Enschede in oude ansichten deel 3

Enschede in oude ansichten deel 3

Auteur
:   D. Taat
Gemeente
:   Enschede
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3034-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Enschede in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Kloster Glanerbrug

39. Vooraanzicht van het "Kloster" van de Redemptoristen. De kaart werd verkocht door H. Scholten in zijn "Zigarrenkiosk" aan de grens naar een "Photograph von A. Peter". Links zijn de slaapzalen, in het midden de Sint-Jozephkapel en rechts de ruimten waar de lessen voor het seminarium werden gegeven. De kapel had een mooi ingangsportaal met erboven een groot bloemmotief, waar het zuiderlicht door kon spelen. Daarboven bevonden zich drie nissen, met in de middelste Sint-Joseph met het kind. In dit godshuis, als kerkje in gebruik bij de eerste parochianen, was het vooral met de kerstdagen erg druk. Mensen van aile gezindten en van goede wille mochten er komen "kindje kieken in de kribbe". Wie een "groske" in de gleuf wierp, ontstak de lampjes in een echt kerststalletje.

40. De tuin van het Redemptoristenklooster was net een paradijsje. De appelboom van de rector? Daar durfden de jongens aileen maar naar te kijken! De fraters introduceerden hier langs de muren geleide kweeperen en ook abrikozenstruiken en rammenas. Men hield er zelfs koeien, als onderdeel van het landen tuinbouwbedrijf. Het torentje van de Sint-Josephkapel is weg. Er staat nu een klokkestoel voor het gebouw, dat is opgenomen in het D.A. Arienstehuis. AIleen van Duitse zijde is aan de buitenkant nog te zien hoe het was. Rechts op de foto waren de onderkomens van de broeders en links boven was de bibliotheek, waar veel monnikenwerk is verrieht. Op aIle terreinen maakten de geestelijken zich verdienstelijk in de "Brugse" gemeensehap. Twaalf stenen bedekken enkele graven achter in het park. Bij de vijvers en de bruggetjes is het op warme zomerdagen in de schaduw goed toeven. De eenden zoeken er ook, de Glane ontvluchtend, hun hei!. Maar op de bank bij de grensovergang is in de zon meer vertier te beleven.

Glanerbrug (Duitsch gebied)

41. Aan de grens heerste voor de wereldoorlogen gemoedelijkheid. De staatkundige ontwikkelingen gingen de Bruggenaren niet zonder meer voorbij. Nog steeds denkt men internationaal, zelfs kosmopolitisch. Heeft Boekelo zijn diamantbuurt, Lonneker zijn Airport, Enschede zijn ITe en de THT, de markt en een stadhuis, Glanerbrug verbindt, net als de "Gouden Brug" in Istanboel, twee culturen en kent bijna de Euromark, of Eurogulden. De Euregiogedachte wordt er in een forum, aan de "Stammtisch", uitgedragen. Maar meer nog op het H.J. van Heekplein en bij de diverse "Kaufhauser". Over de houten brug kijken we anno 1900 Duitsland in. Vrachtrijders zitten gezellig op de plaats waar "oonzen leev'n Heer zien aarm oet stek", voor een koele lafenis bij Schmeing. Rechts is Verspohl. Het gebouw in het midden is het oude "Zollamt"; de reiziger van de brik (koets) meldt zich bij de "Zollabfertigungsstelle". Daar kunnen de edele viervoeters rustig staan, zonder opgeschrikt te worden door voorbijrazende auto's of... door een wachtende file.

42. Afscheid van Nederland. Drie grenspalen duiden erop dat we een paar pas van de landsgrens af staan. Van links naar rechts: de houten Nederlandse; de zandstenen paal 848 aan onze kant en dan helemaal ter rechterzijde: de legendarische blauwe massieve steen met het opschrift: Nederland-Pruissen. De familie van het landgoed "De Wagt" aan de Noord Esmarker Rondweg is er nu de rechtmatige eigenaar van. Kamavallisten plaatsten hem wederrechtelijk voor het Dorpshuis. Het was bedoeld als grap. Maar de verhalen over valse landrneters, die klandestien grenzen verzetten, zijn niet zo leuk. Gelukkig staat het monument nu veilig voor het voorbij razende verkeer. Over de brug een moeilijkte passeren doorgang tussen Schmeing (links) en Verspohl (rechts),

43. Een met zand en plaggen opgeworpen wal. Midden op de weg een ingegraven paal. In het vrij gebleven deel van de weg een dozijn militante grenswachters met hoge kepies en beenkappen. Enkelen schijnen een soort karabijn te dragen. Heren met zomerhoed overwegen of het maar niet beter is om de grens de rug toe' te keren. In het noorden van Frankrijk woeden de veldslagen tussen de keizerlijke troepen en de geallieerden. Nederland is neutraal. Vergeleken met de Hel van Verdun is de omgeving van het "Tranendal" een paradijsje. Aan de Glane is het beter toeven dan aan de Yper in Vlaanderen. 1914-1918. Richting Duitsland. Of de verdediging het houden zal?

44. Duitsch-Hollandsche grens. Glanerbrug. De afzetting met twee aarden wallen is nu bijna compleet. Om het verkeer nog enigszins, zij het slingerend, doorgang te verlenen, is de tweede wal aan de andere zijde van de straat op een paar meter afstand aangelegd. Met de van de hazen bekende zig-zag beweging kunnen vluchtelingen eventueel nog ontkomen, tegelijkertijd dekking zoekend achter de versperringen. De ervaringen van de loopgravenoorlog, tot in onze contreien doorgedrongen via de kranten en via ooggetuigeverslagen van dienstplichtigen uit het grensgebied die het er "goed" atbrachten, willen hier toegepast worden. Het neutrale Nederland meende zich op deze wijze te kunnen vrijwaren tegen een mogelijke herhaling van het Belgische drama.

45. De grens is afgesloten met houten hekken. De Nederlandse scIi.uifdeuren kunnen over een railsje, met een wiel onder het hek gemonteerd, zo worden dicht gerald. Behalve het bord Douane, zien we nu rechts, aan gene zijde, een slanke maar belangrijke scheid steen. Die scheidt mensen van mensen. De Eerste Wereldoorlog staat er aan te komen en de grenswachten kunnen stornmetje spelen met hun versperringen.

46. Een door hoge eikebomen overschaduwde grenspost. Een Iommerrijk geheel, waar de controleurs nog geen last hebben van schadelijke uitlaatgassen. Al ligt Glanerbrug wat afgelegen, het is hier gezond, met veel zuurstofrijke lucht. Het tractement van de grenswachten zal niet hoog geweest zijn, maar de gevaren waren ook gering. Ze hadden veel goede contacten met de bevolking en, als ze maar niet al te veel "Hollands" deden, was er best mee te praten. Het hek sluit de grens van Nederiandse zijde af.

47. "Wel 't breed hef, 16t het breed hang'n." Dit zal zeker niet gelden voor de talloze werklozen in de vooroorlogse crisistijd, toen het steuncomite vlees in blik en goedkope margarine ter beschikking stelde van de mannen, die ter controle dagelijks in de rij moesten staan om te gaan "stempelen". Ze hangen op en tegen de fiets. Wat een bezit! Op klompen met de kips op de kop maar wachten op bet ere tijden. Een enkele rijkaard, bezitter van een T-Ford met op het kenteken de Evan Overijssel. Hij kan zich een sigaar veroorloven. De na 1929 niet meer gebruikte tram rails van de T.E.T. worden geheel door de zich aan de voorbijgangers vergapende mannen bezet. Links en rechts over de grens de f1inke gebouwen van de "Wirtschaften", die zo'n typisch grenskarakter dragen, vanaf de tijd dat Jan ter Glane hier zijn eerste brugwachtersplicht vervulde.

48. Enigszins wantrouwend kijken we hier naar "Das Dritte Reich". Deze kaart is foutief gedateerd 19 september 1939. Een dag vol van geruchten. Groot alarm werd er gegeven voor een mogelijke Duitse inval. Maar nog is het gelukkig niet zo ver. Op de foto is het nog rustig. Maar sinds de mobilisatie stonden de grenswachten met karabijn en revolvertas bij nacht en ontij te controJeren. Toch dacht iedereen dat het wei mee zou vallen met de ongewenste "grensoverschrijdingen" van het Nazileger van onze overburen. Richtingborden werden weggehaald. NSB'ers, landverraders, werden opgepakt, want ze zouden achter op reclameborden geheime aanwijzingen voor de overvallers hebben geschreven. We hadden geen voorstelJing van wat ons te wachten stond. Maar helaas, op 10 mei 1940 duurde de oorlog maar heel kort op de Gronausestraat. Hier gold: "Veur GE-weald mot GE-liek oetwiek'n. "

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek