochie nam stelling tegen het bisdom en bezette dagenlang de kerk. Rechts, niet zichtbaar, was vroeger het koffiehuis annex Harrnonie-societeit van A. van Bussel, met in de tuin een muziekkiosk,

waarvan de Gestelnaren voor hun muzikale ontspanning gebruik maakten. Hier was oak de bakermat van harmonie Phileutonia, die zowel in binnen- als buitenland bekendheid genoot. Later is iets verderop een nieuwe uitspanning verrezen die nu nag steeds De Harmonie heet. Het was jarenlang het feestpaleis van de bekendste Gestelse carnavalsvereniging De Blauwbuiken, waar jong en oud kwam fees ten. Deze vereniging, die nag bestaat, stand bol van tradities zoals 'het bidden' op carnavalsdinsdag, 's avonds am 24.00 uur, De feestelijkheden werden op die manier afgesloten en de carnavalisten konden aan de vasten beginnen.

22 De Hoogstraat, omgeving Lambertuskerk, gezien vanuit Veldhoven. Direct na de afbouw van de Sint-Lambertuskerk, werd de oude kerk gesloopt en werd beg onnen met de bouw van de nieuwe pastorie, die op 26 oktober 1911 in gebruik werd genomen. Kerk en pastorie waren dus van plaats verwisseld. Op 24 juli 1925 volgde de aanbesteding van het Sint-Lambertushuis, in de volksmond het jongenspatronaat genoemd, en op 22 juli 192 8 volgde de feestelijke inzegening van het meisjespatronaat. Zo had de Sint-Lambertusparochie, dankzij de inzet van pastoor Bressers, twee patronaatsgebouwen, die nag lang tot nut van de gemeenschap waren. De huizen rechts op deze ansichtkaart hebben plaats

moe ten maken voor nieuwbouw, waarover veel te doen is geweest. Men wenste laagbouw en geen hoogbouw, omdat men het karakter van de omgeving niet aangetast wilde zien. Voorbij de kerk is nag juist het patronaatsgebouw zichtbaar dat in 1925 werd gebouwd naar een antwerp van architectTh. Cornelissen Geerts.

23 Het Liefdegesticht naast de pastorie van de Sint-Lambertuskerk en aan het ernaast gelegen klooster aan de Hoogstraat 301 a-b-c dat nog gedeeltelijk als zodanig dienst doet. Het is in 1883 gebouwd en heeft een kapel uit 1892. Bij de parachianen bestond een sterk verlangen naar het bezit van een zusterschool, waarap de meisjes, naast de gewone leervakken, voldoende handwerkonderricht konden krijgen. Dankzij een gift van de familie Kerssemakers kwam de grand beschikbaar. Later bracht de Gestelse bevolking in enkele weken f 28.000 bijeen, zodat met de bouw kon worden begonnen. Begin

oktober 1884 waren het kloostergebouw en de scholen gereed. Op SintTheresiadag, 15 oktober 1884, arriveerden zes zusters van de Congregatie van Onze Lieve Vrouw van Goeden Bijstand te Schijn-

del onder moederschap van zuster Pauline. Het klooster kreeg de naam 'Mariae sine labe conceptae'. Vanaf 25 maart 1885 werd de verpleging van zieken ter hand genomen.

GF.~ l'EL.

Llefde e ncht.

24 Hoogstraat waar nu rechts het Franz Leharplein ligt. De Hoogstraat was de verbinding vanuit Belgie en De Kempen naar Eindhoven en liep over een hoge zandrug. Karakteristiek was dat er over het algemeen enkellage lintbebouwing langs deze straat was. Aan de kant van de Gender lag de Laagstraat. Deze straat began aan de Meckelenburgstraat. De Hoogstraat en de Laagstraat kwamen bij elkaar op het punt waar de Hoogstraat in de Blaarthemseweg overgaat. Vroeger werd de Hoogstraat oak wei de Dorpsstraat genoemd. Veel

geveltjes zijn verdwenen, maar gelukkig is er een aantal gespaard gebleven. Opmerkelijk was oak dat later arbeidershuizen en de wat statige herenhuizen pal naast elkaar werden ge-

bouwd, zoals dat tegenwoordig nag in Belgie voorkomt.

25 Hoogstraat met links cafe Bal van Gennip annex tramstation. Oak was er een rangeerplaats voor de stoomtram. Deze plek, op een ansichtkaart uit 1905, vormde het hart van het au de Gestel. De Genneperweg, de verbinding van Gestel naar Stratum en Aalst, kwam hier op de Hoogstraat uit. Rechts de rails van de trammaatschappij De Meierij voor de stoomtram, die passagiers en goederen naar de Belgische grens vervoerde maar in 1935 alweer verdween. In 1950 verdween nogal wat bebouwing, maar het karakter van het oude stamcafe van de Gestelnaren bleef bewaard. Helaas heeft

het later plaats moeten maken voor het huidige winkelcentrum. Het Sint]orisgilde Gestel en Blaarthem had vanaf 1 88 1 tot ongeveer 1925 zijn gildekamer in het cafe. Tijdens

een cafe brand in het begin van de jaren twintig gingen helaas veel archiefstukken van het gilde verloren.

26 De Van den Hurkbank en 'De Gestelse Blauwbuik' . De ansichtkaart, die op 22 mei 1934 is afgestempeld, toont de bank die oorspronkelijk op hetWillaertplein stand. Het monument, dat op 1 mei 1920 werd onthuld, was een hommage aan een man die meer dan veertig jaar onafgebroken raadslid van Gestel was. Lange tijd was hij oak eerste

wethouder van de plaats waar hij geboren was. Van den Hurk toonde zich niet enkel een bekwaam Gestels magistraat, maar door zijn eenvoud en gemoedelijke omgang, oak met de gewane man, werd hij door de volksgunst een leven

lang 'op handeri' gedragen. Helaas raakte de monumentale bank in verval en werd door de Ges-telse jeugd bijna helemaal afgebroken. De gemeentelijke sloopwoede was er in 1970 de oorzaak van dat hij helemaal verdween.

Een initiatief van de Stichting Het Nieuwe Gestels Monument heeft ervoor gezorgd dat in 1986 het bronzen beeld 'De Gestelse Blauwbuik' er kwam. Dit beeldje kreeg een plaats op het Franz Leharpleln.

27 Boerderij Gagelbosch. De boerderij behoorde vroeger tot het gebouwencomplex van wat eens met 'Hoogh Adellyck Huys' werd aangeduid. Vroeger lag hier het 'kasteel' Gagelbosch. Het werd voor het eerst vermeld in 1570 als

't huis in 't Gage1broeck. Lange tijd is de naam van de familie Van Eijck hiermee verbonden geweest. Rand 1606 trouwde Johanna van Berewout met Roelof van Eijck, waardoor de Van Eijcks eigenaar werden van Gagelbosch dat toen oak werd aangeduid als het huis der JonkersVan Eijck. Nadat in 1696 Camelis van Eijck stierf, raakte Gagelbosch onbewoond en in verval.

In 1718 werd het gesloopt. De merkwaardige omgrachte boerderij bleef echter bestaan, maar werd in 1972 door de gemeente gesloopt am het nieuwe bestemmingsplan Gestel-

Blaarthem gestalte te geven. Thans staat het verzorgingstehuis Gagelbosch op deze plaats.

28 Boerderij Ooievaarsnest lag aan de Ontginningsweg waar nu de hoek Ulenpas/Oldengaarde is. Het was oorspronkelijk

een vijftiende-eeuwse boerderij en tevens de mooiste boerderij in dit gebied. Bij de boerderij lag een vijver met een eilandje, waarop een ooievaarsnest stand. Tot na de oorlog woonde er veeboer Meijer. In 1948 nam Bert Kuijpers er zijn intrek en maakte er een gemengd boerenbedrijf van met twintig hectaren akkerland en grasland voor de koeien. Zijn veebezit bestond uit een twintigtal koeien, evenzoveel kalveren en ongeveer duizend kippen. Op de akkers werden

aardappelen, bieten, rogge en gerst verbouwd. Ondanks dat de boerderij mooi oogde, was het er vrij primitiefwonen. Het bedrijf was niet aangesloten op de waterleiding en de riolering.

Via bovengrondse leidingen aan lantaarnpalen was er wei stroom. Het complex moest in 1972 wijken vo or nieuwbouw van de wijk Ooievaarsnest. Boer Kuijpers startte toen met het

hoveniers bedrijf Hanevoet, het tegenwoordige Tuincentrum Veldhoven.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek