Elspeet in oude ansichten

Elspeet in oude ansichten

Auteur
:   L. Vogelaar
Gemeente
:   Nunspeet
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5607-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Elspeet in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Nee, die "goeie ouwe tijd" was helemaal niet altijd zo mooi. Het was hard werken geblazen en vrije tijd hadden de mensen niet vee!. In de Veluwse dorpjes heerste vaak arrnoede, ondanks het geploeter op de schrale zandgrond. We hebben wei eens de neiging om dat te verge ten bij het bekijken van oude foto's. Het lijkt allemaal zo mooi: een fraaigevormd boerderijtje met rieten dak, verweerde mensen in klederdracht, bochtige weggetjes, waar het enige verkeer bestaat uit een stug voortstappend "peerd" voor een kar. Rust en stilte heersen alom. En een beetje nostalgisch mijmeren we over hoe het vroeger was en over wat er allemaal verdwenen is. Het had zijn mooie kanten. Door gebrek aan media bleef men van veel narigheid onkundig. De keerzijde van de medaille was er echter ook en die was dikwijls veel minder romantisch.

Tijden veranderen. Nog steeds hebben veel Veluwse huizen dezelfde fraaie vorm als de boerderijtjes op de prenten in dit boek. Nog steeds is het dorpsleven rustig, als we het vergelijken met de verstedelijkte gebieden in ons land. Nog steeds speelt de natuur een dominante rol in het leven van de Veluwenaar, al was het aileen maar door de toestromende toeristen, die geld in het laatje brengen. Nog steeds nemen kerk en godsdienst in de meeste Veluwse dorpen een centrale plaats in.

Veel is er echter veranderd. Het voor ons onvoorstelbare isolement van een eeuw geleden is grotendeels verdwenen,

hoewel kinderen in een dorp als Eispeet nog steeds beschermd opgroeien. Of het verdwijnen van het isolement altijd zo positief is? Er kunnen ook dingen het dorp beinvloeden, die men liever buiten de deur houdt.

De meeste mensen die op de ansichten in dit boek staan, leven niet meer. Het leven is vergankelijk. Hun nazaten bevolken nu het dorp dat door hen opgebouwd werd. Voor dat nageslacht zijn boekjes als deze, zodat het verdwenen verleden in herinnering blijft.

De ansichten in deze bundel zijn vrijwel allemaal afkomstig uit de verzameling van J. Pluim, die een respectabele hoeveelheid gegevens en afbeeldingen bijeengebracht heeft. Hij is in Elspeet geboren en getogen en houdt zich al tientallen jaren bezig met de hi storie van zijn dorp. Ondergetekende is op 19 november 1990 (opnieuw) in Elspeet neergestreken.

De foto's in dit boek geven een beeld van Elspeet zoals het er voor de oorlog uitzag. Ze zijn zo gerangschikt dat de lezer vanaf de Uddelerweg een "rondwandeling" door het dorp maakt en uiteindelijk in de buurt van de Stakenberg terechtkomt. Een woord van dank rich ten we tot degenen die ons aanvullende informatie verstrekten.

L. Vogelaar (Czn.)

I. Wat op deze foto nog een akkertje is, werd later de plaats waar nu langs de Uddelerweg dagelijks de bussen van de VAD stoppen. "Op de berg" rechts is de woning van Johan van der Horst en Jacobje van der Horst-Mouw zichtbaar. Nu woont hun zoon Gerbrand er. Het bakhuis is afgebroken. In het huis achter de heg ("in 't gat") woonde eerst post bode Aart Stoffer, vervolgens de wegwerker Jacob Mulder en nog weer later Jan en Hendrik van der Horst. Geheel rechts steekt Pension Adon boven de bornen uit.

2, Cornelis Wendt (geboren op 22 december 1869) met zijn vrouw Teunisje Essenburg (geboren op 8 juni 1874 te Leuvenum) met twee van hun negen kinderen. De familie Wendt was van joodse afkomst. Zij woonden aan de Uddelerweg (nu nr. 20), De poes heeft het goed bekeken: warme pootjes krijg je het snelst pal achter de kachel.

3. Wat nu de Zeisweg is, was in de jaren twintig maar een zandweggetje, waarvan het begin rechts op deze foto, naast het struikgewas, nog net zichtbaar is. Het begon tegenover de wagenrnakerij van C. Wendt (op de achtergrond zichtbaar) aan de Uddelerweg en liep langs de boerderij van E. de Bruin naar Pension Adon (nu Hotel Irene). Op de plaats van het pad op de voorgrond Joopt nu geen weg meer.

4. Villa Adon, gebouwd door Gradus Bossenbroek. Zo'n hoog huis had Elspeet nog nooit gehad. Nu is in dit fraaie pand aan de Zeisweg Hotel Irene gevestigd. Links de boerderij van Evert de Bruin aan de Uddelerweg, van wie de bouwgrond voor Adon gekocht was door Hendrik Heijligers. De Bruin woonde in deze boerderij met zijn vrouw Hendrikje Mouw en hun dochter Lubbertha (geboren op 5 juni 1894). Deze dochter legde in september 1902 de eerste steen van Adon.

5. Jan K. Wendt Czn., Hendrik Mulder Jzn. en Camelis Wendt Czn. (van links naar rechts) poseren met een vrachtwagentje , waarvan de cabine nag van hout was. In het bedrijf van Wendt werden boerenwagens, mestkarren, kruiwagens, eggen en andere landbouwbenodigdheden vervaardigd. Smid Van der Horst maakte de ijzeren hoepels voor de wielen, de assen en het draaiwerk voor de bomen.

,,':f)en o/Be!7 J(of" - c/speet.

6. Stoer en verweerd stond "Den Olden Hof" (Uddelerweg 10) 190 jaar lang aan de weg van Elspeet naar Uddel. Door blikseminslag brandde deze oude boerderij op zaterdag 15 juli 1937 af. Aanvankelijk was het een dubbel woonhuis, waarin onder anderen de familie Beek woonde, die deze kaart in 1921 verstuurde naar Amsterdam. Later was het pand een dependance van hotel De Zwaan. In Den Olden Hof begon Wouter Bronswijk Sf. zijn kapsalon.

7. "Automobielen" verkocht Gerrit van Meerveld volgens de voorgevel van zijn pand en dat doet de farnilie Vlijm op dezelfde plaats nu nog. De schuur rechts van de wegwijzer hoorde bij hotel De Zwaan, maar is later afgebroken. Hier woonde Neele Heerdink-Doppenberg (weduwe van de vroegere hotelhouder}, alsook haar dochter Petertje, die getrouwd was met Chris Spijkerboer. In 1932 werd op deze plaats het huidige garagebedrijf gebouwd. Ook de garage links van het huis is inmiddels verdwenen. Links vooraan het begin van de Nunspererweg, rechts vooraan de Staverdenseweg.

8. Dankzij de kunstschilders werd de schoonheid van Veluwse dorpjes als Eispeet ontdekt. Al gauw arriveerden de eerste vakantiegangers. Een groepje "gasten" zat in augustus 1904 voor hotel De Zwaan te genieten van de zornerzon , die blijkbaar nog niet zo heet was dat hoeden en petten afgingen. Een vrouwenhand en een paardetand staan nooit stil, zullen de twee dames rechts gedacht hebben. Het hotel werd van 1886 tot 1891 gehuurd door Gerrit Bossenbroek, die daarna Het Vergulde Hert liet bouwen. Aart Mouw (geboren op 19 september 1853) en zijn vrouw Gerdina (Dientje) Rekers waren de volgende eigenaren. Na Aarts overlijden in 1911 was Hendrik Heerdink eigenaar van De Zwaan en nadien Gerrit (Gart) van Rhee.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek