Enschede in oude ansichten deel 3

Enschede in oude ansichten deel 3

Auteur
:   D. Taat
Gemeente
:   Enschede
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3034-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Enschede in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

29. Twee gedienstigen staan in het portiek; een hekje om de "uitstalkast" cachet te geven; de bovengevel is verbreed en een grote erker geeft uitzicht. Een decoratieve lijst sluit het geheel af. Johannes Ruiter werd promotor van de C.I.K.E.L., de cooperatieve han de Isvereniging Enschede-Lonneker, collegiaal jegens zijn confraters Wagenvoort, Van Mancn, Andries van Veen en Prins. In 1924 was Goosen Kroeze hier de eigenaar. Hij drcef er ook een galanteriezaak. Men noemde het de .Duitsche winkel". In de inflatietijd, to en de Duitse marken steeds goedkoper werden, handelde men in steeds grotere bedragen met het papiergeld. Men kocht er over de grens machines en klokken voor. Een fiets deed DM. 13,-. Arbeiders werden uitbetaald op maandag, omdat aan het eind van de week de mark gezakt was. Tenslotte werden ze liever uitbetaald met een zak aardappelen, dan met het waardeloze papier. Ook J elle Biemold heeft hier jaren een souvenirzaak (met onder andere ansichtkaarten! ) gehad. Het pand staat nu leeg. (Zie ook: Enschede in oude ansichten deel 2, nummer 42.)

'Hinkel van Johs 'Ruiter GLANERBHUG

30. Rijksweg Glanerbrug. Van reehts naar links zien we eerst twee huizen onder een kap. Het zijn een muziek- en radiohandel en Albert Sehuite en Zoon (Jan; overleden op 16 november 1984). Sehuite was drogist en leverde voor vele kwaaltjes onsehuldige middeltjes. Voor zijn zaak staat een transportfiets; zo een waarop Egbert Prins, volgens eigen zeggen, zijn hele leven gezeten heeft. Wij zagen in Enschede de laatste in funetie op de singels in de jaren zestig. Het was een "doortrapper" zonder rem. Door de pedalen tegen te houden kon je langzaam stoppen. Zwaaiend kon je er goed mee uit de voeten op de verla ten weg. Naast de gang waren vroeger slager Fokke Brouwer en kaaswinkel Gorter. Naast het volgende gangetje waren een kleermakerij annex fietsenmakerij (afhankelijk van het seizoen! ), Dirk van de Meulen, de kappers Last (die hier naar toe verhuisden) en de groentezaak van D. Kooy. Ook Van de Staat, klompen, en Van de Straat, galanterie. Nog net is het mooie trapgeveltje van Damhuis' fietsenwinkel (nu) te zien en dan springt de leeszaal naar voren. We kijken in de riehting van de grens.

31. We gaan door het dorp heen tot het einde van de Rijksweg. We zijn nu al "midden op het dorp", De tram rails liggen nog in de weg, met masten die de bovenleiding moeten dragen en een elektrischc lamp. Ter reehterzijde is nu nog steeds het filiaal van de openbare leeszaal en bibliotheek. Daarnaast doemt de mareehausseekazerne al op, die uit Ensehede hier naar toe verplaatst was. In de verte links is het puntdak van bakker-kruidenier Vissehedijk, nu supermarkt. Op de voorgrond treedt de moderne tijd aan met zonneschermen (bij Nijhuis, kolenhandeI; kapper Venning, v/h Last), die in de jaren zeventig zouden worden vervangen door luifels. Die maken van de grens-stad-straat een eeht Euroeenter. Deze prent van 1930 geeft de oude situatie weer met een T-Ford in de verte en paardetraetie voor diverse negotien. We kijken in oostelijke riehting.

32. Tegenover de hervormde kerk stonden twee huizen; oorspronkelijk van de familie Ter Haar Sive Droste. Rechts de nieuwe winkel van de filiaalhouder Grimberg (voorheen familie Tempel) van de firma Gebroeders Ter Hoffstedde uit de Markstraat in Enschede. Later heeft dokter Eshuis er gewoond. Links is de manufacturierszaak van Raring, die tevens houder van het hulppostkantoor was. In zijn werkplaats werd de post gesorteerd. In de verte (nu Heldersplein) achter de betonnen buizen staan commiezen-woningen. De oude ontvanger, Van Leer, klom met een laddertje (de naam zegt het al; klein van stuk zijnde) op de passerende wagens om de inhoud te vergelijken met de formulieren. Toen hij eens een mand met fruit omstootte, lagen Ietterlijk "aIle proem'n in 'n drek".

Glanerbrug.

Uitga_e - La Ri/~Ml & Vocrh~e - Zwou.

H6. Al0

33. In de schaduw van de "Napoleons-eiken" aan de Rijksweg staan drie jongens voor de twee commiezen-woningen onder een kap (links). Een grate herdershond, Hertha, een speurder op smokkelaars, snuffelt wat in de tuin. Het is klaarlichte dag, dus er is geen werk voor het dier. We staan handerd meter voor de grens, die niet te onderscheiden is. Het dunne streepje dat ons scheidt van het koninkrijk Pruissen, moet aan het einde van de laan gedacht worden. Het is het eerste jaar van deze eeuw en er is een fotograaf in het dorp om plaatjes te maken voor de uitgevers La Riviere & Voorhoeve uit Zwolle. Het naar voren uitstekende gebouw is de waning van de ontvanger van de accijnzen en invaerrechten. Zijn kantoor is aan het huis, Hier zetelden de inspecteur Van Leer en zijn opvolgers, Nu is daar het douanekantoor. Eertijds vond hier de laatste controle plaats voor de grens. Bij de grenspaal nummer 848 aan de brug stond slechts een enkele wachter.

Kazerne Marechaussee met Rijksweg

Glanerbrug.

I 7

.w· l~ fr.- ?. 'tft 0. VoorhQlrvt. Zwolle

34. Een mooi stuk Rijksweg met de kazerne van de Koninklijke Marechaussee. Maar de man met de fiets schijnt te peinzen over de vraag: wat is Glanerbrug nou eigenlijk? Het antwoord: een hoofdstraat met vijf straten rechts en vijf straten links; dan nog een spoorlijn en tramrails, wat huizen en dan heb je 't gehad! Maar wie dat zegt, komt zelf uit een gat! De kazerne met de stallen, waarop menigeen jaloers was, zijn nu afgebroken. In de middelste van de drie woningen woonde de grote Van Wijnen; ook Bliek, Pauw en Arends (om er enkele te vermelden) waren mensen, over wie nu nog met groot respect wordt gesproken. Zij namen een unieke plaats in. Het naar voren stekende gebouw is het oude tolhuis. Hier woonde de familie Schoemaker en later de gemeenteveldwachter Kunst. De foto is gemaakt in 1901. We kijken in de richting van de grens.

35. Links staat een mast van de bovenleiding en de rails liggen in het wegdek. De foto is dus na 4 juli 1908 gemaakt. Toen reed hier de eerste tram, een groot feest. Ook de galmgaten van de kerktoren van de Hervormde Gemeente is tussen het oude tolhuis en het bIok van drie marechaussee-woningen te ontdekken tussen de born en. De kerk werd ingewijd op 24 mei 1906. Tussen de derde en vierde boom staan een klein en een groot manspersoon, terwijl een bereden marechaussee vanuit de hoogte welwillend in zijn mooie pak poseert. Hij voelt zich "im Himmel auf Erde, auf den Rucken des Pferde". De kruisjes en pijl bieden mogelijkheden om te vergelijken, In de verte is de rijksgrens,

straa - Glanerbrug,

36. Ensehedesehestraat. Nog een keer wenden we onze blik in de richting van de grens. In de verte zien we een oude bruine tram. Een jongeman op zijn fiets met klompen aan houdt zieh in evenwicht door steun te zoeken tegen een eikeboom. Het fietsen gaat al wei, maar het op- en afstappen kun je het beste leren bij een paaltje! Zo leer de grootvader het ook, met de kinderen eraehteraan hollend om hem op te vangen als er iets mis ging. De man reehts midden op de weg is zich wei bewust van de belangrijke ogenblikken met zijn handen in de vestjeszak. De soldaat met het gesehouderde geweer draagt de beruehte "putties", enkele meterslange zwaehtels, om zijn kuiten. Daarmee had hij bij het aankleden een half uur werk. In tegenstelling met onze oosterburen, die met hun "Stiefel" binnen twee seeonden hun stampend geluid konden laten horen. Links is nog het oude ontvangershuis en reehts is het dak van het deftige burgerhuis van de familie Lutje Sehipholt te zien, waar nu de expeditic "Holland" is. Aehter de bomen is nog net iets te zien van de bakkerij-kruidenier Wagenvoort, de statige, lange man, bij wie vader Prins als jong gezel begon.

37. Keurig en fleurig wandelen de dames in de richting van Enschede. Een dame in lange zwarte kleding met hoed en paraplu. Een jonge moeder of een gedienstige achter de kinderwagen. Zij draagt een brede, witte schouderkraag en een witte lange bovenrok. Als straks de tram zich in beweging zet, kunnen ze meerijden. Dit is een ouder trammetje in bruine kleur. De grote sint-bernhardhond heeft geen ander verkeer te duchten. Links het "Klooster", dat al in 1885 gesticht was. Het missiegebied, waarvoor de seminaristen werden opgeleid, was het Mimsterland, maar ze voelden zich hier goed thuis. Rechts is het nieuwe huis van de ontvanger van de invoerrechten en accijnzen,

Redemptoristenklooster Glanerbrug.

38. Enkele meters voor de grens eindigde de tram rails van de T.E.T. Voor het klooster was de laatste wissel, waar de trams op elkaar moesten wachten om elkaar te laten passeren. De trarnbestuurder-conducteur staat al op zijn post in de eenmanswagen. De bovenleiding hangt aan de gebogen masten. De beugel van de tram is al omgezet, zodat onmiddellijk in een rustig gangetje, riehting station Enschede, kan worden vertrokken. Voor het schoonmaken van de rails was "Stroatenjantje" verantwoordelijk. Hij kwam te voet van de grens van Enschede, waar hij woonde, met een speciaal geconstrueerd schopje. Het was een lange stok met een bakje met een klepje, waarmee hij het vuil uit de rails haalde, waarna hij het zand gemakkelijk in de slootrand kon deponeren.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek