Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Tongelre

Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Tongelre

Auteur
:   Jacques Govers en Willem van der Sommen
Gemeente
:   Eindhoven
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3563-4
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Eindhoven in oude ansichten - een wandeling door Tongelre'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

9 De oude brug over het Eindhovenskanaal aan de Tongelresestraat, gezien vanuit het centrum. ]uist voorbij de brug, die later door een hefbrug werd vervangen, is cafe De Valk met zijn prachtige veranda gelegen. Het cafe heeft lang dienstgedaan; oak toen de veranda was afgebroken. Het was een pleisterplaats voor het schippersvolk en een ontmoetingspunt voor reizigers. Nag steeds staat er een gedeelte van het gebouw met aan de kanaalzijde een overdekt terras. Het pand is nu erg verwaarloosd en zou gerestaureerd moeten worden nu het op de Eindhovense monumentenlijst

is opgenomen, samen met de hefbrug en de oude bierbrouwerij van De Valk (het huidige DAF- museum). Aan dezelfde zijde van het kanaal, bij de kleine boten en de handkar langs de

straatweg, was firma Van Strien & Co gevestigd, die in levende paling handelde.

lODe elektrische stalen hefbrug met opengewerkte pijlers aan de Tongelresestraat, die in 193 1 in de plaats van de oude brug was gekomen. Het bouwen van de hefbrug kostte toen zegge en schrijve f 8000. Voor de restauratie van de brug in 1995 diende de gemeente circa f 170.000 op tafel te leggen. De brug heeft een gewicht van 24 ton en is na de restauratie als vaste oeververbinding in gebruik, nu dit deel van hetkanaalvoorschepen niet meer bereikbaar is.

Op de achtergrond staat de gashouder van de gasfabriek met het opschrift 'Persil blijft Persil'. De gas-

houder had een inhoud van 72.000 kubieke meter. Hij ging in 1941 door een bombardement verloren. Ter vervanging werd op de Kanaaldijk-Noord in Tongelre een nieuwe gashouder

opgetrokken. Deze opname dateert van 1 939.

11 Twee briefhoofden van Stoom-Bierbrouwerij De Valk uit 1 893 en 1 9 1 6. De bierbrouwerij werd in 1884 in opdracht van bierbrouwer Antoon Coolen gebouwd. De voor die tijd moderne brouwerij had de beschikking over een eigen

mouterij. Het machinepark werd aangedreven door een stoommachine van vier pk. Negen jaar na de totstandkoming, in 1893, ging Coolen een vennootschap met Auke Sierk Hennes aan. De naam werd gewijzigd in Antoon Coolen & Co.

Direct hierna onderging het bedrijf een eerste uitbreiding met een ijskelder en een lagerkelder. De uitbreidingen komen op het rechter briefhoofd duidelijk tot uiting. Aan-nemersbedrijf Van der Schoot realiseerde beide voor een be-

drag van am en nabij de

f 20.000. Liefst 25 metselaars moesten het karwei opknappen. In 1913 volgde een nieuwe uitbreiding voor de bereiding van limonade en mineraalwater.

12 De Stoom-Bierbrouweri j De Valk (links) was de grootste brouwerij van Eindhoven. Tot in de jaren vijftig bleef De Valk bier produceren. Toen werd overgeschakeld op de ijs- en koolzuurhandel. Vanaf die tijd heette het bedrijfI]sfabriek Coolen, zoals deze foto aan het einde van de jaren vijftig laat zien. In de jaren tachtig stopte men oak hiermee. De staven ijs die men produceerde, werden met vrachtwagens in de stad rondgebracht voor onder meer het koelen van het bier van de Eindhovense cafes. Later was Huengens eigenaar van de bierbrouwerij. Hij woonde op het Stratumseind in het pand waar tot voor enkele jaren geleden het makelaarskantoor van Van der Meeren was gevestigd. Dit pand gaat nu onderdeel

uitmaken van het Van Abbe Museum. Het gebouw had hierna enkele jaren verschillende bestemmingen, zoals het onderkomen voor de Rugby Club Eindhoven (RCE) . Dit duurde tot de totstandkoming van het

DAF-museum in 1993. Dit museum is inmiddels een begrip geworden en geniet bekendheid tot ver over de landsgrenzen. Het was bierbrouwer Huegens die aan Huub van Doorne een eerste krediet van f 2000

verstrekte voor het beginnen van een metaalbedrijfj e (smidse). Hieruit is later de DAF voortgekomen.

13 Deze ansichtkaart toont de Tongelresestraat richting Tongelre juist voorbij Stoom-Bierbrouwerij De Valko Achter de mum met de torentj es links van de straat was een gedeelte van de houtfabriek Picus gesitueerd. Oak aan de rechterzijde van de straat had de houtfabriek een groat complex in gebruik. Dit liep zelfs door tot aan het Eindhovenskanaal waar de boomstammen per schip werden aangevoerd.

De Tongelresestraat was toen enkel in het midden verhard door middel van de zogenaamde kinderkopjes. Let oak eens op de prachtige gaslantaarn aan de rechterzijde. In die tijd was er nauwelijks straatverlichting. De wei aanwe-

zige lamp en werden iedere avond handmatig aangestoken.

STRATUM.

Tong-.lreach ???? eg

14 Deze luchtfoto toont hoe omvangrijk de houtfabriek Picus indertijd was. Oarspronkelijk werden op de fabriek van eigenaar Jean Bruning, opgericht in 1883, aHeen sigarenkistjes geproduceerd. In 1912 werd de naam gewijzigd in de N.V Picus en werden er naast sigarenkistjes oak houten meubelen gemaakt. In 19 13 werden de eerste nieuwe fabrieksgebouwen gerealiseerd. Kart daarvoor waren de eerste elektrische machines in gebruik genomen. In 1916 werkten er 365 arbeiders. Weer later werd de naam veranderd in Houtindustrie Picus BV Een ander bekend product, van voaral de na-

oorlogse jaren, waren de Picus-demen die in de bouw werden verwerkt. Het waren opdekdeuren met aan de binnenzijde

een wafelstructuur en van buiten bekleed met triplex. Rechts op de foto is nag juist de hefbrug van de Tongelresestraat waarneem-

baar. Deze straat sneed het Picuscomplex als het ware doarmidden.

15 Deze opname is genomen in de karakteristieke wijk die nu Lakerlopen heet. De eerste huizen van de 3 11 arbeiderswoningen werden op de akkers van Klein Tongelre gebouwd en waren in 1921 gereed. De buurt kreeg de naam naar het beekje De Laak of Lakerloop. Het ziet er naar uit dat deze wijk met z'n

3 11 woningen over niet al te lange tijd onder de slopershamer valt. De bijzondere architectuur met het monumentale poortgebouw, de klok- en trapgevels zal helaas dit jaar nag gedeeltelijk verdwijnen en daarmee de sociale samenhang van de bewoners. Gelukkig bestaan er plannen dit woonhofje met poortgebouw aan de Bosboomstraat/Van Dijckstraat als monument te behouden.

De wijk is ontworpen door architect Louis ].P. Kooken en in de jaren twintig gebouwd door de Sint-

J osephbouwvereniging; oak wei De Bouw en de Sint-Josephbouw genoemd. Het poortgebouw dateert

van 10 maart 1921. Hierin is een gedenksteen aangebracht ter herinnering aan de bouw van deze wijk. De tekst luidt: 'In het jaar OH. 1921 op den 1 Oe Maart ter herinnering aan de stichting dezer woningen is deze

steen gelegd door de Heer W Peeters, Ere- Voorzitter van de R.K. Werkliedenvereniging St. Joseph.'

1 6 Deze foto toont de klokgevels van de Frans Halsstraat. De huizen ogen naar huidige maatstaven niet ruim en zeker niet modern, maar indertijd waren ze het summum van comfort en hygiene. De

3 11 arbeiderswoningen werden in drie fases gerealiseerd. Tussen maart en augustus in 1921 werden de eerste honderd woningen opgeleverd. In het voorjaarvan 1922 kwamen er 135 gereed en de derde en laatste fase van 76 woningen was klaar in de herfst van 1923. Het woningbouwplan omvatte acht verschillende typen woningen en negen winkelpanden. De meeste woningen bestonden uit een voor- en achter(woon)kamer en op de eerste verdieping drie slaapkamers. De bouw leverde de nodige

spanningen op. Inferieure materialen, slordig metselwerk, slechte constructies en eensteensmuurtjes waren daar de oorzaak van. De aannemer van de eerste, tweede en derde fase was

Andreas Jacobus Learbuch uit Eindhoven. Vooral de bouw van de laatste 76 woningen deed nogal wat stof opwaaien. De beerputten met overs tort zouden in het riviertje de La-

kerloop, dat nog niet in zijn geheel was gerioleerd, uitkomen.

Een ondraaglijke stank van de 'strontsloot' zou het gevolg zijn. Het conflict werd uiteindelijk opgelost.

17 De Veestraat huisnummers tien tot en met veertien, gelegen op de hoek Veestraat/Jacob Marislaan. Deze voormalige (land) arbeiderswoninkjes staan thans leeg en wachten op de slopershamer. Ze dateren van het einde van de negentiende eeuw, toen Tongelre nag een agrarische gemeente was. Tussen de huisnummers twaalf en veertien was een doorgang naar de erven die achter de woningen lagen. De bewoners hadden daar een eigen groentetuin of aardappelveldj e als aanvulling op hun inkomsten. Het toenmalige loon was maar karig. In deze omgeving staan nu nag enkele boerderijen uit het oude agra-

rische verleden, zoals op de hoek Jeroen Boschlaan/ Tongelresestraat en op de Tongelresestraat 287, waar nu bandenhandel Van Vught zich heeft gevestigd.

18 De rooms-katholieke Sint-Jozefkerk aan de Poeijersstraat. Deze kerk werd in 193 1 gebouwd naar een antwerp van architect]. van de Valko Op 17 oktober 1932 is de kerk geconsacreerd door mgr. A.F. Diepen, bisschop van 's-Hertogenbosch. Bouwpastoor Jacques Schoenmakers had de kerk graag in de buurt van hetTafelbergplein gebouwd, maar de gemeente stond dat niet toe. Hierdoor kwam de kerk helemaal excentrisch in de wijk te liggen. Jarenlang zijn tientall en mens en langs de deuren van de parochianen gegaan am stuivers en dubbeltjes op te halen. De aanneemsom van de kerk

bedroeg f 15.000; een heel kapitaal in de tijd van de economische crisis. Deze ansichtkaart toont de kerk van voor 1 952. In dat jaar is ze aanzienlijk uitgebreid

(zie volgende bladzij de).

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek